Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 123

यस्माद्दानं महर्लोके ह्यनन्तमुदके भवेत् । पादाभ्यङ्गं शिरोऽभ्यङ्गं काममुद्दिश्य वै द्विजे

yasmāddānaṃ maharloke hyanantamudake bhavet | pādābhyaṅgaṃ śiro'bhyaṅgaṃ kāmamuddiśya vai dvije

เพราะทานน้ำย่อมเป็นบุญอันไม่สิ้นสุด ถึงแม้ไปถึงมหรโลกาได้ อีกทั้งการนวดเท้าและการชโลมศีรษะ เมื่อถวายแก่ทวิชะ (พราหมณ์) ด้วยเจตนาที่ถูกต้อง ย่อมให้ผลยิ่งใหญ่

यस्मात्from which/because of which
यस्मात्:
Apādāna (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन
दानम्gift/charity
दानम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महर्लोकेin Maharloka
महर्लोके:
Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहर्लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
हिindeed/for
हि:
Sambandha/Emphasis (Nipāta/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेत्वर्थे/निश्चयार्थे
अनन्तम्endless
अनन्तम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनन्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (दानम्)
उदकेin water
उदके:
Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउदक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
भवेत्would be/should become
भवेत्:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
पादाभ्यङ्गम्foot-massage/anointing of the feet
पादाभ्यङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक) + अभ्यङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
शिरःhead
शिरः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अभ्यङ्गम्anointing/massage
अभ्यङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअभ्यङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (शिरः-अभ्यङ्गम्) कर्मसम्बन्धः
कामम्desire (Kāma)
कामम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; उद्देश्य-रूपेण
उद्दिश्यhaving intended (for)
उद्दिश्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootउद्+दिश् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), ‘having intended’
वैindeed
वै:
Sambandha/Emphasis (Nipāta/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधारणार्थे/प्रसिद्ध्यर्थे
द्विजेin/for a twice-born (brāhmaṇa)
द्विजे:
Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

Śaṅkara (Śiva)

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: river

Scene: At a riverside rest-shed, a donor offers a water-pot to a brāhmaṇa; nearby, attendants perform foot-massage and head-anointing as part of honoring the guest; a subtle cosmic vista hints at Maharloka as the merit’s reach.

M
Maharloka
B
Brāhmaṇa

FAQs

Water-charity and humble service are exalted as far-reaching merits, extending beyond earthly results to higher worlds.

The Revā Khaṇḍa’s setting evokes the sanctified culture of giving associated with the Revā (Narmadā) pilgrimage region.

Udaka-dāna (donation of water) and service-gifts like foot and head anointing to a dvija (Brāhmaṇa).