Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 11

तत्र स्नात्वा तु यो देवं पूजयेच्च दिवाकरम् । आदित्यहृदयं जप्त्वा पुनरादित्यमर्चयेत् । स गच्छेत्परमं लोकं त्रिदशैरपि वन्दितम्

tatra snātvā tu yo devaṃ pūjayecca divākaram | ādityahṛdayaṃ japtvā punarādityamarcayet | sa gacchetparamaṃ lokaṃ tridaśairapi vanditam

ครั้นอาบน้ำ ณ ที่นั้นแล้ว ผู้ใดบูชาพระสุริยเทพผู้เป็นทิวากร และสวดชปะ “อาทิตยะหฤทยะ” แล้วบูชาอาทิตยะอีกครั้ง ผู้นั้นย่อมไปสู่โลกอันสูงสุด ซึ่งแม้เหล่าเทวะก็ยังนอบน้อมสรรเสริญ

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb: ‘there’)
स्नात्वाhaving bathed
स्नात्वा:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive); ‘having bathed’
तुindeed/and
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: emphasis/contrast)
यःwho (he who)
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st case), एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (relative pronoun)
देवम्the god
देवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd case), एकवचन
पूजयेत्should worship
पूजयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
दिवाकरम्the Sun (Divākara)
दिवाकरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदिवाकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
आदित्यहृदयम्Ādityahṛdaya (hymn)
आदित्यहृदयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआदित्य + हृदय (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (आदित्यस्य हृदयम् = ‘the heart (hymn) of Āditya’)
जप्त्वाhaving recited
जप्त्वा:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजप् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); ‘having recited’
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/पुनरावृत्तिवाचक क्रियाविशेषण (adverb: again)
आदित्यम्Āditya (the Sun)
आदित्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
अर्चयेत्should worship
अर्चयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्च् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; संकेत/अन्वय सर्वनाम (correlative pronoun)
गच्छेत्would go/should attain
गच्छेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
परमम्supreme
परमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying ‘lokaṃ’)
लोकम्world/realm
लोकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
त्रिदशैःby the thirty (gods)
त्रिदशैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootत्रिदश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (3rd case), बहुवचन
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle: also/even)
वन्दितम्praised/worshipped
वन्दितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवन्द् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; ‘लोकम्’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्

Narrator (contextual Purāṇic speaker within Revā Khaṇḍa)

Tirtha: Revā-tīrtha (contextual)

Type: ghat

Listener: nṛpa (king)

Scene: A pilgrim stands waist-deep in the Revā at sunrise, offering arghya; on the bank a small altar with lotus, lamp, and red cloth; the solar disc radiates behind, while subtle devas in the sky gesture reverence toward the attained ‘parama loka’.

D
Divākara
Ā
Āditya
Ā
Ādityahṛdaya
T
Tridaśa (gods)

FAQs

Pilgrimage is completed by worship: tīrtha-snānā joined with mantra-japa and devotion leads to exalted spiritual states.

The Revā (Narmadā) tīrtha described in Adhyāya 59, presented as especially potent for Sūrya-upāsanā.

Bathe at the tīrtha, worship Divākara, recite Āditya-hṛdaya, and worship Āditya again.