Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 39

स याति घोरं नरकं क्रमेण विभागकृद्द्वेषमतिर्दुरात्मा । या यस्य भक्तिः स तयैव नूनं देहं त्यजन् स्वं ह्यमृतत्वमेति

sa yāti ghoraṃ narakaṃ krameṇa vibhāgakṛddveṣamatirdurātmā | yā yasya bhaktiḥ sa tayaiva nūnaṃ dehaṃ tyajan svaṃ hyamṛtatvameti

ผู้มีจิตชั่ว ผู้ก่อความแตกแยกและหมกมุ่นด้วยความเกลียดชัง ย่อมค่อย ๆ ไปสู่นรกอันน่าสะพรึงกลัว แต่ผู้ใดบูชาเทพองค์ใดด้วยภักติอันจริงแท้ ด้วยภักตินั้นเอง ครั้นละสังขารแล้ว ย่อมบรรลุความเป็นอมตะโดยแน่นอน

सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
यातिgoes
याति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
घोरम्terrible
घोरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषण
नरकम्hell
नरकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
क्रमेणgradually, in due course
क्रमेण:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; क्रियाविशेषण-प्रयोग (adverbial use)
विभागकृत्one who makes divisions
विभागकृत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविभाग (प्रातिपदिक) + कृ (धातु)
Formकृदन्त (कृत्-प्रत्यय: कृत्), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘विभागं करोति’ इति
द्वेषमतिःone whose mind is hateful
द्वेषमतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्वेष (प्रातिपदिक) + मति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (द्वेषस्य मतिः)
दुरात्माevil-souled person
दुरात्मा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदुर् (उपसर्ग/अव्यय) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (दुष्ट आत्मा)
याwhich (that)
या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
यस्यof whom
यस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; सम्बन्ध (of whom)
भक्तिःdevotion
भक्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
तयाby that (devotion)
तया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; सर्वनाम
एवindeed, only
एव:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय; अवधारणार्थ (emphasis)
नूनम्surely
नूनम्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनूनम् (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक क्रियाविशेषण (adverb of certainty)
देहम्body
देहम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
त्यजन्abandoning
त्यजन्:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; परस्मैपद; ‘त्यजन्’ = abandoning
स्वम्one's own
स्वम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (देहम् इति)
हिindeed, for
हि:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अव्यय; हेत्वर्थ/प्रमाणार्थ (for/indeed)
अमृतत्वम्immortality
अमृतत्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअमृतत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
एतिattains, goes to
एति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootइ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

Sūta (Lomaharṣaṇa) [deduced]

Tirtha: Revā (Narmadā) tirtha sphere (contextual)

Type: river

Scene: A moral tableau: a dark, fractured path descending toward a hellish abyss for the divisive hater; beside it, a serene devotee leaving the body in light, rising toward immortality, with multiple deity-forms subtly unified by one radiance.

N
Naraka (hell)
B
Bhakti (devotion)
A
Amṛtatva (immortality)

FAQs

Hatred and divisiveness are spiritually destructive, while sincere devotion—directed to one’s chosen form of the Divine—leads to liberation.

No named site appears; the verse teaches the devotional ethos suitable for Revā (Narmadā) pilgrimage traditions.

No specific rite; it prescribes cultivating bhakti and abandoning sectarian hatred.