Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 86

तानहं प्रत्युवाचेदं मा भैष्टेति पुनःपुनः । ईदृग्विधा मया दृष्टा बहवः कालपर्ययाः

tānahaṃ pratyuvācedaṃ mā bhaiṣṭeti punaḥpunaḥ | īdṛgvidhā mayā dṛṣṭā bahavaḥ kālaparyayāḥ

ข้าพเจ้าตอบพวกเขาซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่า “อย่ากลัวเลย” การผันแปรและกลับตาลปัตรแห่งกาลเวลาเช่นนี้ ข้าพเจ้าได้เห็นมามากนัก

तान्them
तान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st), एकवचन
प्रत्युवाचreplied
प्रत्युवाच:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति + वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), तृतीयपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; वाक्यवस्तु-निर्देश (this [speech])
माdo not
मा:
Sambandha/Particle (Nipāta/निपात)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formनिषेधार्थक निपात (prohibitive particle)
भैष्टfear
भैष्ट:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभी (धातु)
Formलोट् (Imperative/लोट्), मध्यमपुरुष (2nd), बहुवचन; आत्मनेपद; निषेध ‘मा’ सह = ‘do not fear’
इतिthus
इति:
Sambandha/Particle (Quotation marker/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (quotative particle)
पुनःagain
पुनः:
Kriyā-viśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)
पुनःagain and again
पुनः:
Kriyā-viśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (adverb); पुनःपुनः = पुनरुक्ति (reduplication)
ईदृक्such
ईदृक्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootईदृश्/ईदृक् (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत्-विशेषण (indeclinable-like adjective stem used in compound)
विधाःkinds, types
विधाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविधा (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः: ईदृग्-विधाः (कर्मधारय: ‘such kinds’)
मयाby me
मया:
Karta (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
दृष्टाःseen
दृष्टाः:
Kriyā (Passive predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; कर्मणि-प्रयोगार्थ (passive sense: ‘were seen’)
बहवःmany
बहवः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
कालपर्ययाःchanges of time, cycles
कालपर्ययाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकालपर्यय (प्रातिपदिक: काल + पर्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: कालस्य पर्ययाः (changes/turns of time)

Unspecified first-person narrator within Revā Khaṇḍa (addressing the Ṛṣis)

Tirtha: Revā (Narmadā) (contextual)

Type: river

Listener: Dvijas/companions

Scene: A composed elder/sage raises a hand in abhaya-mudrā, speaking to a gathered group; behind them, the world shows signs of transition—dim sun, drifting ash—yet the sage’s face is calm and luminous.

Ṛṣis

FAQs

Fear dissolves when one understands time’s cycles; spiritual steadiness comes from recognizing recurring cosmic patterns and trusting dharma’s continuity.

No specific tīrtha is praised in this verse; it functions as guidance within the Revā Khaṇḍa narrative frame.

None; it offers counsel and reassurance.