Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 6

हाहारवाक्रन्दितनिस्वनैश्च प्रभिन्नरथ्यागृहगोपुरैश्च । बभूव घोरा धरणी समन्तात्कपालकोशाकुलकर्बुराङ्गी

hāhāravākranditanisvanaiśca prabhinnarathyāgṛhagopuraiśca | babhūva ghorā dharaṇī samantātkapālakośākulakarburāṅgī

ด้วยเสียงอื้ออึงแห่งคำร้อง “ฮา ฮา!” และเสียงคร่ำครวญ พร้อมทั้งถนน หนทาง เรือน และหอประตูที่แตกพัง แผ่นดินจึงน่าสะพรึงไปทั่ว—พื้นผิวพร่างพรายปะปน และเกลื่อนด้วยกองกะโหลก

हाहा-रव-आक्रन्दित-निस्वनैःby the sounds of ‘hā hā’ cries and wailing
हाहा-रव-आक्रन्दित-निस्वनैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootहाहा (अव्यय/उद्गार) + रव (प्रातिपदिक) + आक्रन्दित (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त) + निस्वन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; समासः बहुपद-तत्पुरुष (हाहा-रव-आक्रन्दितानां निस्वनाः)
and
:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय-बोधक (conjunction)
प्रभिन्न-रथ्या-गृह-गोपुरैःby the shattered streets, houses, and gateways
प्रभिन्न-रथ्या-गृह-गोपुरैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्र + भिद् (धातु) → प्रभिन्न (कृदन्त, क्त) + रथ्या (प्रातिपदिक) + गृह (प्रातिपदिक) + गोपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), बहुवचन; समासः इतरेतर-द्वन्द्व (रथ्याश्च गृहाणि च गोपुराणि च) विशेषणम् ‘प्रभिन्न’
and
:
Samuccaya (Coordination/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय-बोधक (conjunction)
बभूवbecame
बभूव:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपदम्
घोराterrible, dreadful
घोरा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; विशेषणम् (धरणी)
धरणीthe earth
धरणी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधरणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
समन्तात्from all sides, all around
समन्तात्:
Desha (Spatial adverbial/देश)
TypeIndeclinable
Rootसमन्तात् (अव्यय)
Formअव्ययम्; अपादानार्थक/देशवाचक (ablatival adverb: ‘from/at all sides’)
कपाल-कोश-आकुल-कर्बुर-अङ्गीwhose body was mottled and crowded with skull-cases
कपाल-कोश-आकुल-कर्बुर-अङ्गी:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकपाल (प्रातिपदिक) + कोश (प्रातिपदिक) + आकुल (प्रातिपदिक) + कर्बुर (प्रातिपदिक) + अङ्गिन्/अङ्गी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन; बहुव्रीहि-समासः (कपालकोशैः आकुलं कर्बुरं अङ्गं यस्याः सा) विशेषणम् (धरणी)

Deductive (Revā Khaṇḍa narrative voice; likely Sūta/Lomaharṣaṇa relating the account)

Scene: A devastated cityscape: cracked streets, collapsed houses and gate-towers; people wail ‘hā hā’; the earth is mottled with dark stains and piled skulls; smoke and dust obscure the horizon.

E
Earth (Dharaṇī)

FAQs

Worldly structures are fragile; when cosmic justice moves, even fortified cities and pride collapse.

No named tīrtha appears; the verse is a scene-setting description within the Revā Khaṇḍa narrative.

None.