Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 7

क्व क्षीरनीरधौ संति तावंतो निर्मला गुणाः । यावंतो विजयं तेत्र काश्यां पंचनदे ह्रदे

kva kṣīranīradhau saṃti tāvaṃto nirmalā guṇāḥ | yāvaṃto vijayaṃ tetra kāśyāṃ paṃcanade hrade

ในมหาสมุทรน้ำนม จะมีคุณธรรมอันบริสุทธิ์มากเท่าใดเล่า เทียบได้กับชัยชนะทั้งหลายที่นี่ ณ กาศี ที่สระปัญจนทหรือ?

क्वwhere?
क्व:
Desha (Location/देश)
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
Formप्रश्न-अव्यय (interrogative adverb of place)
क्षीरनीरधौin the ocean of milk-and-water
क्षीरनीरधौ:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षीर (प्रातिपदिक) + नीर (प्रातिपदिक) + धि/धि (प्रातिपदिक: धि/धि → धि/धौ रूपेण; 'निधि/धि' इत्यर्थे)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (क्षीर-नीरयोः धिः/निधिः = समुद्रः)
सन्तिare/exist
सन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन
तावन्तःso many
तावन्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतावत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; परिमाणवाचक-विशेषणम् (guṇāḥ)
निर्मलाःpure
निर्मलाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर्मल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम् (guṇāḥ)
गुणाःqualities
गुणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
यावन्तःas many as
यावन्तः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयावत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सम्बन्ध-विशेषणम् (तावन्तः इत्यस्य प्रत्यनुयोगी)
विजयम्victory
विजयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविजय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Desha (Location/देश)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
काश्याम्in Kāśī
काश्याम्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
पञ्चनदेin the five-rivered (place)
पञ्चनदे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक) + नद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—द्विगुः (पञ्च नद्यः यस्मिन्)
ह्रदेin the lake
ह्रदे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootह्रद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

Skanda (narrator); praise voiced in the narrative by Viṣṇu (contextually continuing)

Tirtha: Pañcanada-hrada

Type: kund

Listener: Vaikuṇṭha (addressed)

Scene: A poetic juxtaposition: the luminous Ocean of Milk in the far cosmic background, while foreground shows Kāśī’s Pañcanada-hrada with pilgrims and sages; the speaker gestures toward the lake as the true seat of countless ‘victories’.

K
Kṣīrasamudra (Ocean of Milk)
K
Kāśī
P
Pañcanada hrada

FAQs

Purāṇic praise elevates Kāśī’s tīrtha as surpassing even cosmic sacred realms, emphasizing the immediacy of grace in sacred geography.

Pañcanada hrada (the Pañcanada lake/tīrtha) in Kāśī.

Not explicit; the verse functions as tīrtha-stuti, implying the value of visiting and bathing/approaching the site.