Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 104

उरः स्कन्दः शिरो ब्रह्मा ललाटे वृषभध्वजः । चन्द्रार्कौ लोचने देवौ जिह्वायां च सरस्वती

uraḥ skandaḥ śiro brahmā lalāṭe vṛṣabhadhvajaḥ | candrārkau locane devau jihvāyāṃ ca sarasvatī

ที่อกของนางมีสกันทะสถิต; ที่ศีรษะมีพรหมา; และที่หน้าผากมีพระผู้ทรงธงวัว (ศิวะ). ดวงจันทร์และดวงอาทิตย์เป็นเทพสององค์ในดวงตา และสรัสวตีสถิตบนลิ้นของนาง.

उरःthe chest
उरः:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा (1st) एकवचनम्; (अत्र ‘उरः’ इति अङ्गनिर्देशः)
स्कन्दःSkanda
स्कन्दः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्कन्द (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे प्रथमा (1st) एकवचनम्
शिरःthe head
शिरः:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे प्रथमा (1st) एकवचनम्
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे प्रथमा (1st) एकवचनम्
ललाटेon the forehead
ललाटे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootललाट (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी (7th) एकवचनम्; अधिकरणम्
वृषभध्वजःŚiva (whose banner is the bull)
वृषभध्वजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृषभ-ध्वज (प्रातिपदिक; वृषभ + ध्वज)
Formपुल्लिङ्गे प्रथमा (1st) एकवचनम्
चन्द्रार्कौthe Moon and the Sun
चन्द्रार्कौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचन्द्र-अर्क (प्रातिपदिक; चन्द्र + अर्क)
Formपुल्लिङ्गे प्रथमा (1st) द्विवचनम्
लोचनेin the two eyes
लोचने:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी (7th) द्विवचनम्; अधिकरणम्
देवौtwo deities
देवौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे प्रथमा (1st) द्विवचनम्; (चन्द्रार्कयोः विशेषण/अन्वयः)
जिह्वायाम्on the tongue
जिह्वायाम्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootजिह्वा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सप्तमी (7th) एकवचनम्; अधिकरणम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयबोधकः (conjunction)
सरस्वतीSarasvatī
सरस्वती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा (1st) एकवचनम्

Mārkaṇḍeya (section context)

Tirtha: Revā-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Listener: nṛpa (king addressed)

Scene: A luminous cow shown as a living mandala: Skanda glowing at the chest, Brahmā at the head, Śiva on the forehead; Sun and Moon as her eyes; Sarasvatī as a subtle presence at the tongue, suggesting sacred speech.

S
Skanda
B
Brahmā
Ś
Śiva (Vṛṣabhadhvaja)
C
Candra
S
Sūrya
S
Sarasvatī

FAQs

The cow is depicted as a living mandala of deities, making service and gifting of cows a highly sanctifying act.

The verse continues the Revā-kṣetra dāna teaching, supporting the tīrtha’s emphasis on go-dāna.

It provides theological grounding for go-dāna by mapping divine presences onto the cow’s body.