Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 62

कीटाः पतंगाश्च पिपीलिकाश्च ये वै म्रियन्तेऽम्भसि नर्मदायाः । ते दिव्यरूपास्तु कुलप्रसूताः शतं समा धर्मपरा भवन्ति

kīṭāḥ pataṃgāśca pipīlikāśca ye vai mriyante'mbhasi narmadāyāḥ | te divyarūpāstu kulaprasūtāḥ śataṃ samā dharmaparā bhavanti

แม้หนอน ผีเสื้อกลางคืน และมด ที่ตายในสายน้ำนรมทา ก็ย่อมได้รูปกายทิพย์ บังเกิดในตระกูลสูง และดำรงชีวิตครบหนึ่งร้อยปีโดยตั้งมั่นในธรรม

कीटाःworms/insects
कीटाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkīṭa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम्
पतंगाःmoths/winged insects
पतंगाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpataṃga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)
पिपीलिकाःants
पिपीलिकाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpipīlikā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
and
:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपातः (conjunction)
येwhich/who
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
वैindeed
वै:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-निपातः (emphatic particle)
म्रियन्तेdie
म्रियन्ते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√mṛ (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), आत्मनेपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd), बहुवचनम्
अम्भसिin the water
अम्भसि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootambhas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः (Locative), एकवचनम्
नर्मदायाःof the Narmadā
नर्मदायाः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootnarmadā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
दिव्य-रूपाःof divine form
दिव्य-रूपाः:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootdivya (प्रातिपदिक) + rūpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् ‘ते’
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक-निपातः (but/indeed)
कुल-प्रसूताःborn in (good) families
कुल-प्रसूताः:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootkula (प्रातिपदिक) + prasūta (कृदन्त—क्त/PPP from pra-√sū ‘to be born’)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘ते’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
शतम्a hundred
शतम्:
Kriya-viseshana (Duration)
TypeNoun
Rootśata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कालपरिमाण-द्वितीया (extent)
समाःyears
समाः:
Kriya-viseshana (Duration)
TypeNoun
Rootsamā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), बहुवचनम्; ‘शतम्’ इत्यनेन सह कालपरिमाणम् (hundred years)
धर्म-पराःdevoted to dharma
धर्म-पराः:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootdharma (प्रातिपदिक) + para (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् ‘ते’
भवन्तिbecome/are
भवन्ति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः (3rd), बहुवचनम्

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha: Narmadā (Revā)

Type: river

Scene: Small creatures (worms, moths, ants) near the river are swept into the Narmadā; the scene transitions to their rebirth as radiant, divine-formed beings ascending, then depicted as noble-born humans living dharmically for a hundred years—an allegory of the river’s grace.

N
Narmadā (Revā)

FAQs

Revā’s sanctity is so great that even accidental death in her waters is said to elevate beings toward dharmic, auspicious rebirth.

Narmadā (Revā) river-waters themselves as a purifying tīrtha.

None explicitly; the verse highlights the inherent tīrtha-mahiman (power) of Narmadā’s waters.