Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 13

Devanagari script

तिलदाता च भोक्ता च नानापापैः प्रमुच्यते । तिलैरापूरयेल्लिङ्गं तिलतैलेन दीपदः । रुद्रलोकमवाप्नोति पुनात्या सप्तमं कुलम्

Transliteration

tiladātā ca bhoktā ca nānāpāpaiḥ pramucyate | tilairāpūrayelliṅgaṃ tilatailena dīpadaḥ | rudralokamavāpnoti punātyā saptamaṃ kulam

Translation

ทั้งผู้ให้ทานงาและผู้รับประทานงา ย่อมพ้นจากบาปนานาประการ พึงโปรยงาทับลึงคะให้เต็ม และถวายประทีปด้วยน้ำมันงา; เขาย่อมบรรลุโลกของพระรุทระ และชำระวงศ์ตระกูลได้ถึงเจ็ดชั้น

Word by Word

• तिलदाता: giver of sesame
• तिलदाता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तिल (प्रातिपदिक) + दाता (कृदन्त-प्रातिपदिक; दा धातु, तृच्)
• Form: तत्पुरुषः (तिलस्य दाता); पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम्

• भोक्ता: enjoyer/eater (of it)
• भोक्ता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भुज् (धातु) ; भोक्तृ/भोक्ता (कृदन्त-प्रातिपदिक; तृच्)
• Form: कर्तरि तृच्-प्रत्ययान्तः (agent noun); पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्ययम्

• नानापापैः: from various sins (by/with various sins as cause)
• नानापापैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: नाना (अव्यय/प्रातिपदिक) + पाप (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारयः (नानाविधानि पापानि); नपुंसकलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया) बहुवचनम्; हेतु/करण-भावः

• प्रमुच्यते: is freed
• प्रमुच्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + मुच् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमानकाल/Present); प्रथमपुरुषः एकवचनम्; आत्मनेपदम्; कर्मणि/भावे प्रयोगः (is freed)

• तिलैः: with sesame seeds
• तिलैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तिल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया) बहुवचनम्; करणम्

• आपूरयेत्: should fill
• आपूरयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + पूर् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative); प्रथमपुरुषः एकवचनम्; परस्मैपदम्

• लिङ्गम्: the liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया) एकवचनम्

• तिलतैलेन: with sesame oil
• तिलतैलेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तिल (प्रातिपदिक) + तैल (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषः (तिलस्य तैलम्); नपुंसकलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया) एकवचनम्; करणम्

• दीपदः: giver of a lamp (one who offers a lamp)
• दीपदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दीप (प्रातिपदिक) + द (कृदन्त-प्रातिपदिक; दा धातु, क)
• Form: तत्पुरुषः (दीपं ददाति इति); पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्

• रुद्रलोकम्: Rudra’s world
• रुद्रलोकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुषः (रुद्रस्य लोकः); पुंलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया) एकवचनम्

• अवाप्नोति: attains
• अवाप्नोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव + आप् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमानकाल/Present); प्रथमपुरुषः एकवचनम्; परस्मैपदम्

• पुनाति: purifies
• पुनाति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पू (धातु)
• Form: लट् (वर्तमानकाल/Present); प्रथमपुरुषः एकवचनम्; परस्मैपदम्

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात-अव्ययम् (also/even)

• सप्तमम्: the seventh
• सप्तमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (प्रातिपदिक)
• Form: क्रमवाचक-विशेषणम्; नपुंसकलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; ‘कुलम्’ इति विशेषणम्

• कुलम्: family/lineage
• कुलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कुल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया) एकवचनम्

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (contextual deduction)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Tilādeśvara-tīrtha

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Royal listener (context continues addressing Pārtha earlier)

Visual Art Cues

Scene: Devotees pour heaps of sesame over a Śiva-liṅga; rows of sesame-oil lamps illuminate the shrine; a priest distributes sesame prasāda; a subtle celestial vision hints at Rudraloka and ancestral uplift.

Characters & Entities

• Śiva-liṅga
• Rudra
• Tilādeśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Charity and worship performed with devotion at a Śaiva tīrtha yield both personal purification and trans-generational uplift.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Tilādeśvara tīrtha and its liṅga worship traditions within the Revā Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Tila-dāna, consuming sesame in a sanctified context, offering sesame upon the liṅga, and dīpa-dāna using sesame oil.