Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 103

सर्वदेवमया गावः सर्वे देवास्तदात्मकाः । शृङ्गाग्रेषु महीपाल शक्रो वसति नित्यशः

sarvadevamayā gāvaḥ sarve devāstadātmakāḥ | śṛṅgāgreṣu mahīpāla śakro vasati nityaśaḥ

โคทั้งหลายเป็นที่แผ่ซ่านด้วยเทพทั้งปวง; เทพทั้งปวงสถิตเป็นรูปอยู่ในโคนั้น. ข้าแต่ผู้พิทักษ์แผ่นดิน ณ ปลายเขาโค ศักระ (อินทรา) ประทับอยู่เป็นนิตย์.

सर्वदेवमयाःconsisting of all gods
सर्वदेवमयाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व-देव-मय (प्रातिपदिक; सर्व + देव + मय)
Formविशेषणम्; स्त्रीलिङ्गे प्रथमा (1st) बहुवचनम्; ‘गावः’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
गावःcows
गावः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा (1st) बहुवचनम्
सर्वेall
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formविशेषणम्; पुल्लिङ्गे प्रथमा (1st) बहुवचनम्; ‘देवाः’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
देवाःgods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे प्रथमा (1st) बहुवचनम्
तदात्मकाःof that nature / having that essence
तदात्मकाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootतद्-आत्मक (प्रातिपदिक; तद् + आत्मक)
Formविशेषणम्; पुल्लिङ्गे प्रथमा (1st) बहुवचनम्; ‘देवाः’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
शृङ्गाग्रेषुon the tips of the horns
शृङ्गाग्रेषु:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशृङ्ग-अग्र (प्रातिपदिक; शृङ्ग + अग्र)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी (7th) बहुवचनम्; अधिकरणम्
महीपालO king (protector of the earth)
महीपाल:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमही-पाल (प्रातिपदिक; मही + पाल)
Formपुल्लिङ्गे सम्बोधन (8th) एकवचनम्
शक्रःIndra (Śakra)
शक्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशक्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्गे प्रथमा (1st) एकवचनम्
वसतिdwells
वसति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present); प्रथमपुरुषः (3rd person); एकवचनम्
नित्यशःalways
नित्यशः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनित्यशस् (अव्यय)
Formअव्ययम्; क्रियाविशेषणम् (adverb)

Mārkaṇḍeya (section context)

Tirtha: Revā (Narmadā) tīrtha sphere (contextual)

Type: kshetra

Listener: māhīpāla / nṛpa (king addressed as ‘protector of the earth’)

Scene: A sacred cow stands calm and radiant; at the tips of her horns a small, luminous Indra is envisioned as eternally seated, suggesting the cow as a living shrine of the gods.

C
Cows (Gāvaḥ)
Ś
Śakra (Indra)
D
Devas

FAQs

Reverence to the cow is framed as reverence to the entire divine order, supporting the exaltation of go-dāna.

The teaching appears within Revā-kṣetra’s dāna-vidhi, reinforcing why go-dāna there is praised.

It supports the practice of go-dāna by describing the cow as a vessel of the devas.