Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 62

क्लेशयित्वा निजं कायमुपायैर्बहुभिस्तु किम् । भज रेवां शिवं प्राप्य सुखसाध्यं परं पदम्

kleśayitvā nijaṃ kāyamupāyairbahubhistu kim | bhaja revāṃ śivaṃ prāpya sukhasādhyaṃ paraṃ padam

จะทรมานกายตนด้วยวิธีประดิษฐ์มากมายไปเพื่ออะไร? จงภักดีต่อเรวาและเข้าถึงศิวะ; แล้วจักบรรลุปรมบทอันสูงสุด ซึ่งสำเร็จได้โดยง่ายด้วยพระกรุณาของท่านทั้งสอง

क्लेशयित्वाhaving afflicted
क्लेशयित्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeVerb
Rootक्लेशय् (धातु; √क्लिश् causative)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; धातु: √क्लिश् (to afflict) णिच्-प्रयोग (causative)
निजम्one's own
निजम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootनिज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; विशेषणम् (qualifying कायम्)
कायम्body
कायम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootकाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
उपायैःby means
उपायैः:
Karaṇa (Instrument)
TypeNoun
Rootउपाय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन
बहुभिःmany
बहुभिः:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; विशेषणम् (qualifying उपायैः)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अनुवाद-अव्यय (particle: but/indeed)
किम्what (use)?
किम्:
Prayojana (Rhetorical predicate)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नार्थक (what?)
भजworship
भज:
Kriyā (Action)
TypeVerb
Rootभज् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
रेवाम्Reva
रेवाम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootरेवा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
शिवम्Śiva
शिवम्:
Karma (Object/apposition)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
प्राप्यhaving attained
प्राप्य:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभावः; धातु: √आप् (to obtain) उपसर्ग: प्र-
सुखसाध्यम्easily attainable
सुखसाध्यम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier of पदम्)
TypeAdjective
Rootसुख + साध्य (प्रातिपदिक; √साध्)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; समासः तृतीया-तत्पुरुषः (सुखेन साध्यम् = achievable with ease)
परम्supreme
परम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; विशेषणम् (qualifying पदम्)
पदम्state/abode
पदम्:
Karma (Object/Goal)
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन

Unspecified exhorter within the Revā-khaṇḍa narrative

Tirtha: Revā (Narmadā)

Type: kshetra

Scene: An ascetic with harsh implements and strained posture is contrasted with a serene devotee on the Narmadā bank offering simple worship to Śiva; above, the ‘supreme state’ is symbolized by radiant stillness.

R
Revā (Narmadā)
Ś
Śiva

FAQs

The Purāṇic path emphasizes devotion and tīrtha-worship as a compassionate, accessible means to the highest goal.

Revā (Narmadā), paired with Śiva as the liberating focus of the region.

Worship of Revā and Śiva rather than self-tormenting practices.