Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 19

शुक्लतीर्थं ना जानाति नर्मदातटसंस्थितम् । बहुनात्र किमुक्तेन धर्मपुत्र पुनः पुनः

śuklatīrthaṃ nā jānāti narmadātaṭasaṃsthitam | bahunātra kimuktena dharmaputra punaḥ punaḥ

เขาย่อมไม่รู้จักศุกลตีรถะซึ่งตั้งอยู่ ณ ฝั่งแม่น้ำนรมทา จะกล่าวมากไปไย ณ ที่นี้ โอ ธรรมบุตร กล่าวซ้ำแล้วซ้ำเล่าเล่า?

शुक्लतीर्थम्Śukla-tīrtha
शुक्लतीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशुक्ल + तीर्थ (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (निषेध/particle) = negation
जानातिknows
जानाति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√ज्ञा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
नर्मदातटसंस्थितम्situated on the bank of the Narmadā
नर्मदातटसंस्थितम्:
Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootनर्मदा + तट + संस्थित (√स्था धातु; कृदन्त; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषणम् (शुक्लतीर्थम्); ‘संस्थित’ = भूतकृदन्त (क्त) ‘situated’; समासः षष्ठी/सप्तमी-तत्पुरुषार्थकः (नर्मदायाḥ तटे संस्थितम्)
बहुनाwith much (speech)
बहुना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन = instrumental singular; ‘by much (talk)’
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (Adverbial location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक/locative adverb) = ‘here’
किम्what?
किम्:
Karma (Object in idiom/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; प्रश्नार्थक सर्वनाम
उक्तेनby saying (it)
उक्तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootउक्त (√वच् धातु; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) used substantively = ‘by what is said’
धर्मपुत्रO Dharmaputra (Yudhiṣṭhira)
धर्मपुत्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootधर्म + पुत्र (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष (धर्मस्य पुत्रः)
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय (काल/पुनरावृत्ति-बोधक) = ‘again’
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय (पुनरावृत्ति)

Narrator (contextual; addressing Yudhiṣṭhira as Dharmaputra)

Tirtha: Śuklatīrtha

Type: ghat

Listener: Dharmaputra (Yudhiṣṭhira)

Scene: A teacher points along the Narmadā bank, naming Śuklatīrtha; the king listens as the river flows steadily; the composition emphasizes ‘taṭa-saṃsthita’—the shoreline itself as sacred geography.

Ś
Śuklatīrtha
N
Narmadā
D
Dharmaputra (Yudhiṣṭhira)

FAQs

Ignorance of sacred places is a spiritual loss; the text urges recognition of Śuklatīrtha’s presence on the Narmadā.

Śuklatīrtha on the Narmadā riverbank.

None; it is a rhetorical emphasis on the importance of knowing the tīrtha.