Dashati 2
Soma Pavamāna’s self-purification as radiant, bull-like power that upholds ṛta/dharma and advances to Indra’s appointed share
Soma Pavamāna
Brilliant forceful and auspicious—radiance with forward-driving energy
Ṛṣi attribution is not given in the supplied verses; precise assignment requires consultation of the Anukramaṇī for Arcika 1 Prapāṭhaka 6 Ardha 1 Daśati 02.
โสมปวะมานะชำระตนเองให้บริสุทธิ์เป็นพลังอันรุ่งโรจน์ดุจพฤษภ ผู้ค้ำจุนฤตะ/ธรรมะ ขจัดมฤธะห์คือศัตรูและอุปสรรค ปกป้องยัญพิธี ผสานรัศมีกับแสงสุริยะ มีความเกื้อกูลและรักษาระเบียบดุจมิตร แล้วมุ่งไปยังส่วนที่จัดไว้โดยชอบสำหรับพระอินทร์ ณ นิษกฤตะของพระองค์
Mantras
Mantra 1
अचिक्रदद्वृषा हरिर्महान्मित्रो न दर्शतः सं सूर्येण दिद्युते
พญาวัวสีทองแดงร้องก้องกังวาน—ยิ่งใหญ่ ดุจมิตระ (Mitra) งามแก่การเห็น และส่องประกายเมื่อประสานกับสุริยะ
Mantra 2
आ ते दक्षं मयोभुवं वह्निमद्या वृणीमहे पान्तमा पुरुस्पृहम्
วันนี้เราขอเลือกพลังดักษะ (dakṣa) ของท่าน—ผู้บันดาลความรื่นรมย์ ผู้แบกพาผลแห่งพิธีบูชา ผู้คุ้มครองยิ่ง และเป็นที่ปรารถนาของคนมากมาย
Mantra 3
अध्वर्यो अद्रिभिः सुतं सोमं पवित्र आ नय पुनीहीन्द्राय पातवे
โอ อัธวริยุ จงนำโสมะ (Soma) ที่คั้นด้วยศิลา มายังเครื่องกรอง (pavitra) ณ ที่นี้; จงชำระให้บริสุทธิ์เพื่อให้อินทระ (Indra) ได้ดื่ม.
Mantra 4
तरत्स मन्दी धावति धारा सुतस्यान्धसः तरत्स मन्दी धावति
ธาราอันชื่นบานแห่งน้ำคั้นนั้น ไหลแล่นไป ชนะพ้นอุปสรรคทั้งปวง; ธาราอันชื่นบานนั้นไหลแล่นไป.
Mantra 5
आ पवस्व सहस्रिणं रयिं सोम सुवीर्यम् अस्मे श्रवांसि धारय
โสมะเอ๋ย จงชำระตนและไหลมาที่นี่ นำทรัพย์พันเท่าและพลังกล้าอันประเสริฐ (suvīrya) มา; จงสถาปนาศักดิ์ศรีและเกียรติยศไว้ในพวกเรา.
Mantra 6
अनु प्रत्नास आयवः पदं नवीयो अक्रमुः रुचे जनन्त सूर्यम्
ตามรอยบรรพชน ผู้ประกอบพิธี (āyavaḥ) ก้าวขึ้นสู่ฐานใหม่ (pada) อันยิ่งกว่า; เพื่อความรุ่งเรืองเขาทั้งหลายก่อกำเนิดสุริยะ (sūrya) ให้แสงสว่างปรากฏ.
Mantra 7
अर्षा सोम द्युमत्तमो ऽभि द्रोणानि रोरुवत् सीदन्योनौ योनेष्वा
จงไหลมาเถิด โสมะ (Soma) ผู้รุ่งเรืองยิ่ง; คำรามกึกก้องเมื่อเคลื่อนไป จงหลั่งลงสู่ภาชนะ droṇa; จงนั่งลงในที่รองรับ ในครรภ์ทั้งหลาย (yoni) ที่จัดไว้เพื่อท่าน.
Mantra 8
वृषा सोम द्युमां असि वृषा देव वृषव्रतः वृषा धर्माणि दध्रिषे
ท่านคือพฤษภผู้รุ่งเรือง โสมะ (Soma); เป็นพฤษภ เป็นเทพ ผู้มีวัตรอันทรงพลัง (vṛṣavrataḥ); เป็นพฤษภผู้ทรงค้ำจุนธรรมทั้งหลาย (dharmāṇi) และข้อบัญญัติศักดิ์สิทธิ์.
Mantra 9
इषे पवस्व धारया मृज्यमानो मनीषिभिः इन्दो रुचाभि गा इहि
เพื่อความหล่อเลี้ยง โอ อินทุ (Indu, โสมะ) จงชำระตนด้วยสายธารที่ไหลริน ถูกชำระและขัดเกลาโดยบัณฑิตผู้รู้ แล้วพร้อมด้วยรัศมีของท่าน จงไปสู่ฝูงโคเถิด
Mantra 10
मन्द्रया सोम धारया वृषा पवस्व देवयुः अव्यो वारेभिरस्मयुः
โสมะเอ๋ย ด้วยธาราที่ชื่นบานและกระแสที่ไหลรินของท่าน อันทรงพลังดุจพฤษภา จงชำระตนให้บริสุทธิ์ ผู้ใฝ่หาทวยเทพเถิด จงผ่านขนแกะที่กรองไว้ พร้อมด้วยสายน้ำทั้งหลาย แสวงหาความเกื้อกูลแก่พวกเรา.
Mantra 11
अया सोम सुकृत्यपा महान्त्सन्नभ्यवर्धथाः हिन्दान इद्वृषायसे
ด้วยกระบวนนี้ โสมะเอ๋ย ผู้พิทักษ์พิธีอันศักดิ์สิทธิ์ ท่านผู้ยิ่งใหญ่ได้ทวีเพิ่มขึ้น ครั้นถูกเร่งเร้า ท่านย่อมแผ่พลังอันองอาจออกมาโดยแท้.
Mantra 12
अयं विचर्षणिर्हितः पवमानः स चेतति हिन्वान आप्यं बृहत्
โสมะนี้ ผู้เคลื่อนไปท่ามกลางมนุษย์ ถูกตั้งไว้เพื่อพิธีกรรม ครั้นชำระตน เขาก็ปรากฏชัด ถูกเร่งเร้าให้ก้าวไป เขารับรูปแห่งสายน้ำอันใหญ่หลวง (āpyam).
Mantra 13
प्र ण इन्दो महे तु न ऊर्मिं न बिभ्रदर्षसि अभि देवां अयास्यः
โอ อินทุ (Indu) จงไหลออกมาเพื่อเรา เพื่อความยิ่งใหญ่ของเรา; แบกกระแสของตนดุจคลื่น เจ้าไหลบ่า ปรารถนาจะเข้าไปใกล้เหล่าเทวะ.
Mantra 14
अपघ्नन्पवते मृधो ऽप सोमो अराव्णः गच्छन्निन्द्रस्य निष्कृतम्
ขจัดความเป็นปฏิปักษ์ทั้งปวง โสมะ (Soma) ชำระตนให้บริสุทธิ์; มิถูกทำร้าย เขาก้าวไปสู่สถานที่ที่อินทรา (Indra) ทรงกำหนดไว้.
Frequently Asked Questions
It praises Soma as he purifies himself while flowing: a radiant, powerful ‘bull’ who upholds sacred order and makes the sacrifice succeed.
The Sun highlights Soma’s brilliance and visibility, while Indra is named as the intended recipient—Soma proceeds to Indra’s prepared portion (niṣkṛta) in the rite.
It refers to driving away mṛdhaḥ—obstacles, hostile influences, and disruptions that could spoil the sacrifice—so the offering reaches its proper goal unharmed.