Rig Veda 5.25.8 — Mandala 5, Sukta 25, Mantra 8
Sukta 5.25
Rishi: Atri (Ātreya)
Devata: Agni
Chandas: Trishtubh (likely; verify)
Samhita Patha (Devanagari)
तव द्युमन्तो अर्चयो ग्रावेवोच्यते बृहत् । उतो ते तन्यतुर्यथा स्वानो अर्त त्मना दिवः ॥
Transliteration
táva dyu-mánto arcáyo grā́vāiva ucyate bṛhát | utó te tanyatúr yáthā svā́nó arta tmanā́ diváḥ ||
Translation
เปลวเพลิงอันรุ่งเรืองของท่าน—บทสรรเสริญแห่งไฟของท่าน—ถูกกล่าวขานว่าเป็น “ความกว้างใหญ่ไพศาล” ดุจศิลาบีบคั้นที่เปล่งเสียง และฤทธานุภาพอันกึกก้องดุจฟ้าร้องของท่านก็สะท้อนกังวาน ราวกับสวรรค์เองที่ก้องเสียงขึ้นด้วยสภาวะของตน
Word by Word
तवof you / your
तव:
सम्बन्ध (genitival relation)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्-प्रातिपदिक) सर्वनाम
द्युमन्तःthe radiant ones
द्युमन्तः:
कर्तृ
TypeAdjective (used substantively)
Rootद्युमन्त् (द्युमत्) प्रातिपदिक < द्युत्/द्यु (प्रकाश) + मन्त्
अर्चयःrays / flames
अर्चयः:
कर्तृ (apposition to द्युमन्तः)
TypeNoun
Rootअर्चि-/अर्चय (अर्चि ‘किरण/ज्योति’ प्रातिपदिक; here plural noun)
ग्रावाthe pressing-stone
ग्रावा:
कर्तृ (उपमान-कर्तृ in simile)
TypeNoun
Rootग्रावन् प्रातिपदिक
इवlike
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव
उच्यतेis spoken / is called
उच्यते:
—
TypeVerb
Rootवच् (वद्) धातु
बृहत्great / lofty
बृहत्:
कर्म/प्रत्ययार्थ (as predicate complement)
TypeAdjective (used predicatively)
Rootबृहन्त् प्रातिपदिक
उतand also
उत:
—
TypeIndeclinable
Rootउत
तेto you / for you
ते:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्-प्रातिपदिक) सर्वनाम
तन्यतुःthunder / thunder-peal
तन्यतुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootतन्यतु- प्रातिपदिक < धातु तन्/तन्य् (गर्जने/ध्वनौ) ‘thunder’
यथाas / just as
यथा:
—
TypeIndeclinable
Rootयथा
स्वानःsounding / roaring
स्वानः:
कर्तृ
TypeKṛdanta (participle used as noun/adjective)
Rootस्वान- प्रातिपदिक < धातु स्वन् (ध्वनौ) (kṛdanta: present participle/agent noun sense)
अर्तmoved / went / rushed
अर्त:
—
TypeVerb
Rootऋ (अर्त्/ऋच्छ्) धातु; Vedic injunctive/aorist form
त्मनाby itself / with its own force
त्मना:
करण (means: ‘by itself/with its own force’)
TypeNoun (instrumental of reflexive stem)
Rootत्मन् प्रातिपदिक (reflexive/‘self, own person, by oneself’)
दिवःof heaven / of the sky
दिवः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौस् प्रातिपदिक
AI
Ask anything about this verse
Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.