Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 13

ततो यथेष्टं ते जग्मुः स च विष्णुरचिन्तयत् । उग्ररूपा स्थिता देवी देहं दहति भार्गवी

tato yatheṣṭaṃ te jagmuḥ sa ca viṣṇuracintayat | ugrarūpā sthitā devī dehaṃ dahati bhārgavī

แล้วเหล่าเทพก็จากไปตามปรารถนา ส่วนพระวิษณุทรงใคร่ครวญว่า “พระนางภารควีประทับอยู่ที่นั่นในรูปอันดุเดือด เผากายของตนด้วยความร้อนแห่งตบะ”

ततःthen
ततः:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअपादान/क्रमवाचक-अव्यय (then/from there)
यथेष्टम्as they wished
यथेष्टम्:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा + इष्ट (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्ययवत् प्रयोगः (adverbial)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
जग्मुःwent
जग्मुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अचिन्तयत्thought
अचिन्तयत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootचिन्त् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
उग्ररूपाof fierce form
उग्ररूपा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootउग्र + रूप (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
स्थितāstanding, stationed
स्थितā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्थित (कृदन्त; स्था (धातु) + क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (PPP) विशेषणम्
देवीthe goddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
देहम्the body
देहम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
दहतिburns
दहति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदह् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
भार्गवीBhārgavī (goddess)
भार्गवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्गवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषनाम

Mārkaṇḍeya (continuing narration)

Tirtha: सागरान्त-तपःस्थल (implied)

Type: kshetra

Scene: Viṣṇu, contemplative, perceives Bhārgavī/Śrī standing in a fierce ascetic posture at the sea-shore, surrounded by a halo of heat as if her body is being consumed by tapas.

V
Viṣṇu
B
Bhārgavī (Lakṣmī/Śrī)
D
Devas

FAQs

Austerity has transformative power but must be met by divine compassion; the Supreme responds to sincere spiritual intensity.

The Revākhaṇḍa’s sacred setting is implied; the emphasis is on the tapas-sthāna rather than a named tīrtha.

Tapas is depicted in its extreme form (tapas-heat); no formal ritual steps are listed.