Sukta 97

Mantra 1

या ओषधीः पूर्वा जाता देवेभ्यस्त्रियुगं पुरा । मनै नु बभ्रूणामहं शतं धामानि सप्त च ॥

โอ เหล่าพืชโอสถทั้งหลาย ผู้บังเกิดก่อนเป็นอันดับแรก เก่าแก่ยิ่งนัก ก่อนเหล่าเทพทั้งหลายตลอดสามยุคสมัย ข้าบัดนี้ระลึกถึงพลังอันสีน้ำตาลของพวกท่าน: ที่สถิตของพวกท่านมีหนึ่งร้อยกับอีกเจ็ด—รูปอันตั้งมั่นเป็นการปรากฏแห่งการเยียวยา.

Mantra 2

शतं वो अम्ब धामानि सहस्रमुत वो रुहः । अधा शतक्रत्वो यूयमिमं मे अगदं कृत ॥

โอ แม่ทั้งหลาย ที่สถิตของพวกท่านมีหนึ่งร้อย และการงอกงามของพวกท่านมีหนึ่งพัน แล้วบัดนี้ โอ ผู้มีพลังร้อยประการ จงปรุงยานี้ให้แก่ข้า—ให้มันเป็นโอสถของข้า เป็นหนทางสู่ความครบถ้วนสมบูรณ์.

Mantra 3

ओषधीः प्रति मोदध्वं पुष्पवतीः प्रसूवरीः । अश्वा इव सजित्वरीर्वीरुधः पारयिष्ण्वः ॥

โอ้เหล่าพืชสมุนไพรทั้งหลาย จงยินดีมาสู่เรา—ผู้มีดอก ผู้ก่อกำเนิดอันดีงาม. ดุจม้าอันมีชัยในสนามประลอง โอ้เถาวัลย์และพืชเลื้อยทั้งหลาย จงพาเราข้ามพ้น; จงนำสรรพชีวิตให้พ้นท่าข้ามแห่งความระส่ำระสาย ไปสู่ความครบถ้วนปลอดภัย.

Mantra 4

ओषधीरिति मातरस्तद्वो देवीरुप ब्रुवे । सनेयमश्वं गां वास आत्मानं तव पूरुष ॥

“โอ้เหล่าสมุนไพร” — โอ้บรรดามารดาทั้งหลาย ข้าพเจ้ากล่าวดังนี้แก่ท่าน ผู้เป็นเทวีทั้งหลาย เมื่อข้าพเจ้าเข้าไปใกล้: ขอให้ข้าพเจ้าชนะได้ม้าศึกและโคแห่งรัศมี และอาภรณ์แห่งความเป็นอยู่—ใช่แล้ว แม้ตัวตนอันแท้เองเพื่อท่าน, โอ้ปุรุษะ (บุรุษผู้สถิตภายใน).

Mantra 5

अश्वत्थे वो निषदनं पर्णे वो वसतिष्कृता । गोभाज इत्किलासथ यत्सनवथ पूरुषम् ॥

ในต้นอัศวัตถะเป็นที่นั่งของท่าน ในใบไม้เป็นที่พำนักซึ่งจัดไว้แล้ว. ท่านทั้งหลายเป็นผู้ร่วมแบ่งปันรัศมีโดยแท้ เมื่อท่านชนะและกู้คืนปุรุษะ—บุรุษแท้ภายใน—ได้.

Mantra 6

यत्रौषधीः समग्मत राजानः समिताविव । विप्रः स उच्यते भिषग्रक्षोहामीवचातनः ॥

ณ ที่ซึ่งฤทธิ์เยียวยาแห่งโอษธิทั้งหลายมาประชุมพร้อมกัน ดุจราชาทั้งหลายประชุมสภา ณ ที่นั้น ผู้รู้ผู้สว่างไสวผู้นั้นย่อมได้ชื่อว่า “แพทย์”—ผู้สังหารกำลังมืด ผู้ขับไล่ความทุกข์โรคภัย.

Mantra 7

अश्वावतीं सोमावतीमूर्जयन्तीमुदोजसम् । आवित्सि सर्वा ओषधीरस्मा अरिष्टतातये ॥

จงค้นหาโอษธิทั้งปวงเพื่อเขา—โอษธิที่เปี่ยมพลัง เปี่ยมความรื่นรมย์แห่งโสมะ (Soma) ที่เพิ่มพูนยางแห่งพลังชีวิต และยกกำลังให้สูงขึ้น—เพื่อเขาจะได้บรรลุความครบถ้วนไม่ขาดวิ่น อันเป็นสิริมงคล.

Mantra 8

उच्छुष्मा ओषधीनां गावो गोष्ठादिवेरते । धनं सनिष्यन्तीनामात्मानं तव पूरुष ॥

ฤทธิ์แห่งโอษธิทั้งหลายผุดพุ่งขึ้น ดุจฝูงโคทะยานออกจากคอกโค; พวกมันมุ่งจะชนะทรัพย์แท้—ใช่แล้ว คืออาตมัน (Ātman) เอง—เพื่อท่าน โอ้ ปุรุษะ (Puruṣa) ผู้สถิตภายใน.

Mantra 9

इष्कृतिर्नाम वो माताथो यूयं स्थ निष्कृतीः । सीराः पतत्रिणीः स्थन यदामयति निष्कृथ ॥

‘อิษกฤติ (Iṣkṛti)’ คือพระมารดาของท่านทั้งหลาย; และท่านทั้งหลายคือ ‘นิษกฤติ (Niskṛti)’ คือพลังแห่งการปลดปล่อย. จงไปโดยเร็วประหนึ่งมีปีก; เมื่อความทุกข์โทษเข้ามา จงชักมันออก ถอนมันออก แล้วสลัดทิ้งไป.

Mantra 10

अति विश्वाः परिष्ठा स्तेन इव व्रजमक्रमुः । ओषधीः प्राचुच्यवुर्यत्किं च तन्वो रपः ॥

ข้ามพ้นเขตล้อมทั้งปวง ดุจโจรลอบข้ามเข้าไปในคอก ฝ่ายพลังเยียวยาแห่งโอษธีก็กรูก้าวหน้า; คราบมัวหมองหรือบาดแผลใด ๆ ในกาย เขาทั้งหลายสั่นให้หลุด แล้วขับไล่ออกไป.

Mantra 11

यदिमा वाजयन्नहमोषधीर्हस्त आदधे । आत्मा यक्ष्मस्य नश्यति पुरा जीवगृभो यथा ॥

เมื่อข้าพเจ้ามุ่งแสวงหาความบริบูรณ์แห่งพลัง แล้วหยิบโอษธีเหล่านี้ขึ้นไว้ในมือ อาตมันของโรคทรุดโทรม (yákṣma) ก็พินาศไป—ดุจสิ่งมีชีวิตถูกจับกุมและกดไว้แน่น.

Mantra 12

यस्यौषधीः प्रसर्पथाङ्गमङ्गं परुष्परुः । ततो यक्ष्मं वि बाधध्व उग्रो मध्यमशीरिव ॥

ผู้ใดที่ฤทธิ์เยียวยาแห่งโอสถทั้งหลายคืบคลานแผ่ซ่านไป ตามอวัยวะสู่อวัยวะ ตามข้อสู่อข้อ—แล้วพวกเจ้าจงขับไล่ยักษฺมะ (yakṣma) ออกไปอย่างรุนแรง ดุจลิ่มอันดุดันผ่ากลางให้แยกออก

Mantra 13

साकं यक्ष्म प्र पत चाषेण किकिदीविना । साकं वातस्य ध्राज्या साकं नश्य निहाकया ॥

โอ้ยักษฺมะ (yakṣma) จงบินหนีไปพร้อมกับลางร้ายที่ส่งเสียงจ้อกแจ้ก พร้อมกับแรงพุ่งพล่านของลม; และพร้อมกับ ‘นิหากา’ (nihākā) จงสูญสลายไป—สู่ความว่างอันปฏิเสธ ที่ซึ่งเจ้ามิอาจหวนกลับมาได้อีก

Mantra 14

अन्या वो अन्यामवत्वन्यान्यस्या उपावत । ताः सर्वाः संविदाना इदं मे प्रावता वचः ॥

ขอให้โอสถทั้งหลายของพวกเจ้าเกื้อกูลกันและกัน ขอให้สิ่งหนึ่งช่วยอีกสิ่งหนึ่ง เมื่อเข้ามาใกล้กันเพื่อหนุนเสริมกัน ขอให้ทั้งหมดนั้นพร้อมเพรียงด้วยความเข้าใจเดียวกัน จงส่งเสริมและทำให้ถ้อยคำของข้าพเจ้านี้สำเร็จ—เจตนาแห่งคำอธิษฐานนี้

Mantra 15

याः फलिनीर्या अफला अपुष्पा याश्च पुष्पिणीः । बृहस्पतिप्रसूतास्ता नो मुञ्चन्त्वंहसः ॥

ไม่ว่ามีผลหรือไร้ผล ไม่ว่าปราศจากดอกหรือดอกดก—บรรดาพลังเยียวยาแห่งโอสถทั้งหลาย อันบังเกิดด้วยแรงดลของพฤหสปติ (Bṛhaspati) ขอให้สิ่งเหล่านั้นปลดปล่อยเราจากความคับแคบแห่งบาปและทุกข์เข็ญเถิด

Mantra 16

मुञ्चन्तु मा शपथ्यादथो वरुण्यादुत । अथो यमस्य पड्बीशात्सर्वस्माद्देवकिल्बिषात् ॥

ขอให้สิ่งเหล่านั้นปลดปล่อยข้าพเจ้าจากพันธนะแห่งความผิดพลาดในคำสัตย์สาบาน จากเครื่องจองจำของวรุณะ (Varuṇa) และจากบ่วงของยมะ (Yama) ด้วยเถิด จากความผิดทั้งปวงต่อเทพ และจากการล่วงละเมิดธรรมบัญญัติของทวยเทพ ขอให้ข้าพเจ้าพ้นเป็นอิสระ

Mantra 17

अवपतन्तीरवदन्दिव ओषधयस्परि । यं जीवमश्नवामहै न स रिष्याति पूरुषः ॥

โอสถทั้งหลายร่วงลงมาจากสวรรค์ แล้วแผ่ไปโดยรอบ ผู้ใดที่เราบรรลุถึงและรับเขาเข้าสู่กระแสแห่งชีวิต ผู้นั้นย่อมไม่ถูกทำร้าย—ไม่ตกสู่ความบาดเจ็บ

Mantra 18

या ओषधीः सोमराज्ञीर्बह्वीः शतविचक्षणाः । तासां त्वमस्युत्तमारं कामाय शं हृदे ॥

โอสถทั้งหลาย ผู้มีโสมะ (Soma) เป็นราชา เป็นดุจราชินีมากมาย ผู้มีญาณเห็นนับร้อยประการ ในหมู่พวกนั้น ท่านเป็นผู้ประเสริฐยิ่ง พอเพียงแก่ความปรารถนาของวิญญาณ เป็นความสงบและความชื่นบานแก่ดวงใจ

Mantra 19

या ओषधीः सोमराज्ञीर्विष्ठिताः पृथिवीमनु । बृहस्पतिप्रसूता अस्यै सं दत्त वीर्यम् ॥

โอสถทั้งหลาย ผู้มีโสมะ (Soma) เป็นราชา เป็นดุจราชินี ผู้แผ่ไปตามแผ่นดิน ถูกเร้าโดยพฤหสปติ (Bṛhaspati) จงรวมกันแล้วมอบแก่ผู้นี้ซึ่งพลังแห่งชัยชนะและฤทธิ์เดชอันได้ผล

Mantra 20

मा वो रिषत्खनिता यस्मै चाहं खनामि वः । द्विपच्चतुष्पदस्माकं सर्वमस्त्वनातुरम् ॥

ขออย่าให้ผู้ขุดทำร้ายท่านทั้งหลาย และขออย่าให้ผู้นั้นผู้ซึ่งข้าพเจ้าขุดท่านขึ้นมาเพื่อเขาได้รับอันตราย ขอให้สิ่งทั้งปวงของเรา ทั้งผู้มีสองเท้าและสี่เท้า ล้วนปราศจากโรคและความทุกข์ ไร้ความวิปริตและความระทม

Mantra 21

याश्चेदमुपशृण्वन्ति याश्च दूरं परागताः । सर्वाः संगत्य वीरुधोऽस्यै सं दत्त वीर्यम् ॥

เหล่าผู้ที่ได้ยินคำอัญเชิญนี้อยู่ใกล้ และเหล่าผู้ที่อยู่ไกลโพ้น—ขอให้พลังแห่งพืชโอสถทั้งปวงมาประชุมพร้อมกัน แล้วมอบแก่ผู้นี้ซึ่งพลังฤทธิ์และผลสำเร็จที่รวมไว้แล้ว

Mantra 22

ओषधयः सं वदन्ते सोमेन सह राज्ञा । यस्मै कृणोति ब्राह्मणस्तं राजन्पारयामसि ॥

พลังแห่งโอสถทั้งหลายกล่าวพร้อมกัน กับพระโสมะ (Soma) ผู้เป็นราชา ผู้รู้วจนะคือพราหมณ์กระทำการให้แก่ผู้ใด ข้าแต่พระราชา เราจักพาผู้นั้นข้ามพ้นภยันตราย ไปสู่ความครบถ้วนสมบูรณ์

Mantra 23

त्वमुत्तमास्योषधे तव वृक्षा उपस्तयः । उपस्तिरस्तु सोऽस्माकं यो अस्माँ अभिदासति ॥

ท่านคือโอสถอันประเสริฐยิ่ง ต้นไม้ของท่านเป็นที่พยุงและเป็นเครื่องคุ้มคลุม ขอให้ที่พยุงนั้นเป็นของเรา—เพื่อสกัดกั้นผู้ใดก็ตามที่เข้ามารุกรานและมุ่งทำร้ายเรา