Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 56

चित्रसेन उवाच । कस्मिन्देशे च तत्तीर्थं सत्यं कथयत द्विजाः । येनाभिवाञ्छिता सिद्धिः सफला मे भविष्यति

citrasena uvāca | kasmindeśe ca tattīrthaṃ satyaṃ kathayata dvijāḥ | yenābhivāñchitā siddhiḥ saphalā me bhaviṣyati

จิตรเสนกล่าวว่า “ท่านพราหมณ์ทั้งหลาย ตีรถะอันศักดิ์สิทธิ์นั้นอยู่ในแคว้นใด จงบอกความจริงเถิด—เพื่อให้สิทธิที่ข้าปรารถนาจะสำเร็จผลสมดังใจ”

चित्रसेनःCitrasena
चित्रसेनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचित्रसेन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
कस्मिन्in which
कस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
देशेcountry/place
देशे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन (Singular)
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifier)
तीर्थम्holy ford/pilgrimage place
तीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
सत्यम्truly
सत्यम्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-एकवचनम् (adverbial accusative: 'truly')
कथयतtell (you all)
कथयत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकथय् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद
द्विजाःO twice-born (brahmins)
द्विजाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), बहुवचन (Plural); संबोधनार्थे (addressed)
येनby which
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन (Singular)
अभिवाञ्छिताdesired
अभिवाञ्छिता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअभि-√वाञ्छ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विशेषण
सिद्धिःattainment/success
सिद्धिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
सफलाfruitful
सफला:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसफल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular); विशेषण
मेmy/for me
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

Citrasena

C
Citrasena
D
Dvijas (ṛṣis/brāhmaṇas)

FAQs

Spiritual success is sought through right guidance—asking the wise and following truthfully revealed tīrtha-instructions.

The verse introduces the inquiry; the tīrtha is specified in the sages’ reply (next verse).

The practical prescription is to seek the tīrtha’s location from qualified sages and undertake the journey accordingly.