Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 38

दाहाय नामलो वह्नेर्नापः क्लेदाय चाम्भसः । तद्द्रव्यमेव तद्द्रव्यविकाराय न वै यतः

dāhāya nāmalo vahnernāpaḥ kledāya cāmbhasaḥ | taddravyameva taddravyavikārāya na vai yataḥ

ไฟมิได้มีไว้เพื่อเผาไหม้เพียงด้วยนามของมัน และน้ำก็มิได้มีไว้เพื่อทำให้เปียกชื้นเพียงด้วยนามของมัน; เพราะสภาวะของธาตุเองมิใช่เหตุแท้แห่งความแปรของธาตุ

दाहायfor burning
दाहाय:
Sampradana (सम्प्रदान/purpose)
TypeNoun
Rootदाह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन
नामindeed/namely
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनिपात (particle), ‘indeed/namely’
अलःsufficient/fit
अलः:
Sambandha (सम्बन्ध/predicative particle)
TypeIndeclinable
Rootअलम् (अव्यय)
Formअव्यय, पर्याप्त्यर्थे (sufficient/fit)
वह्नेःof fire
वह्नेः:
Sambandha (सम्बन्ध/of fire)
TypeNoun
Rootवह्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
आपःwaters
आपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (बहुवचनान्त), प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
क्लेदायfor wetting/moistening
क्लेदाय:
Sampradana (सम्प्रदान/purpose)
TypeNoun
Rootक्लेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अम्भसःof water
अम्भसः:
Sambandha (सम्बन्ध/of water)
TypeNoun
Rootअम्भस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (द्रव्यम् इति विशेषण)
द्रव्यम्substance
द्रव्यम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्रव्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
एवonly/indeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात
तत्that
तत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन (द्रव्यविकाराय इति विशेषण)
द्रव्यविकारायfor the modification of a substance
द्रव्यविकाराय:
Sampradana (सम्प्रदान/purpose)
TypeNoun
Rootद्रव्य + विकार (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (द्रव्यस्य विकारः); पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन
not
:
Sambandha (सम्बन्ध/negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
यतःbecause/since
यतः:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतस् (अव्यय)
Formअव्यय, हेत्वर्थे (causal adverb)

Narrator (not explicit in snippet)

Listener: Śaunaka and Naimiṣāraṇya sages (frame)

Scene: A teaching tableau: a sage explains with symbolic elements—fire and water shown, yet the focus is on subtle conditions (wind, vessel, contact) indicating that change is conditional, not merely nominal.

F
Fire (Vahni)
W
Water (Āpaḥ)

FAQs

It points to deeper causality beyond mere labels and appearances—inviting discernment (viveka) about what truly causes change.

No specific tīrtha is named in this verse; it functions as a philosophical support within the Revā Khaṇḍa narrative.

None; the verse is doctrinal/philosophical rather than ritualistic.