Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 147

कार्त्तिके शर्करापात्रं करकं रससंभृतम् । मार्गशीर्षे तु कार्पासं करकं घृतसंयुतम्

kārttike śarkarāpātraṃ karakaṃ rasasaṃbhṛtam | mārgaśīrṣe tu kārpāsaṃ karakaṃ ghṛtasaṃyutam

ในเดือนการ์ตติกะ พึงถวายภาชนะใส่น้ำตาล และหม้อน้ำ (กรกะ) ที่บรรจุน้ำหวานให้เต็ม ในเดือนมารคศีรษะ พึงถวายหม้อน้ำที่ยัดสำลี พร้อมทั้งเนยใสศักดิ์สิทธิ์ (ฆฤตะ)

कार्त्तिकेin (the month of) Kārttika
कार्त्तिके:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकार्त्तिक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; कालवाचक-सप्तमी (locative of time)
शर्करा-पात्रम्a vessel of sugar
शर्करा-पात्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशर्करा (प्रातिपदिक) + पात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/प्रथमा or 2nd/द्वितीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (शर्करायाः पात्रम्)
करकम्a water-pot (karaka)
करकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकरक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/प्रथमा or 2nd/द्वितीया), एकवचन
रस-संभृतम्filled with juice/liquid
रस-संभृतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरस (प्रातिपदिक) + संभृत (कृदन्त; √भृ (धातु) उपसर्ग सम्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), ‘सम्भृत’ = filled/stocked; षष्ठी-तत्पुरुष (रसेन/रसैः संभृतम्—अर्थतः रसयुक्तम्)
मार्गशीर्षेin (the month of) Mārgaśīrṣa
मार्गशीर्षे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमार्गशीर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; कालवाचक-सप्तमी
तुbut/and then
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधार्थक-निपात (contrastive particle)
कार्पासम्cotton
कार्पासम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकार्पास (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
करकम्a water-pot (karaka)
करकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकरक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
घृत-संयुतम्mixed with ghee
घृत-संयुतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootघृत (प्रातिपदिक) + संयुत (कृदन्त; √युज् (धातु) उपसर्ग सम्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), ‘संयुत’ = joined/combined; षष्ठी-तत्पुरुष (घृतेन/घृतयुक्तम्)

Sūta (Lomaharṣaṇa) speaking to the sages (deduced)

FAQs

Kārttika and allied months are sanctified through tangible generosity—sweetness and sustenance offered to others become spiritual merit.

The Revā Khaṇḍa setting implies the Narmadā region’s sacred economy of gifts, vows, and pilgrimage merit.

Kārttika gifts include sugar and a juice-filled water-pot; Mārgaśīrṣa prescribes a cotton-filled water-pot along with ghee.