Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 46

चित्रसेन उवाच । कथ्यतां शूलभेदस्य मार्गं मे द्विजसत्तमाः । येन यामि महाभागाः स्वकार्यार्थस्य सिद्धये

citrasena uvāca | kathyatāṃ śūlabhedasya mārgaṃ me dvijasattamāḥ | yena yāmi mahābhāgāḥ svakāryārthasya siddhaye

จิตรเสนกล่าวว่า “โอ้ท่านพราหมณ์ผู้ประเสริฐ โปรดบอกเส้นทางไปยังศูลเภทะแก่ข้าพเจ้าเถิด โอ้ท่านผู้มีบุญทั้งหลาย ข้าพเจ้าควรไปทางใดเพื่อให้กิจของตนสำเร็จ”

चित्रसेनःCitrasena
चित्रसेनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचित्रसेन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
कथ्यताम्let it be told / please tell
कथ्यताम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular), कर्मणि-प्रयोग (Passive), परस्मैपद
शूलभेदस्यof the piercing/breaking of the trident
शूलभेदस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशूल-भेद (प्रातिपदिक; शूल + भेद)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन (Singular)
मार्गम्path, way
मार्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमार्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)
मेmy / to me
मे:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive) एकवचन (Singular); सर्वनाम (pronoun)
द्विजसत्तमाःO best of the twice-born (brahmins)
द्विजसत्तमाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज-सत्तम (प्रातिपदिक; द्विज + सत्तम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन (Plural); संबोधनार्थे (used in address)
येनby which
येन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन (Singular); सर्वनाम
यामिI go / I shall go
यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
महाभागाःO fortunate ones
महाभागाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहाभाग (प्रातिपदिक; महा + भाग)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन (Plural); संबोधनार्थे (used in address)
स्वकार्यार्थस्यof (my) own purpose/aim
स्वकार्यार्थस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootस्व-कार्य-अर्थ (प्रातिपदिक; स्व + कार्य + अर्थ)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन (Singular)
सिद्धयेfor accomplishment, for success
सिद्धये:
Sampradana (Recipient/Goal/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन (Singular)

Citrasena

Tirtha: Śūlabheda

Type: kshetra

Listener: Sages (dvija-sattamāḥ)

Scene: A king (Citrasena) respectfully addresses a circle of sages, palms joined, asking the route to Śūlabheda; the setting suggests a forest-hermitage near the Narmadā corridor.

C
Citrasena
Ś
Śūlabheda
D
Dvija-sattamas (sages)

FAQs

Sacred goals are pursued rightly when one seeks guidance from the wise and follows the prescribed tīrtha-mārga.

Śūlabheda is the named tīrtha/destination whose approach-route is being requested.

No specific ritual is stated; the prescription is to learn and follow the proper pilgrimage route (mārga) to the tīrtha.