Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 17

या सा क्षुत्क्षामकण्ठा विकृतभयकरी त्रासिनी दुष्कृतानां मुञ्चज्ज्वालाकलापैर्दशनकसमसैः खादति प्रेतमांसम् । या सा दोर्दण्डचण्डैर्डमरुरणरणाटोपटंकारघण्टैः कल्पान्तोत्पातवाताहतपटुपटहैर्वल्गते भूतमाता । क्षुत्क्षामा शुष्ककुक्षिः खवरतरनरवरैः क्षोदति प्रेतमांसं मुञ्चन्ती चाट्टहासं घुरघुरितरवा पातु वश्चर्ममुण्डा

yā sā kṣutkṣāmakaṇṭhā vikṛtabhayakarī trāsinī duṣkṛtānāṃ muñcajjvālākalāpairdaśanakasamasaiḥ khādati pretamāṃsam | yā sā dordaṇḍacaṇḍairḍamaruraṇaraṇāṭopaṭaṃkāraghaṇṭaiḥ kalpāntotpātavātāhatapaṭupaṭahairvalgate bhūtamātā | kṣutkṣāmā śuṣkakukṣiḥ khavarataranaravaraiḥ kṣodati pretamāṃsaṃ muñcantī cāṭṭahāsaṃ ghuraghuritaravā pātu vaścarmamuṇḍā

ขอพระนางจรมมุณฑา (Carmamuṇḍā) โปรดคุ้มครองท่าน—ผู้มีลำคอเหี่ยวแห้งด้วยความหิว รูปกายวิปลาสน่าสะพรึงทำให้ผู้ทำบาปหวาดผวา; ผู้มีเขี้ยวดุจพวงเพลิงลุกโชน กลืนกินเนื้อศพ. พระนางเป็นมารดาแห่งภูตะ มีกรแข็งกร้าว ท่ามกลางเสียงกังวานอึกทึกของกลองฑมรุและระฆัง ท่องไปในเสียงกลองศึกหนักที่ถูกลมพายุแห่งปรลัยกระหน่ำ. ผู้ทรุดโทรมด้วยความหิว ท้องแห้งเหี่ยว บดขยี้เนื้อศพร่วมกับมนุษย์อันน่ากลัวที่สุด เปล่งอัฏฏหาสกึกก้องและเสียงครางก้อง—ขอพระนางจรมมุณฑาโปรดคุ้มครองท่าน.

she who
:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम (relative pronoun)
that (she)
:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; निर्देश-सर्वनाम (demonstrative)
kṣut-kṣāma-kaṇṭhāhaving a throat emaciated by hunger
kṣut-kṣāma-kaṇṭhā:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkṣut (प्रातिपदिक) + kṣāma (प्रातिपदिक) + kaṇṭha (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण; समासः षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः (क्षुत्क्षामः कण्ठः यस्याः)
vikṛta-bhaya-karīcausing dreadful fear
vikṛta-bhaya-karī:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvikṛta (कृदन्त/प्रातिपदिक) + bhaya (प्रातिपदिक) + karī (कृदन्त-प्रातिपदिक, √kṛ)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण; ‘भयकरी’ = भयम् करोति
trāsinīterrifying
trāsinī:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Roottrāsinī (कृदन्त-प्रातिपदिक, √tras)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; वर्तमानकृदन्त-स्वरूप (agent noun)
duṣkṛtānāmof the evil-doers / sinners
duṣkṛtānām:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootduṣkṛta (कृदन्त-प्रातिपदिक, √kṛ)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; ‘दुष्कृत’ = पापकर्म/पापीजन
muñcatreleasing
muñcat:
Kriyāviśeṣaṇa (Participial modifier)
TypeVerb
Root√muc (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), प्रथमा एकवचन स्त्रीलिङ्ग; ‘मुञ्चत्’ = releasing
jvālā-kalāpaiḥwith clusters of flames
jvālā-kalāpaiḥ:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootjvālā (प्रातिपदिक) + kalāpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (ज्वालानां कलापाः)
daśanaka-samasaiḥwith rows/clusters of teeth
daśanaka-samasaiḥ:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootdaśanaka (प्रातिपदिक) + samasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; समासः तत्पुरुष (दशनकानां समासाः/समूहाः)
khādatidevours/eats
khādati:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√khād (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
preta-māṃsamcorpse-flesh
preta-māṃsam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpreta (प्रातिपदिक) + māṃsa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः तत्पुरुष (प्रेतस्य मांसम्)
she who
:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम
that (she)
:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
dor-daṇḍa-caṇḍaiḥwith fierce arm-staffs (mighty arms)
dor-daṇḍa-caṇḍaiḥ:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootdor (प्रातिपदिक) + daṇḍa (प्रातिपदिक) + caṇḍa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; समासः (चण्डाः दोर्दण्डाः) कर्मधारय-प्रायः
ḍamaru-raṇaraṇa-āṭopa-ṭaṃkāra-ghaṇṭaiḥwith (sounds of) ḍamaru-drums, rattling, clamor, metallic clang, and bells
ḍamaru-raṇaraṇa-āṭopa-ṭaṃkāra-ghaṇṭaiḥ:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootḍamaru (प्रातिपदिक) + raṇaraṇa (प्रातिपदिक) + āṭopa (प्रातिपदिक) + ṭaṃkāra (प्रातिपदिक) + ghaṇṭā (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; समाहार/इतरेतर-द्वन्द्व (विविध-वाद्यध्वनयः)
kalpānta-utpāta-vāta-āhata-paṭu-paṭahaiḥwith loud kettle-drums struck by the cataclysmic storm-winds
kalpānta-utpāta-vāta-āhata-paṭu-paṭahaiḥ:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootkalpānta (प्रातिपदिक) + utpāta (प्रातिपदिक) + vāta (प्रातिपदिक) + āhata (कृदन्त, √han) + paṭu (प्रातिपदिक) + paṭaha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुष (कल्पान्ते उत्पातवातेन आहताः पटवः पटहाः)
valgateleaps/romps
valgate:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√valg (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्
bhūta-mātāmother of spirits
bhūta-mātā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhūta (प्रातिपदिक) + mātṛ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (भूतानां माता)
kṣut-kṣāmāemaciated from hunger
kṣut-kṣāmā:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootkṣut (प्रातिपदिक) + kṣāma (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; कर्मधारय (क्षुत्-कारणेन क्षामा)
śuṣka-kukṣiḥwith a dried-up belly
śuṣka-kukṣiḥ:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśuṣka (कृदन्त/प्रातिपदिक, √śuṣ) + kukṣi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; ‘शुष्का कुक्षिः यस्याः’
khava-ratara-nara-varaiḥby the best of men devoted to Khava/Ratara (epithetic/obscure)
khava-ratara-nara-varaiḥ:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootkhava (प्रातिपदिक) + ratara (प्रातिपदिक) + nara (प्रातिपदिक) + vara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुष (खव-रतर-नराणां वरैः = श्रेष्ठैः)
kṣodaticrushes/pounds
kṣodati:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√kṣud (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
preta-māṃsamcorpse-flesh
preta-māṃsam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpreta (प्रातिपदिक) + māṃsa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
muñcantīuttering
muñcantī:
Kriyāviśeṣaṇa (Participial modifier)
TypeVerb
Root√muc (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ→शानच्-स्त्री), प्रथमा एकवचन स्त्रीलिङ्ग; ‘releasing/uttering’
caand
ca:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
aṭṭa-hāsamloud laughter
aṭṭa-hāsam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootaṭṭa (प्रातिपदिक) + hāsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः कर्मधारय/तत्पुरुष (अट्टः हासः)
ghuraghurita-ravāhaving a growling sound
ghuraghurita-ravā:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootghuraghurita (कृदन्त/प्रातिपदिक) + rava (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण; ‘घुरघुरितः रवः यस्याः’
pātumay (she) protect
pātu:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√pā (धातु)
Formलोट् (Imperative/benedictive sense), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
vaḥyou (all)
vaḥ:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootyusmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी (Genitive/Dative) बहुवचन; ‘you (pl.)’ enclitic
carma-muṇḍāCarmamuṇḍā (the skin-clad goddess)
carma-muṇḍā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootcarma (प्रातिपदिक) + muṇḍā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम/विशेष्य; कर्मधारय (चर्म-आवृता/चर्मधारिणी मुṇḍā)

Garuḍa

Tirtha: Revā-kṣetra (Narmadā region) with Carmamuṇḍā/Chāmuṇḍā protective locus

Type: kshetra

Scene: Carmamuṇḍā as emaciated, flame-toothed Devī in a cremation-ground windstorm of pralaya: ḍamaru, bells, kettledrums; spirits swirling; her loud laughter reverberating as she protects the devotee.

C
Carmamuṇḍā
B
Bhūtamātā
Ḍamaru
P
Pitṛ/Preta imagery

FAQs

The Goddess’ fierce sovereignty over death and fear is invoked to subdue wrongdoing and protect devotees.

The ongoing stotra is set at Siddhakṣetra/Bhṛgukṣetra in the Revā region.

No separate ritual is prescribed; the verse itself functions as a protective invocation (pāṭha of the stotra).