Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 65

ईश्वर उवाच । परितुष्टोऽस्मि ते विप्र तपसानेन सुव्रत । वरं वृणीष्व ते दद्मि मनसा चेप्सितं शुभम्

īśvara uvāca | parituṣṭo'smi te vipra tapasānena suvrata | varaṃ vṛṇīṣva te dadmi manasā cepsitaṃ śubham

พระอีศวรตรัสว่า “ดูก่อนพราหมณ์ ผู้มีปณิธานอันประเสริฐ เราพอพระทัยในตบะของเจ้าอย่างยิ่ง จงเลือกพรเถิด เราจะประทานความปรารถนาอันเป็นมงคลที่เจ้าดำริไว้ในใจ”

ईश्वरःthe Lord
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
परितुष्टःfully pleased
परितुष्टः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपरि + तुष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन
तेof you / your
ते:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; संबन्ध (of you)
विप्रO brāhmaṇa
विप्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
तपसाby austerity
तपसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
अनेनby this
अनेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; 'तपसा' इत्यस्य विशेषण (by this)
सुव्रतO one of good vow
सुव्रत:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसु + व्रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; गुणवाचक-सम्बोधन
वरम्a boon
वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वृणीष्वchoose (for yourself)
वृणीष्व:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), आत्मनेपद, मध्यम-पुरुष (2nd person), एकवचन
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन
दद्मिI give
दद्मि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष, एकवचन
मनसाby mind, in thought
मनसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; साधन/उपाय (by mind)
and
:
None
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
ईप्सितम्desired, wished-for
ईप्सितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootईप्सित (प्रातिपदिक; √आप्/ईप्स् भाव)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; 'शुभम्' इत्यस्य विशेषण (desired)
शुभम्auspicious (boon/thing)
शुभम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; 'इप्सितम्' इत्यस्य विशेष्य (as 'auspicious thing')

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Revā-tīrtha (contextual)

Type: tirtha

Listener: Pippalāda (addressed as vipra, suvrata)

Scene: Śiva speaks directly to the brāhmaṇa-ascetic, face softened with compassion; Umā stands beside, approving; the sage listens with folded hands.

Ī
Īśvara
V
Vipra (brāhmaṇa ascetic)

FAQs

Sincere tapas (austerity) performed with good vows draws divine grace, and the Lord responds by granting auspicious intentions.

The surrounding passage belongs to the Pippalāda-related tīrtha narrative in the Revā Khaṇḍa, where Śiva’s presence sanctifies the site.

No specific ritual is prescribed in this verse; it establishes the doctrine of tapas leading to Śiva’s boon.