Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 13

पुष्करान्ताश्च ये द्वीपा ये च सप्तमहार्णवाः । लोकालोकं महाशैलं सर्वं च पुरतः स्थितम्

puṣkarāntāśca ye dvīpā ye ca saptamahārṇavāḥ | lokālokaṃ mahāśailaṃ sarvaṃ ca purataḥ sthitam

พระองค์ทรงเห็นทวีปทั้งหลายที่แผ่ไปจนถึงปุษกร และมหาสมุทรใหญ่ทั้งเจ็ด; อีกทั้งภูเขาโลกาโลกอันกว้างใหญ่—สรรพสิ่งล้วนตั้งอยู่เบื้องพระพักตร์

puṣkara-antāḥending with Puṣkara
puṣkara-antāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootpuṣkara (प्रातिपदिक) + anta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — विशेषणम् (dvīpāḥ); ‘पुष्करः अन्तः येषाम्’ (ending with Puṣkara)
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
yewhich
ye:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (यद्-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — सम्बन्धवाचक सर्वनाम
dvīpāḥcontinents/islands
dvīpāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdvīpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
yewhich
ye:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (यद्-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
sapta-mahā-ārṇavāḥthe seven great oceans
sapta-mahā-ārṇavāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsapta (प्रातिपदिक) + mahā (प्रातिपदिक) + ārṇava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — ‘सप्त महान्तः आर्णवाः’
loka-alokamLokāloka (mountain)
loka-alokam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक) + aloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — (नाम) Lokāloka (mountain)
mahā-śailamgreat mountain
mahā-śailam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + śaila (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
sarvamall (of it)
sarvam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsarva (सर्व-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — समस्तवस्तुसमाहारः
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
purataḥin front
purataḥ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootpuratas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (देशवाचक क्रियाविशेषण) — ‘in front’
sthitamstanding; situated
sthitam:
Karma (Object state/कर्म-विशेषण)
TypeVerb
Root√sthā (स्था धातु)
Formक्त (past passive participle) नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — ‘standing/placed’ (sarvam इत्यस्य विशेषणम्)

Unknown (contextual narrator in Revā Khaṇḍa)

Tirtha: Puṣkara (as cosmographic marker; also terrestrial Pushkar tīrtha by name)

Type: kshetra

Scene: Before the Lord stands a grand cosmic tableau: concentric continents up to Puṣkara, seven encircling oceans of different hues, and the colossal Lokāloka mountain like a ring-wall at the edge of light.

P
Puṣkara
S
Seven oceans (saptamahārṇava)
L
Lokāloka mountain

FAQs

The Purāṇic cosmos is envisioned as sacred and structured; contemplating it cultivates humility and devotion to the Lord who upholds it.

Puṣkara is referenced as a cosmographic limit; no specific Revā tīrtha is praised in this verse.

None.