Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 37

स एव रुद्रः स जगज्जहार सृष्ट्यर्थमीशः प्रपितामहोऽभूत् । संरक्षणार्थं जगतः स एव हरिः सुचक्रासिगदाब्जपाणिः

sa eva rudraḥ sa jagajjahāra sṛṣṭyarthamīśaḥ prapitāmaho'bhūt | saṃrakṣaṇārthaṃ jagataḥ sa eva hariḥ sucakrāsigadābjapāṇiḥ

พระองค์นั้นเองคือรุทระ—ผู้ทรงถอนคืนจักรวาล เพื่อการสร้างสรรค์ พระผู้เป็นเจ้าทรงเป็นปรปิตามหะ (พรหมา) และเพื่อการคุ้มครองโลก พระองค์นั้นเองคือหริ ผู้ทรงถือจักรอันรุ่งเรือง พระแสงดาบ คทา และดอกบัวในพระหัตถ์

सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (निपात) = emphatic particle
रुद्रःRudra
रुद्रः:
Karta (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootरुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
जगत्the world
जगत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्म
जहारtook away/destroyed
जहार:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Root√हृ (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत) = perfect; प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सृष्ट्यर्थम्for the purpose of creation
सृष्ट्यर्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootसृष्टि (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-तत्पुरुष/उपपद (सृष्ट्यै अर्थः); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; प्रयोजन
ईशःthe Lord
ईशः:
Karta (Subject qualifier)
TypeNoun
Rootईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
प्रपितामहःthe great-grandfather (Brahmā)
प्रपितामहः:
Karta (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootप्र (उपसर्ग) + पितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अभूत्became
अभूत्:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत) = imperfect; प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
संरक्षणार्थम्for protection
संरक्षणार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootसंरक्षण (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (संरक्षणस्य अर्थः) / प्रयोजनार्थ; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
जगतःof the world
जगतः:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (निपात)
हरिःHari (Viṣṇu)
हरिः:
Karta (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
सुexcellent/well
सु:
Sambandha (Compound member)
TypeIndeclinable
Rootसु (अव्यय/उपसर्गवत्)
Formअव्यय (उपसर्गवत्) = intensifier ‘सु-’ (समासपूर्वपद)
चक्रdiscus
चक्र:
Sambandha (Compound member)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; समासपूर्वपद
असिsword
असि:
Sambandha (Compound member)
TypeNoun
Rootअसि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासपूर्वपद
गदाmace
गदा:
Sambandha (Compound member)
TypeNoun
Rootगदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; समासपूर्वपद
अब्जlotus
अब्ज:
Sambandha (Compound member)
TypeNoun
Rootअब्ज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; समासपूर्वपद
पाणिःwhose hands hold a fine discus, sword, mace, and lotus
पाणिः:
Karta (Subject qualifier)
TypeNoun
Rootपाणि (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि (सुचक्र-असि-गदा-अब्ज-पाणिः = ‘यस्य पाणौ एतानि’); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण

Sūta (Lomaharṣaṇa) [deduced]

Tirtha: Revā tīrtha circuit (contextual)

Type: river

Scene: A single divine figure is shown in three functional aspects: as Rudra withdrawing the cosmos, as Brahmā creating, and as Hari protecting with discus, sword, mace, and lotus.

R
Rudra
B
Brahmā (Prapitāmaha)
H
Hari (Viṣṇu)

FAQs

Creation, protection, and dissolution are functions of one Supreme Reality appearing as Brahmā, Viṣṇu, and Rudra.

No single tīrtha is named in this verse; it supports the Revā-khaṇḍa’s broader sacred-geography narrative by grounding it in unified devotion.

None directly; the verse prescribes an attitude—honour the one Lord in all divine forms.