Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 33

पूर्यमाणोऽपि चाम्भोभिर्भुवमन्यां महोदधिः । यथा न याति संक्षोभं तथा तन्मानसं क्वचित्

pūryamāṇo'pi cāmbhobhirbhuvamanyāṃ mahodadhiḥ | yathā na yāti saṃkṣobhaṃ tathā tanmānasaṃ kvacit

ดุจมหาสมุทร แม้รับน้ำจากแผ่นดินอื่นมาหลั่งไหลเติมเต็ม ก็ไม่ปั่นป่วน ฉันนั้นจิตของท่านทั้งสองไม่เคยตกสู่ความกระเพื่อมเลย

पूर्यमाणःbeing filled
पूर्यमाणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Root√पॄ (धातु) → पूर्यमाण (कृदन्त, वर्तमानकृदन्त/शानच्; कर्मणि)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचनम्; शानच्-प्रत्ययान्तः (present passive participle)
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्ययम्; निपातः
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थकः (conjunction)
अम्भोभिःwith waters
अम्भोभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअम्भस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, तृतीया (3rd/करण), बहुवचनम्
भुवम्the earth
भुवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभुव्/भू (प्रातिपदिक: भुव् = पृथ्वी)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचनम्
अन्याम्another/elsewhere
अन्याम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गः, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचनम्; विशेषणम् (भुवम्)
महा-उदधिःthe great ocean
महा-उदधिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + उदधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचनम्; कर्मधारयसमासः
यथाas
यथा:
Sambandha (Comparison/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; उपमानवाचकः
not
:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्ययम्; निषेधनिपातः
यातिgoes/comes to
याति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
संक्षोभम्agitation
संक्षोभम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसंक्षोभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचनम्
तथाso
तथा:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकारवाचकः
तत्-मानसम्their mind
तत्-मानसम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + मानस (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषसमासः (तयोः मानसम्)
क्वचित्ever/anywhere
क्वचित्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formअव्ययम्; देश/कालवाचकः (adverb: at any time/anywhere)

Narrator

Tirtha: Revā (Narmadā) (contextual)

Type: kshetra

Listener: Nṛpa (king)

Scene: A vast, calm ocean receives many streams yet remains unruffled; intercut or juxtaposed with the two devotees whose faces are tranquil despite surrounding commotion.

N
Nara
N
Nārāyaṇa
O
Ocean (metaphor)

FAQs

A realized mind is vast like the ocean—receiving experiences without turbulence, remaining steady in dharma.

The Revā Khaṇḍa’s holy landscape is the narrative backdrop; the teaching is universal rather than tied to a named tīrtha in this line.

None; it offers a yogic metaphor for mental steadiness.