Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 15

संस्तुता ऋषिभिर्देवैर्योगक्षेमार्थसिद्धये । विनतानन्दजननस्तत्र तां योगिनीं नृप । भक्त्या प्रसादयामास स्तोत्रैर्वैदिकलौकिकैः

saṃstutā ṛṣibhirdevairyogakṣemārthasiddhaye | vinatānandajananastatra tāṃ yoginīṃ nṛpa | bhaktyā prasādayāmāsa stotrairvaidikalaukikaiḥ

พระโยคินีนั้นได้รับการสรรเสริญจากฤๅษีและเทวะทั้งหลายเพื่อความสำเร็จแห่งโยคเกษม; ข้าแต่มหาราช ณ ที่นั้น ครุฑผู้เป็นบุตรผู้ก่อความปีติแก่พระวินตา ได้บำเรอให้พระโยคินีทรงพอพระทัยด้วยศรัทธา—ด้วยบทสรรเสริญทั้งแบบเวทและแบบจารีตโลก

saṃstutāpraised
saṃstutā:
Karta (Subject complement/कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsaṃstutā (कृदन्त; सम्+√stu स्तुतौ, क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (praised)
ṛṣibhiḥby sages
ṛṣibhiḥ:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootṛṣi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
devaiḥby gods
devaiḥ:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
yoga-kṣema-artha-siddhayefor the accomplishment of welfare and security
yoga-kṣema-artha-siddhaye:
Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootyoga (प्रातिपदिक) + kṣema (प्रातिपदिक) + artha (प्रातिपदिक) + siddhi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (योगक्षेमस्य अर्थः—तस्य सिद्धये)
vinatā-ānanda-jananaḥthe giver of joy to Vinatā (i.e., Garuḍa)
vinatā-ānanda-jananaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootvinatā (प्रातिपदिक) + ānanda (प्रातिपदिक) + janana (कृदन्त/प्रातिपदिक; √jan जनने)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (विनतायाः आनन्दं जनयति इति)
tatrathere
tatra:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-क्रियाविशेषण
tāmher
tām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
yoginīmthe yoginī
yoginīm:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootyoginī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
nṛpaO king
nṛpa:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootnṛpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
bhaktyāwith devotion
bhaktyā:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootbhakti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
prasādayāmāsapropitiated/pleased
prasādayāmāsa:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+√sad (धातु; सीदति/सादयति)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; causative sense in stem (prasāday-)
stotraiḥwith hymns
stotraiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootstotra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
vaidika-laukikaiḥVedic and worldly (hymns)
vaidika-laukikaiḥ:
Karana (Qualifier of instrument/करण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootvaidika (प्रातिपदिक) + laukika (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; समासः द्वन्द्वः (वैदिकैः च लौकिकैः च)

Narrator addressing a king (nṛpa)

Tirtha: Siddhakṣetra (Bhṛgukṣetra)

Type: kshetra

Listener: King (nṛpa)

Scene: Garuḍa, radiant and winged, stands in devotion before the Yoginī shrine at Siddhakṣetra; ṛṣis and devas appear as a celestial assembly, listening to hymns that blend Vedic solemnity with folk fervor.

G
Garuḍa
V
Vinatā
Y
Yoginī (Cāmuṇḍā)

FAQs

Even divine beings seek the Goddess for yoga-kṣema; sincere bhakti expressed through praise is a recognized means to obtain protection and well-being.

The scene continues at Siddhakṣetra/Bhṛgukṣetra, where the Yoginī is worshiped.

Stotra (hymnic praise) is indicated as the devotional practice—both in Vedic style and in customary (laukika) forms.