Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 33

नारायण उवाच । नारायणगिरा देवि विज्ञप्तोऽस्मि यतस्त्वया । नारायणगिरिर्नाम तेन मेऽत्र भविष्यति

nārāyaṇa uvāca | nārāyaṇagirā devi vijñapto'smi yatastvayā | nārāyaṇagirirnāma tena me'tra bhaviṣyati

นารายณ์ตรัสว่า: โอ้เทวี เพราะเธอได้ทูลวิงวอนเราด้วยวาจาเอ่ยนาม ‘นารายณ์’ ฉะนั้น ณ ที่นี้จักมีภูเขาศักดิ์สิทธิ์นามตามเรา คือ ‘นารายณคิริ’

नारायणःNārāyaṇa
नारायणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनारायण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nom.), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
नारायणगिराby (the name) Nārāyaṇagiri
नारायणगिरा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनारायणगिरि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instr.), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नारायणस्य गिरिः)
देविO goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Voc.), एकवचन
विज्ञप्तःinformed; addressed
विज्ञप्तः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + ज्ञप् (धातु) → विज्ञप्त (कृदन्त, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nom.), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP)
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (Copula/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; परस्मैपद
यतःbecause; since
यतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतस् (अव्यय)
Formअव्यय; कारणार्थक (causal)
त्वयाby you
त्वया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formमध्यमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया-विभक्ति (Instr.), एकवचन
नारायणगिरिः(the) Nārāyaṇagiri (mountain/name)
नारायणगिरिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनारायणगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nom.), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (नारायणस्य गिरिः)
नामby name; called
नाम:
Sambandha (Naming marker/नामनिर्देशक)
TypeIndeclinable
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नाम-प्रयोगे (quotative/‘called’)
तेनtherefore; by that
तेन:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instr.), एकवचन; सर्वनाम
मेfor me; my
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी/चतुर्थी-विभक्ति (Gen./Dat.), एकवचन
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb of place)
भविष्यतिwill be; will come to be
भविष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

Nārāyaṇa

Tirtha: Nārāyaṇagiri

Type: peak

Listener: Devī

Scene: Nārāyaṇa speaks to the Goddess, blessing a hill that rises beside the Revā; the mountain is subtly inscribed with the name ‘Nārāyaṇa’ in the landscape’s aura.

N
Nārāyaṇa
D
Devī (Śrī)
N
Nārāyaṇagiri

FAQs

Divine names are creative and sanctifying; sincere invocation leads to the manifestation of sacred space.

Nārāyaṇagiri—presented as a sanctified mountain/place in the Revā-kṣetra.

Implicitly, nāma-smaraṇa (uttering/remembering ‘Nārāyaṇa’) is elevated as a sanctifying act, though no formal rite is detailed.