Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 36

तत्र तीर्थे तु राजेन्द्र प्राणत्यागं करोति यः । न पश्यति यमं देवमित्येवं शङ्करोऽब्रवीत्

tatra tīrthe tu rājendra prāṇatyāgaṃ karoti yaḥ | na paśyati yamaṃ devamityevaṃ śaṅkaro'bravīt

ข้าแต่ราชาเหนือราชาทั้งหลาย ผู้ใดสละชีวิต ณ ตีรถะนั้น ย่อมไม่ประสบยมเทพ—ดังนี้พระศังกรประกาศ

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम्
तीर्थेin the tīrtha
तीर्थे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (राज्ञाम् इन्द्रः); पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
प्राणत्यागम्giving up of life
प्राणत्यागम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्राण + त्याग (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समासः (प्राणानां त्यागः); पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
करोतिdoes, performs
करोति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
यःwhoever
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय (relative pronoun)
not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (negation particle)
पश्यतिsees
पश्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
यमम्Yama
यमम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
देवम्the god
देवम्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; यमस्य विशेषणवत् (appositional: 'the god')
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-सूचक-अव्ययम्
एवम्in this way
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्ययम् (manner adverb)
शङ्करःŚaṅkara
शङ्करः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशङ्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अब्रवीत्said, spoke
अब्रवीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलुङ् (aorist), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Mārkaṇḍeya (narrating), citing Śaṅkara

Tirtha: Kohanasve

Type: ghat

Listener: Rājendra (king)

Scene: On a quiet riverbank, an elderly devotee lies facing a Śiva shrine; luminous Śiva-guardians stand nearby while Yama’s figure fades into the distance, unseen by the departing soul.

Ś
Śaṅkara
Y
Yama

FAQs

A supremely sanctified tīrtha is portrayed as granting divine protection at death, transcending fear of Yama.

The same Revā (Narmadā) tīrtha described in Adhyāya 122 of the Revākhaṇḍa (the verse refers back to ‘that tīrtha’).

No new rite is prescribed; the verse praises the spiritual consequence of prāṇatyāga (death) occurring at the tīrtha.