Sukta 104
Sukta 7.104
Vasiṣṭha (traditional for RV 7.104 within Maṇḍala 7)
Indra-Soma
Triṣṭubh
ฤคเวท 7.104 เป็นบทสวดคุ้มครองอันทรงพลังถวายแด่อินทราและโสม เพื่อขอให้เผาผลาญและขับไล่พวกรักษัส พลังยาตุ และ “ผู้กลืนกิน” ภายในที่ขัดขวางทัศนะอันถูกต้องและพิธียัญญะ บทสวดผสานการอัญเชิญกับถ้อยคำสั่งอันหนักแน่น—จงเห็น จงตื่น จงฟาดฟัน—เพื่อให้สัจจะ ความกระจ่าง และหนทางแห่งยัญญะดำเนินไปโดยไร้อุปสรรค อีกทั้งวางกรอบระเบียบทางจริยธรรม-จิตวิญญาณ: วาจาเท็จและเจตนาคดเคี้ยวตกอยู่ใต้ฤทธิ์อำนาจที่อินทราทรงกำกับ ส่วนโสมเกื้อหนุนผู้ตรงและสว่างไสว
Mantras
Mantra 1
इन्द्रासोमा तपतं रक्ष उब्जतं न्यर्पयतं वृषणा तमोवृधः । परा शृणीतमचितो न्योषतं हतं नुदेथां नि शिशीतमत्रिणः ॥
โอ้ อินทระและโสมะ (Indra–Soma) จงลุกโพลงเถิด; จงบดขยี้กองกำลังมืดผู้เป็นศัตรู; จงกดให้ต่ำลงเหล่าผู้เติบโตด้วยราตรี. จงทำลายให้ไกลออกไป; จงเผาผลาญผู้ไร้ทัศนะอันตื่นรู้; จงฟาดและขับไล่เหล่าผู้เขมือบกิน (atrin); จงลับคมฤทธิ์ของท่านให้พร้อมต่อผู้ทำลายจากภายใน
Mantra 2
इन्द्रासोमा समघशंसमभ्यघं तपुर्ययस्तु चरुरग्निवाँ इव । ब्रह्मद्विषे क्रव्यादे घोरचक्षसे द्वेषो धत्तमनवायं किमीदिने ॥
โอ้ อินทระและโสมะ จงรวบรวมแล้วผลักดันกลับเสียงชั่วและบาปที่กดทับเรา; ขอให้ฤทธิ์อันเผาไหม้ของท่านพุ่งออกไปดุจเครื่องบูชาอันลุกโพลง ประหนึ่งมีเปลวอัคนี (Agni) ร่วมอยู่. แด่ผู้เกลียดพรหมัน/พระวาจาศักดิ์สิทธิ์ (brahman), ผู้กินเนื้อดิบ (kravyād) ผู้มีนัยน์ตาน่าสะพรึง—จงวางความเกลียดชังอันขับไล่ลงบนเขา, ต่อผู้ทำร้ายผู้ไร้โทษ ผู้เป็นคิมีทิน (kimīdin)
Mantra 3
इन्द्रासोमा दुष्कृतो वव्रे अन्तरनारम्भणे तमसि प्र विध्यतम् । यथा नातः पुनरेकश्चनोदयत्तद्वामस्तु सहसे मन्युमच्छवः ॥
โอ้ อินทราและโสมะ จงแทงทะลวงผู้กระทำความชั่ว ผู้ห่อหุ้มตนอยู่ภายในความมืดอันไม่อาจฉวยจับได้ให้แตกออกไป ขอให้เป็นดังนั้นด้วยฤทธานุภาพของท่าน—จากที่นั้นอย่าให้แม้ผู้เดียวลุกขึ้นได้อีก; ขอให้พลังอันกริ้วกราดของท่านกระทำให้สำเร็จเถิด
Mantra 4
इन्द्रासोमा वर्तयतं दिवो वधं सं पृथिव्या अघशंसाय तर्हणम् । उत्तक्षतं स्वर्यं पर्वतेभ्यो येन रक्षो वावृधानं निजूर्वथः ॥
โอ้ อินทราและโสมะ จงเหวี่ยงพลังพิฆาตลงมาจากสวรรค์ แล้วผนวกเข้ากับแผ่นดินให้เป็นแรงบดขยี้ต่อผู้กล่าววาจาชั่วร้าย จงสกัดจากภูเขาหนทางอันชนะสุริยะ ซึ่งด้วยหนทางนั้นท่านทั้งสองจะบั่นทอนรากษัส (Rakṣas) ที่กำลังเพิ่มพูนอยู่ภายในเรา
Mantra 5
इन्द्रासोमा वर्तयतं दिवस्पर्यग्नितप्तेभिर्युवमश्महन्मभिः । तपुर्वधेभिरजरेभिरत्रिणो नि पर्शाने विध्यतं यन्तु निस्वरम् ॥
โอ้ อินทราและโสมะ จงหันฤทธิ์ของท่านลงมาจากสวรรค์ ด้วยก้อนศิลาที่ไฟเผาให้ร้อน ด้วยพลังที่ทุบทำลายหิน ด้วยการฟาดเผาอันไม่รู้แก่ จงแทงกดลงผู้ตะกละผู้เขมือบ; ขอให้พวกเขาไปสู่แดนไร้เสียง ที่ซึ่งวาจาสัตย์มิอาจอุบัติขึ้นได้
Mantra 6
इन्द्रासोमा परि वां भूतु विश्वत इयं मतिः कक्ष्याश्वेव वाजिना । यां वां होत्रां परिहिनोमि मेधयेमा ब्रह्माणि नृपतीव जिन्वतम् ॥
โอ้อินทราและโสมะ ขอให้ความดำริอันนี้โอบล้อมท่านทั้งสองจากทุกทิศ ดุจม้าศึกผู้มีกำลังที่คาดรัดด้วยสายรัด ข้าพเจ้าวางถ้อยคำเรียกของโหตฤ (hotrā) นี้ไว้รอบท่านด้วยปัญญาที่ตื่นรู้ (medhā); ขอท่านทั้งสองจงหล่อเลี้ยงถ้อยคำศักดิ์สิทธิ์แห่งพรหมัน (brahman) เหล่านี้ ดุจราชาทั้งสองอุปถัมภ์ประชาราษฎร์.
Mantra 7
प्रति स्मरेथां तुजयद्भिरेवैर्हतं द्रुहो रक्षसो भङ्गुरावतः । इन्द्रासोमा दुष्कृते मा सुगं भूद्यो नः कदा चिदभिदासति द्रुहा ॥
ขอท่านทั้งสองจงระลึกและตอบสนองด้วยแรงผลักดันแห่งชัยชนะ; จงฟาดฟันผู้ล่อลวง—รากษส (Rakṣas) ผู้มาพร้อมเสียงโหยหวนอันทำลายล้าง. โอ้อินทราและโสมะ ขออย่าให้ผู้กระทำชั่วมีทางสะดวกเลย—ผู้ใดก็ตามเมื่อใดก็ตามที่เข้ามารุกรานเราด้วยความทรยศ.
Mantra 8
यो मा पाकेन मनसा चरन्तमभिचष्टे अनृतेभिर्वचोभिः । आप इव काशिना संगृभीता असन्नस्त्वासत इन्द्र वक्ता ॥
ผู้ใดด้วยใจอันคับแคบเฝ้าจ้องข้าพเจ้า และกล่าวร้ายด้วยถ้อยคำเท็จ—ขอให้ผู้นั้นกลายเป็นดุจไม่มีตัวตน. ดุจสายน้ำถูกตาข่ายอันส่องประกายจับกุม ขอให้วาจาของเขาถูกจับไว้และสูญฤทธิ์ไป โอ้อินทรา.
Mantra 9
ये पाकशंसं विहरन्त एवैर्ये वा भद्रं दूषयन्ति स्वधाभिः । अहये वा तान्प्रददातु सोम आ वा दधातु निॠतेरुपस्थे ॥
ผู้ใดเล่นสนุกกับวาจาชั่วอันหยาบน้อย และผู้ใดด้วยแรงผลักดันตามอำเภอใจ (svadhā) ทำให้ความดีมัวหมอง—ขอให้โสมะ (Soma) มอบเขาเหล่านั้นแก่พลังงู (ahi) หรือวางไว้ในอ้อมอกของนิรฤติ (Nirṛti) เทวีแห่งความสลาย เพื่อให้ความวิปลาสของเขาถูกคลายลง ณ ที่นั้น
Mantra 10
यो नो रसं दिप्सति पित्वो अग्ने यो अश्वानां यो गवां यस्तनूनाम् । रिपुः स्तेनः स्तेयकृद्दभ्रमेतु नि ष हीयतां तन्वा तना च ॥
ผู้ใดหมายลักเอารสแก่น (rasa) ของพวกเรา โอ อัคนี (Agni)—ไม่ว่าจะเป็นเครื่องดื่มแห่งชีวิต (pítva) เป็นพลังแห่งม้า เป็นแสงแห่งโค หรือเป็นกายของเรา—ขอให้ศัตรูนั้น โจรนั้น ผู้ก่อการลักนั้น ไปสู่ความเล็กน้อยและความร่อยหรอ; ขอให้เขาถูกทำให้ลดลง ทั้งในกายและในสายสืบ (tanā)
Mantra 11
परः सो अस्तु तन्वा तना च तिस्रः पृथिवीरधो अस्तु विश्वाः । प्रति शुष्यतु यशो अस्य देवा यो नो दिवा दिप्सति यश्च नक्तम् ॥
ขอให้เขาอยู่ไกลออกไป ทั้งในกายและในความสืบต่อ; ขอให้ปฐพีทั้งสามชั้นทั้งปวงอยู่ต่ำกว่าเขา. โอ เทวะทั้งหลาย ขอให้เกียรติยศของเขาเหือดแห้ง—ผู้ใดคิดลักเอาจากเราในกลางวัน หรือผู้ใดในกลางคืน
Mantra 12
सुविज्ञानं चिकितुषे जनाय सच्चासच्च वचसी पस्पृधाते । तयोर्यत्सत्यं यतरदृजीयस्तदित्सोमोऽवति हन्त्यासत् ॥
แก่ผู้มีปัญญาแยกแยะ ความรู้แจ่มชัดย่อมบังเกิดได้: วาจาแห่งสัจจะและวาจาแห่งอสัตย์แข่งขันกันอยู่ภายใน. ในสองนั้น สิ่งใดเป็นความจริง สิ่งใดตรงกว่าและมุ่งไปสู่ทางอันชอบ—โสมะทรงค้ำจุนสิ่งนั้น และทรงฟาดฟันความเท็จให้พินาศ.
Mantra 13
न वा उ सोमो वृजिनं हिनोति न क्षत्रियं मिथुया धारयन्तम् । हन्ति रक्षो हन्त्यासद्वदन्तमुभाविन्द्रस्य प्रसितौ शयाते ॥
โสมะมิได้เร่งเร้าผู้คดเคี้ยว และมิได้เร่งเร้านักรบกษัตริย์ผู้ยึดถือความสับสน. พระองค์ทรงประหารรากษัส ทรงประหารผู้กล่าววาจาอสัตย์—ทั้งสองนี้ล้วนอยู่ในอำนาจที่อินทราทรงชี้นำให้ลงทัณฑ์ได้.
Mantra 14
यदि वाहमनृतदेव आस मोघं वा देवाँ अप्यूहे अग्ने । किमस्मभ्यं जातवेदो हृणीषे द्रोघवाचस्ते निॠथं सचन्ताम् ॥
หากข้าพเจ้าเคยเป็นผู้รับใช้สิ่งอสัตย์ หรือหากข้าพเจ้าได้ผลักไสเหล่าเทพเจ้าไปโดยเปล่าประโยชน์ โอ อัคนี—ไฉนท่านจึงกริ้วต่อพวกเรา โอ ชาตเวทัส? ขอให้ผู้กล่าววาจาทรยศไปสู่ความว่างเปล่าอันไร้ปีติ ไปสู่ภาวะที่สูญสิ้นหนทางของตน.
Mantra 15
अद्या मुरीय यदि यातुधानो अस्मि यदि वायुस्ततप पूरुषस्य । अधा स वीरैर्दशभिर्वि यूया यो मा मोघं यातुधानेत्याह ॥
หากข้าพเจ้าเป็นยาตุธานะ (yātudhāna) จริง ขอให้ข้าพเจ้าตายในวันนี้เถิด; หากบุรุษ (puruṣa) ภายในข้าพเจ้าถูกวายุ (vāyu ลมหายใจแห่งชีวิต) แผดเผา ก็ขอให้เป็นเช่นนั้น. แล้วผู้นั้นผู้กล่าวถึงข้าพเจ้าอย่างไร้ผลว่า ‘เขาเป็นยาตุธานะ’ ขอให้ถูกตัดขาด แยกออกไป พร้อมด้วยวีรชนทั้งสิบของเขา.
Mantra 16
यो मायातुं यातुधानेत्याह यो वा रक्षाः शुचिरस्मीत्याह । इन्द्रस्तं हन्तु महता वधेन विश्वस्य जन्तोरधमस्पदीष्ट ॥
ผู้ใดเรียกข้าพเจ้าว่า ‘ผู้กระทำมายาอันให้โทษ’ ผู้ใดกล่าวว่า ‘ข้าคือรักษัส (rakṣas) ผู้บริสุทธิ์’—ขอให้อินทระ (Indra) ประหารผู้นั้นด้วยการฟันสังหารอันยิ่งใหญ่; ขอให้เขาตกลงสู่ที่ยืนอันต่ำสุดท่ามกลางสรรพสัตว์ทั้งปวง.
Mantra 17
प्र या जिगाति खर्गलेव नक्तमप द्रुहा तन्वं गूहमाना । वव्राँ अनन्ताँ अव सा पदीष्ट ग्रावाणो घ्नन्तु रक्षस उपब्दैः ॥
นางก้าวไปข้างหน้า ดุจสัตว์ผู้ย่องยามราตรี ซ่อนกายไว้ด้วยเล่ห์กล. ขอให้นางตกลงสู่คอกคุมอันไร้ที่สุด. ขอให้ศิลาบีบคั้น (grāvan) ทั้งหลาย กระหน่ำรักษัส (rakṣas) ด้วยแรงกระแทกอันบดขยี้ของตน.
Mantra 18
वि तिष्ठध्वं मरुतो विक्ष्विच्छत गृभायत रक्षसः सं पिनष्टन । वयो ये भूत्वी पतयन्ति नक्तभिर्ये वा रिपो दधिरे देवे अध्वरे ॥
จงแยกยืนเถิด โอ มรุตทั้งหลาย; จงสืบค้นไปทั่วหมู่บ้านและถิ่นฐานทั้งปวง. จงจับยึดพวก รักษัส แล้วบดขยี้ให้แหลกเป็นกอง—พวกที่แปลงกายเป็นนกแล้วบินไปในราตรี, หรือพวกที่ได้ตั้งความเป็นศัตรูไว้ภายในพิธีบูชาอันศักดิ์สิทธิ์ของเหล่าเทวะ.
Mantra 19
प्र वर्तय दिवो अश्मानमिन्द्र सोमशितं मघवन्त्सं शिशाधि । प्राक्तादपाक्तादधरादुदक्तादभि जहि रक्षसः पर्वतेन ॥
โอ อินทระ จงกลิ้งให้เคลื่อนออกไปศิลาแห่งสวรรค์ อันโสมะได้ลับให้คม; โอ ผู้เอื้อเฟื้อ จงเร่งมันให้หมุนไปเต็มกำลัง. จากเบื้องหน้าและเบื้องหลัง จากเบื้องล่างและเบื้องบน—จงฟาดฟันพวก รักษัส ด้วยภูผา.
Mantra 20
एत उ त्ये पतयन्ति श्वयातव इन्द्रं दिप्सन्ति दिप्सवोऽदाभ्यम् । शिशीते शक्रः पिशुनेभ्यो वधं नूनं सृजदशनिं यातुमद्भ्यः ॥
เหล่านี้แลบินวนไป—ผู้พเนจรดุจสุนัข—หมายจะฉกชิงอินทระ ผู้ไม่อาจถูกพิชิต. ศักระลับคมการประหารแก่พวกมุ่งร้าย; บัดนี้พระองค์ปล่อยอสนีบาตลงเหนือผู้ถูกยาตุครอบงำ.
Mantra 21
इन्द्रो यातूनामभवत्पराशरो हविर्मथीनामभ्याविवासताम् । अभीदु शक्रः परशुर्यथा वनं पात्रेव भिन्दन्त्सत एति रक्षसः ॥
อินทราได้เป็นผู้ขับไล่ยาตุ (yātu, ภูตผีอาถรรพ์) และยืนต้านผู้ที่กวนบูชาให้วิปลาสสับสน ศักระ (Śakra, ผู้ทรงฤทธิ์) ดุจขวานฟันพงไพร ดุจผู้ทุบภาชนะให้แตก เข้าประชิดรากษัส (rakṣas) ผ่าแยกสิ่งที่ตั้งต้านสัจธรรมออกเป็นเสี่ยง ๆ
Mantra 22
उलूकयातुं शुशुलूकयातुं जहि श्वयातुमुत कोकयातुम् । सुपर्णयातुमुत गृध्रयातुं दृषदेव प्र मृण रक्ष इन्द्र ॥
ขอทรงสังหารอุลูกะ-ยาตุ (ulūka-yātu, ยาตุรูปนกเค้า) และศุศุลูกะ-ยาตุ (śuśulūka-yātu, ยาตุรูปนกเค้าขนาดเล็ก) ขอทรงสังหารศวา-ยาตุ (śvā-yātu, ยาตุในสัญชาตญาณสุนัข) และโกกะ-ยาตุ (koka-yātu, ยาตุในเสียง/รูปโกกะ) ขอทรงสังหารสุปัรณะ-ยาตุ (suparṇa-yātu, ยาตุปีกงาม/นกทิพย์) และคฤธระ-ยาตุ (gṛdhra-yātu, ยาตุรูปแร้ง) ด้วยเถิด อินทราเอ๋ย ผู้มั่นคงดุจศิลา จงบดขยี้ภัยแห่งรากษัสให้ราบไปข้างหน้า
Mantra 23
मा नो रक्षो अभि नड्यातुमावतामपोच्छतु मिथुना या किमीदिना । पृथिवी नः पार्थिवात्पात्वंहसोऽन्तरिक्षं दिव्यात्पात्वस्मान् ॥
ขออย่าให้รากษัสผู้ก่อโทษเข้ามากดทับเราเลย ขอให้ผู้ล่อลวงเป็นคู่ ผู้ถูกขับเคลื่อนด้วยกำลังคิมีดิน (kimīdin) ถูกขับไล่และกระจัดกระจายไป ปฐพีจงคุ้มครองเราจากภัยแห่งโลกพื้นดิน อันตริกษะ (antarīkṣa) จงคุ้มครองเราจากการจู่โจมแห่งสวรรค์ ขอให้โลกเหล่านี้ปกป้องเราจากความคับแค้นเถิด
Mantra 24
इन्द्र जहि पुमांसं यातुधानमुत स्त्रियं मायया शाशदानाम् । विग्रीवासो मूरदेवा ऋदन्तु मा ते दृशन्त्सूर्यमुच्चरन्तम् ॥
โอ้อินทรา จงประหารยาตุธานะทั้งเพศชายและเพศหญิง ผู้กลืนกินด้วยมายาอยู่เนืองนิตย์ ขอให้เหล่าผู้คอบิดเบี้ยว ผู้เป็นเทพเทียม จงคร่ำครวญพ่ายแพ้; ขออย่าให้พวกเขาได้เห็นสุริยะของท่าน เมื่อท่านอุทัยขึ้นเบื้องบน
Mantra 25
प्रति चक्ष्व वि चक्ष्वेन्द्रश्च सोम जागृतम् । रक्षोभ्यो वधमस्यतमशनिं यातुमद्भ्यः ॥
จงทอดพระเนตรเรา จงทอดพระเนตรให้กว้าง—จงตื่นเถิด โอ้อินทราและโสมะ จงขว้างอำนาจสังหารและอัศนีบาตใส่เหล่ารักษัสผู้เป็นศัตรู ใส่ผู้ถูกครอบงำด้วยยาตุ—เพื่อให้หนทางแห่งการบูชาถวายกระจ่างชัด
Frequently Asked Questions
It is a protective hymn asking Indra and Soma to burn, crush, and drive away hostile forces (rakṣas/yātu) and to keep the sacrifice and the worshipper’s mind clear and safe.
Indra represents decisive power that breaks obstacles, while Soma represents luminous clarity and inspired truth. Together they remove darkness and restore right order (ṛta).
Both. The language targets rakṣas and yātu beings, but it also points to inner ‘devourers’ like confusion, deceitful speech, and obscuring tendencies that block awakened seeing and right action.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.