Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 32

निवातस्थौ यथा दीपावकम्पौ नृप तिष्ठतः । वासुदेवार्पणस्वस्थे तथैव मनसी तयोः

nivātasthau yathā dīpāvakampau nṛpa tiṣṭhataḥ | vāsudevārpaṇasvasthe tathaiva manasī tayoḥ

ดุจประทีปสองดวงตั้งอยู่ในที่ไร้ลมย่อมไม่สั่นไหว ข้าแต่มหาราช ฉันนั้นจิตของทั้งสองก็ตั้งมั่น ด้วยการอุทิศแด่วาสุเทวะ

निवात-स्थौstanding in a windless place
निवात-स्थौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिवात (प्रातिपदिक) + स्थ (कृदन्त/प्रातिपदिक; √स्था)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा (1st/कर्ता), द्विवचनम्; सप्तमी-तत्पुरुषसमासः (निवाते स्थौ)
यथाas/just like
यथा:
Sambandha (Comparison/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; उपमानवाचकः (comparative)
दीपौtwo lamps
दीपौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा (1st/कर्ता), द्विवचनम्
अकम्पौunshaking/steady
अकम्पौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअ (नञ्) + कम्प (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा (1st/कर्ता), द्विवचनम्; नञ्-तत्पुरुषसमासः
नृपO king
नृप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचनम्
तिष्ठतःstand/remain
तिष्ठतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√स्था (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुषः (3rd person), द्विवचनम्; परस्मैपदम्
वासुदेव-अर्पण-स्वस्थेin the two minds, steady in offering to Vāsudeva
वासुदेव-अर्पण-स्वस्थे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootवासुदेव (प्रातिपदिक) + अर्पण (प्रातिपदिक) + स्वस्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी (7th/अधिकरण), द्विवचनम्; बहुपद-तत्पुरुषसमासः; विशेषणम् (मनसी)
तथाso/likewise
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकारवाचकः
एवindeed/just
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्ययम्; अवधारणनिपातः (emphatic)
मनसीin (their) two minds
मनसी:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, सप्तमी (7th/अधिकरण), द्विवचनम्
तयोःof the two
तयोः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/सम्बन्ध), द्विवचनम्

Narrator (addressing a king)

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: kshetra

Listener: Nṛpa (king)

Scene: Two steady lamps in a sheltered niche mirror two devotees seated in meditation; a subtle aura or flame motif aligns with their minds offered to Vāsudeva.

V
Vāsudeva
N
Nara
N
Nārāyaṇa

FAQs

Dedication to Vāsudeva stabilizes the mind; devotion and inner stillness together defeat disturbance.

The Revā Khaṇḍa setting frames the teaching; the verse itself glorifies the state of mind gained in sacred ascetic terrain rather than naming a single site.

Implied practice: vāsudevārpaṇa—offering one’s actions and mind to Vāsudeva (a bhakti discipline), though no formal rite is detailed.