Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 38

तेषां विभागो न हि कर्तुमर्हो महात्मनामेकशरीरभाजाम् । मीमांसाहेत्वर्थविशेषतर्कैर्यस्तेषु कुर्यात्प्रविभेदमज्ञः

teṣāṃ vibhāgo na hi kartumarho mahātmanāmekaśarīrabhājām | mīmāṃsāhetvarthaviśeṣatarkairyasteṣu kuryātpravibhedamajñaḥ

ไม่ควรแบ่งแยกใดๆ ระหว่างมหาบุรุษเหล่านั้น ผู้ร่วมสภาวะกายสาระเดียวกัน ผู้ใดใช้การโต้เถียงเชิงอรรถาธิบาย เหตุปัจจัย และตรรกะจุกจิกเพื่อก่อความแตกต่างในหมู่ท่าน ผู้นั้นชื่อว่าเขลา

तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, षष्ठी (6th), बहुवचन; सम्बन्ध
विभागःdivision/distinction
विभागः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
not
:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध) = negation particle
हिindeed/for
हि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय (निपात) = emphatic/causal particle
कर्तुम्to do/make
कर्तुम्:
Kriya (Infinitive complement)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive); ‘कर्तुं’
अर्हःfit/proper
अर्हः:
Karta (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootअर्ह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘योग्यः’
महात्मनाम्of the great-souled ones
महात्मनाम्:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; सम्बन्ध
एकशरीरभाजाम्who share one body
एकशरीरभाजाम्:
Sambandha (Genitive qualifier)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक) + शरीर (प्रातिपदिक) + भाज् (धातु) → भाजिन्/भाज (प्रातिपदिक)
Formसमास: एक-शरीर-भाज् (तत्पुरुष; ‘एकं शरीरं भजन्ते’); पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; महात्मनाम्-विशेषण
मीमांसाMīmāṃsā (inquiry)
मीमांसा:
Sambandha (Compound member)
TypeNoun
Rootमीमांसा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; समासपूर्वपद
हेतुreason/cause
हेतु:
Sambandha (Compound member)
TypeNoun
Rootहेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासपूर्वपद
अर्थmeaning/purpose
अर्थ:
Sambandha (Compound member)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासपूर्वपद
विशेषdistinction/speciality
विशेष:
Sambandha (Compound member)
TypeNoun
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासपूर्वपद
तर्कैःby arguments about inquiry, reasons, meanings, and distinctions
तर्कैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतर्क (प्रातिपदिक)
Formसमास: मीमांसा-हेतु-अर्थ-विशेष-तर्क (समाहार-द्वन्द्व/समुच्चयार्थ बहुपदसमास); पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; करण
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धवाचक (relative pronoun)
तेषुamong them
तेषु:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, सप्तमी (7th), बहुवचन; अधिकरण
कुर्यात्should make/do
कुर्यात्:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formविधिलिङ् (potential/optative); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
प्रविभेदम्a (forced) separation/differentiation
प्रविभेदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्र-वि-भेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म
अज्ञःan ignorant person
अज्ञः:
Karta (Subject qualifier)
TypeNoun
Rootअज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृपद (विशेषणार्थे)

Sūta (Lomaharṣaṇa) [deduced]

Tirtha: Revā tīrtha-samūha (contextual)

Type: river

Scene: Sages or disputants attempt to split the unity of the great deities through logic; the teaching declares them one-bodied, urging non-division and harmony.

T
Trimūrti (implied)
M
Mīmāṃsā (as disputation)
T
Tarka (logic)

FAQs

True devotion avoids sectarian splitting; the divine functions are one essence, and quarrelsome argumentation is spiritually unhelpful.

No specific tīrtha is named; it provides the ethical-theological frame for Revā-khaṇḍa pilgrimage devotion.

No external ritual; the prescription is inner—do not cultivate divisive views in worship.