Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 139

अम्बरीषस्य तीर्थं च महाकालेश्वरं तथा । कावेर्याः पूर्वभागे च तीर्थं वै मातृकेश्वरम्

ambarīṣasya tīrthaṃ ca mahākāleśvaraṃ tathā | kāveryāḥ pūrvabhāge ca tīrthaṃ vai mātṛkeśvaram

ที่นั่นมีทิรถะของอัมพรีษะ และยังมีมหากาเลศวรด้วย; ส่วนด้านตะวันออกของแม่น้ำกาเวรี มีทิรถะชื่อมาตฤเกศวร

अम्बरीषस्यof Ambarīṣa
अम्बरीषस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअम्बरीष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सम्बन्ध-निर्देश (of Ambarīṣa)
तीर्थम्a sacred place (tīrtha)
तीर्थम्:
Karma/Predicate Noun (कर्म/विधेय)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd Nom/Acc), एकवचन; नामनिर्देश (a sacred ford/place)
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
महाकालेश्वरम्Mahākāleśvara (Lord of Mahākāla)
महाकालेश्वरम्:
Karma/Predicate Noun (कर्म/विधेय)
TypeNoun
Rootमहाकाल + ईश्वर (प्रातिपदिक-द्वय)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd Nom/Acc), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (महाकालस्य ईश्वरः) नाम (Mahākāleśvara)
तथाlikewise
तथा:
Avyaya (Modifier/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थ (adverb: likewise/also)
कावेर्याःof Kāverī
कावेर्याः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकावेरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; सम्बन्ध-निर्देश (of Kāverī)
पूर्वभागेin the eastern part
पूर्वभागे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपूर्व + भाग (प्रातिपदिक-द्वय)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (पूर्वः भागः) स्थाननिर्देश
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
तीर्थम्a sacred place (tīrtha)
तीर्थम्:
Karma/Predicate Noun (कर्म/विधेय)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd Nom/Acc), एकवचन
वैindeed
वै:
Avyaya (Emphasis/निश्चय)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय/पादपूरण (particle: indeed)
मातृकेश्वरम्Mātṛkeśvara (Lord of the Mothers)
मातृकेश्वरम्:
Karma/Predicate Noun (कर्म/विधेय)
TypeNoun
Rootमातृका + ईश्वर (प्रातिपदिक-द्वय)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd Nom/Acc), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मातृकाणाम् ईश्वरः) नाम (Mātṛkeśvara)

Śiva (Śaṅkara)

Tirtha: Ambarīṣa-tīrtha; Mahākāleśvara; Mātṛkeśvara

Type: kshetra

Listener: Yudhiṣṭhira

Scene: A pilgrim-map tableau: the Revā flowing broad; on one bank small shrines labeled Ambarīṣa-tīrtha and Mahākāleśvara; to the east of a tributary/stream called Kāverī stands Mātṛkeśvara shrine beneath trees, with sādhus guiding travelers.

A
Ambarīṣa
M
Mahākāleśvara
K
Kāverī
M
Mātṛkeśvara

FAQs

Pilgrimage is guided by remembered sacred toponyms—saints, forms of Śiva, and river-banks structure the devotee’s route.

Ambarīṣa-tīrtha, Mahākāleśvara, and Mātṛkeśvara (east of the Kāverī).

Not explicit; the verse functions as a tīrtha-catalog within the māhātmya.