Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 38

मार्कण्डेय उवाच । तयोरेवं संवदतोर्देवा इन्द्रपुरोगमाः । समागता वनोद्देशं सागरान्ते महर्षयः

mārkaṇḍeya uvāca | tayorevaṃ saṃvadatordevā indrapurogamāḥ | samāgatā vanoddeśaṃ sāgarānte maharṣayaḥ

มารกัณฑेयกล่าวว่า: ขณะทั้งสองสนทนากันอยู่อย่างนั้น เหล่าเทวะ—มีพระอินทร์เป็นผู้นำ—โอ้มหาฤๅษีทั้งหลาย ได้มาถึงป่าแห่งหนึ่ง ณ ริมมหาสมุทร

मार्कण्डेयःMārkaṇḍeya
मार्कण्डेयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमार्कण्डेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
तयोःof the two
तयोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), द्विवचनम् (Dual)
एवम्thus
एवम्:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकारवाचक-अव्ययम् (manner adverb)
संवदतोःwhile the two were conversing
संवदतोः:
Sambandha (Genitive absolute-like/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootसंवदत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √वद्, उपसर्ग सम्)
Formषष्ठी-विभक्तिः (Genitive), द्विवचनम्; वर्तमान-कृदन्तः (present active participle)
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
इन्द्र-पुरोगमाःwith Indra in the lead
इन्द्र-पुरोगमाः:
Karta-anvaya (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक) + पुरोगम (प्रातिपदिक; ‘पुरः-गम्’ भावे)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; बहुव्रीहिः—‘येषां पुरोगामी इन्द्रः’
समागताःhaving arrived
समागताः:
Kriya (Predicative participle/क्रिया-भाव)
TypeAdjective
Rootसमागत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √गम्, उपसर्ग सम्-आ)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; भूतकृदन्तः (past participle)
वन-उद्देशम्a forest region
वन-उद्देशम्:
Karma (Goal as object/कर्म)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक) + उद्देश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
सागर-अन्तेat the sea-shore, at the end of the ocean
सागर-अन्ते:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्
महर्षयःgreat sages
महर्षयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्

Mārkaṇḍeya

Listener: Mahārṣis (addressed) within the frame; ultimately Yudhiṣṭhira

Scene: Two sages conversing in a coastal forest; suddenly the sky brightens as Indra and devas descend with clouds, banners, and celestial light; ṛṣis witness the arrival near the sea.

M
Mārkaṇḍeya
I
Indra
D
Devas
M
Mahārṣis

FAQs

Purāṇic narratives frame tīrtha-glorification through divine participation, showing that sacred events draw even the devas.

The verse sets a scene (forest-region near the ocean); the chapter’s central glorification remains tied to Nārāyaṇagiri within the Revā-kṣetra.

None; it is a narrative transition describing the arrival of Indra and the gods.