Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 12

उपवासपरः पार्थ तथैव हरिवासरे । तिलहोमी तिलोद्वर्ती तिलस्नायी तिलोदकी

upavāsaparaḥ pārtha tathaiva harivāsare | tilahomī tilodvartī tilasnāyī tilodakī

โอ้ปารถะ ผู้มุ่งมั่นในอุโบสถ—โดยเฉพาะในวันของพระหริ—พึงบูชาโหมะด้วยงา ชโลมกายด้วยงาบด อาบด้วยงา และใช้น้ำงาในพิธีกรรม

उपवासपरःdevoted to fasting
उपवासपरः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउपवास (प्रातिपदिक) + पर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (उपवासे परः = fasting-devoted); पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; ‘(नरः)’ इति अनुक्तस्य विशेषणम्
पार्थO Pārtha
पार्थ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपार्थ (प्रातिपदिक)
Formसम्बोधनम्; पुंलिङ्गे सम्बोधन-एकवचनम्
तथाthus
तथा:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb: thus/so)
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपातः (particle: indeed/just)
हरिवासरेon Hari’s day (e.g., Sunday/Viṣṇu-day)
हरिवासरे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक) + वासर (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (हरेः वासरः); पुंलिङ्गे सप्तमी (7th/सप्तमी) एकवचनम्; कालाधिकरणम्
तिलहोमीone who offers sesame in oblation
तिलहोमी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतिल (प्रातिपदिक) + होमिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (तिलैः होमः यस्य/तिल-होम-कर्ता); पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; ‘(नरः)’ इति विशेषणम्
तिलोद्वर्तीone who rubs (the body) with sesame
तिलोद्वर्ती:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतिल (प्रातिपदिक) + उद्वर्तिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (तिलैः उद्वर्तनं करोति); पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
तिलस्नायीone who bathes with sesame
तिलस्नायी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतिल (प्रातिपदिक) + स्नायिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (तिलैः स्नानं करोति); पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
तिलोदकीone who uses sesame-water
तिलोदकी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतिल (प्रातिपदिक) + उदक (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषः (तिलयुक्तम् उदकं यस्य/तिल-उदक-सेवी); पुंलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (the vocative ‘Pārtha’ is retained from the received verse-formula)

Tirtha: Tilādeśvara-tīrtha

Type: kshetra

Listener: Pārtha (royal listener)

Scene: A fasting pilgrim prepares a small homa with sesame; another rubs sesame paste on the body before bathing; ritual vessels hold sesame-infused water; the river and liṅga shrine frame the practice.

H
Hari (Viṣṇu)
T
Tilādeśvara Tīrtha
R
Revā (Narmadā)

FAQs

Integrating vrata (fasting) with tangible offerings and purificatory acts transforms ordinary substances like sesame into vehicles of devotion.

The practices are framed within the Tilādeśvara tīrtha-māhātmya of the Revā Khaṇḍa.

Upavāsa on Hari-vāsara, tila-homa, tila-udvartana (sesame rub), tila-snānā, and tilodaka (sesame-mixed water) usage.