Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 11

भूत्वा जग्मुस्तदर्थं ते सा तु पृष्टवती सुरान् । विश्वरूपं वैष्णवं यत्तद्दर्शयत माचिरम्

bhūtvā jagmustadarthaṃ te sā tu pṛṣṭavatī surān | viśvarūpaṃ vaiṣṇavaṃ yattaddarśayata māciram

เหล่าเทวะได้แปลงกาย (เป็นรูปนั้น) และเสด็จไปเพื่อกิจนั้น จึงมาถึงที่นั่น แต่พระนางได้ตรัสถามเหล่าสุระว่า “อย่าชักช้า จงสำแดงวิศวรูปอันเป็นไวษณพนั้นแก่เราโดยพลัน”

भूत्वाhaving become/assuming (a form)
भूत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootभू (धातु) → भूत्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), पूर्वक्रिया
जग्मुःwent
जग्मुः:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
तदर्थम्for that purpose
तदर्थम्:
Purpose (प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootतद् + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-प्रयोग (तदर्थम् = तस्य अर्थाय), अव्यय; प्रयोजनार्थे
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तुbut/however
तु:
Discourse connector (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक (but/however)
पृष्टवतीasked
पृष्टवती:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु) → पृष्टवत्/पृष्टवती (कृदन्त)
Formक्तवतु-प्रत्ययान्त (परिप्रयोगेण finite sense), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘she asked’ इत्यर्थे
सुरान्the gods
सुरान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
विश्वरूपम्universal-formed
विश्वरूपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootविश्व + रूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण; कर्मधारयः (विश्वं रूपं यस्य तत्)
वैष्णवम्of Viṣṇu/Viṣṇu-like
वैष्णवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootवैष्णव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण
यत्which/that (form)
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सम्बन्धसूचक
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; अन्वय-समर्थक
दर्शयतshow (you all)
दर्शयत:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) (णिच्) → दर्शय (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्; णिजन्त (causative)
माdo not
मा:
Prohibition marker (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (prohibitive particle)
चिरम्for long/long (delay)
चिरम्:
Temporal adverb (काल)
TypeIndeclinable
Rootचिरम् (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb of time)

Mārkaṇḍeya (continuing narration)

Tirtha: Sāgarānta-tīrtha (ocean-shore, unspecified)

Type: tirtha

Scene: The gods arrive in assumed forms; Lakṣmī questions them and demands immediate revelation of the Vaiṣṇava Viśvarūpa—cosmic body containing worlds, gods, directions, and time—set against the ocean horizon.

L
Lakṣmī (Śrī)
D
Devas
V
Vaiṣṇava Viśvarūpa

FAQs

True tapas culminates in a longing for direct darśana of the Divine, not merely worldly boons.

The Revākhaṇḍa setting frames the episode; the sanctity lies in the tapas-ground near the ocean boundary where divine vision is sought.

No explicit ritual is prescribed; the verse emphasizes seeking darśana as the fruit of austerity.