
Sukta 1.94
Gopavana Ātreya (traditionally for RV 1.94)
Agni (as Jātavedas)
Triṣṭubh (11-syllable pādas; hymn largely Triṣṭubh)
บทสวดนี้สรรเสริญอัคนีในนามชาตเวทัส—ไฟผู้รู้ทั่ว ผู้แบกหามเครื่องบูชา และยังทรงนำพาคำสรรเสริญที่รจนางดงามของหมู่ชนดุจรถศึกที่เทียมดีแล้ว บทสวดวอนขอความคุ้มครองภายในมิตรภาพของอัคนี ขอให้ถ้อยคำของผู้บูชาเข้มแข็งในที่ประชุม และขออายุยืนกับความเป็นสิริมงคล โดยมีอำนาจจักรวาลผู้เป็นพันธมิตรเกื้อหนุน
Mantra 1
इमं स्तोममर्हते जातवेदसे रथमिव सं महेमा मनीषया । भद्रा हि नः प्रमतिरस्य संसद्यग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥
เราทั้งหลายด้วยปัญญาอันหยั่งรู้ จักร่วมกันร้อยเรียงบทสรรเสริญนี้ให้สมควรแก่ชาตเวทัส ผู้รู้กำเนิดทั้งปวง ดุจช่างประกอบและเทียมรถศึกด้วยแอก. เพราะปรีชานำทางของท่านในที่ประชุมเป็นสิริมงคลแก่เรา; โอ้อัคนี ในมิตรภาพของท่าน ขออย่าให้เราถูกทำร้าย—ขอให้เราปลอดภัยภายใต้การคุ้มครองของท่าน.
Mantra 2
यस्मै त्वमायजसे स साधत्यनर्वा क्षेति दधते सुवीर्यम् । स तूताव नैनमश्नोत्यंहतिरग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥
ผู้ใดที่ท่านได้รับการบูชา ผู้นั้นย่อมบรรลุความสำเร็จ; เขาเคลื่อนไหวโดยไม่ถูกทำร้าย และพำนักอยู่ในความกว้างใหญ่; แก่ผู้ให้ ท่านประทานพลังวีรบุรุษอันไพบูลย์ (su-vīrya). เขาถูกเร่งเร้าให้ก้าวไป และความทุกข์ภัยอันตีทำร้ายย่อมเอื้อมไม่ถึงเขา. โอ อัคนี (Agni) ในมิตรภาพของท่าน ขออย่าให้พวกเราถูกทำร้าย—ขอให้พวกเราปลอดภัยภายใต้อำนาจของท่าน.
Mantra 3
शकेम त्वा समिधं साधया धियस्त्वे देवा हविरदन्त्याहुतम् । त्वमादित्याँ आ वह तान्ह्युश्मस्यग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥
ขอให้พวกเรามีกำลังจุดท่านให้ลุกด้วยเชื้อไฟ (samidh) และทำให้ความคิดอันหยั่งรู้ (dhī) ของเราสำเร็จผล; ในท่าน เหล่าเทพกล่าวกันว่าย่อมเสวยเครื่องบูชา (havis) ที่รินถวายแล้ว. ท่านจงนำเหล่าอาทิตยะ (Ādityas) มายังที่นี้—เพราะเราปรารถนาพวกเขา. โอ อัคนี ในมิตรภาพของท่าน ขออย่าให้พวกเราถูกทำร้าย—ขอให้พวกเราปลอดภัยภายใต้อำนาจของท่าน.
Mantra 4
भरामेध्मं कृणवामा हवींषि ते चितयन्तः पर्वणापर्वणा वयम् । जीवातवे प्रतरं साधया धियोऽग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥
พวกเรานำฟืนมา และจัดเตรียมเครื่องบูชาของท่าน (havis) ปลุกตนเองขึ้นทีละขั้น ทีละวาระ. เพื่อการดำรงชีวิตที่เต็มเปี่ยมยิ่งขึ้น ขอท่านทำให้ปัญญาความคิดอันส่องสว่าง (dhī) ของเราก้าวหน้าและสำเร็จผล. โอ อัคนี ในมิตรภาพของท่าน ขออย่าให้พวกเราถูกทำร้าย—ขอให้พวกเราปลอดภัยภายใต้อำนาจของท่าน.
Mantra 5
विशां गोपा अस्य चरन्ति जन्तवो द्विपच्च यदुत चतुष्पदक्तुभिः । चित्रः प्रकेत उषसो महाँ अस्यग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥
ในฐานะผู้เลี้ยงและผู้พิทักษ์แห่งหมู่ชน สรรพสัตว์ทั้งปวงดำเนินอยู่ภายใต้การคุ้มครองของท่าน—ทั้งผู้มีสองเท้าและผู้มีสี่เท้า ผ่านราตรีทั้งหลาย แสงของท่านแจ่มจ้า มีญาณรู้จำแนกอันวิจิตร; ในอรุณรุ่งท่านยิ่งใหญ่นัก โอ อัคนี ขอให้พวกเราในมิตรภาพของท่านอย่าได้ประสบอันตราย—ขอให้พวกเราอยู่โดยสวัสดีภายในเดชานุภาพของท่าน
Mantra 6
त्वमध्वर्युरुत होतासि पूर्व्यः प्रशास्ता पोता जनुषा पुरोहितः । विश्वा विद्वाँ आर्त्विज्या धीर पुष्यस्यग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥
ท่านคือ อัธวรรยุ (Adhvaryu) และเป็น โหตฤ (Hotṛ) ผู้โบราณ; เป็นผู้กำกับและผู้ชำระให้บริสุทธิ์ เป็นปุโรหิต (purohita) ผู้ถูกตั้งไว้เบื้องหน้าตั้งแต่กำเนิด ท่านรู้ทั่วสิ่งทั้งปวง มั่นคงในปัญญา และทรงอุปถัมภ์กิจแห่งฤตวิชยะ (ṛtvijyā) อันชอบธรรมทั้งมวล โอ อัคนี ขอให้พวกเราในมิตรภาพของท่านอย่าได้ประสบอันตราย—ขอให้พวกเราอยู่โดยสวัสดีภายในเดชานุภาพของท่าน
Mantra 7
यो विश्वतः सुप्रतीकः सदृङ्ङसि दूरे चित्सन्तळिदिवाति रोचसे । रात्र्याश्चिदन्धो अति देव पश्यस्यग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥
ท่านผู้มีพระพักตร์งามทุกทิศ ผู้มองเห็นอย่างเสมอภาคทั่วทุกด้าน แม้อยู่ไกล ท่านก็ยังส่องประกายล้ำไปดุจสายฟ้า แม้ผ่านความมืดบอดแห่งราตรี โอ เทพผู้เรืองรอง ท่านก็ยังทรงเห็น โอ อัคนี ขอให้พวกเราในมิตรภาพของท่านอย่าได้ประสบอันตราย—ขอให้พวกเราอยู่โดยสวัสดีภายในเดชานุภาพของท่าน
Mantra 8
पूर्वो देवा भवतु सुन्वतो रथोऽस्माकं शंसो अभ्यस्तु दूढ्यः । तदा जानीतोत पुष्यता वचोऽग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥
ขอเหล่าเทพให้รถศึกของผู้คั้นโสมะไปก่อนเถิด; ขอถ้อยคำสรรเสริญยืนยันของพวกเราถูกนำหน้าไปและตั้งมั่นอย่างแน่นหนา. ขอท่านจงรู้สิ่งนี้และเกื้อหนุนวาจานี้. โอ อัคนี (Agni) ในมิตรภาพของท่านขออย่าให้พวกเราได้รับอันตราย—ขอให้พวกเราปลอดภัยภายใต้การคุ้มครองของท่าน.
Mantra 9
वधैर्दुःशंसाँ अप दूढ्यो जहि दूरे वा ये अन्ति वा के चिदत्रिणः । अथा यज्ञाय गृणते सुगं कृध्यग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥
ด้วยการฟาดฟันของท่าน จงขับไล่ผู้กล่าวร้ายทั้งหลายเถิด โอผู้ทรงพลังผู้ถูกอัญเชิญ; ไม่ว่าไกลหรือใกล้ ไม่ว่าผู้เขมือบกลืนใดๆ ก็ตาม. แล้วจงทำทางอันราบรื่นแก่ผู้ขับสรรเสริญให้ไปสู่ยัญญะ. โอ อัคนี (Agni) ในมิตรภาพของท่านขออย่าให้พวกเราได้รับอันตราย—ขอให้พวกเราปลอดภัยภายใต้การคุ้มครองของท่าน.
Mantra 10
यदयुक्था अरुषा रोहिता रथे वातजूता वृषभस्येव ते रवः । आदिन्वसि वनिनो धूमकेतुनाग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥
เมื่อท่านเทียมม้าสีแดงเรื่อ สีแดงจัด เข้ากับรถศึก—ถูกลมพัดพาให้แล่นไป—เสียงคำรามของท่านดุจพญาวัว. แล้วท่านผู้มีควันเป็นธงสัญญาณก็ทำให้พงไพรสั่นไหวเคลื่อนไป. โอ อัคนี (Agni) ในมิตรภาพของท่านขออย่าให้พวกเราได้รับอันตราย—ขอให้พวกเราปลอดภัยภายใต้การคุ้มครองของท่าน.
Mantra 11
अध स्वनादुत बिभ्युः पतत्रिणो द्रप्सा यत्ते यवसादो व्यस्थिरन् । सुगं तत्ते तावकेभ्यो रथेभ्योऽग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥
บัดนี้ เมื่อท่านกึกก้องกังวาน แม้ผู้มีปีกก็ยังหวาดหวั่น; หยดทั้งหลายที่เลี้ยงชีพด้วยยางชีวิตก็แตกกระจายออกไป. ขอให้การเคลื่อนของรถศึกทั้งหลายของท่านเป็นทางผ่านอันเป็นมงคลแก่เราเถิด; โอ อัคนี ในมิตรภาพของท่าน ขอให้พวกเรา—ผู้เป็นของท่าน—อย่าได้ถูกทำร้ายเลย.
Mantra 12
अयं मित्रस्य वरुणस्य धायसेऽवयातां मरुतां हेळो अद्भुतः । मृळा सु नो भूत्वेषां मनः पुनरग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥
นี่เพื่อฤทธานุภาพอันค้ำจุนของมิตระและวรุณะ; ขอให้ความพิโรธอันน่าอัศจรรย์ของมรุตทั้งหลายถูกขับไล่ให้ห่างไป. ขอทรงเมตตาแก่เรา; ขอให้จิตของพวกเขาหวนกลับ (จากความเป็นศัตรู) อีกครั้ง. โอ อัคนี ในมิตรภาพของท่าน ขอให้พวกเรา—ผู้เป็นของท่าน—อย่าได้ถูกทำร้ายเลย.
Mantra 13
देवो देवानामसि मित्रो अद्भुतो वसुर्वसूनामसि चारुरध्वरे । शर्मन्त्स्याम तव सप्रथस्तमेऽग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥
ท่านคือเทพแห่งเทพทั้งหลาย คือมิตระผู้พิสดารน่าอัศจรรย์; ท่านคือวสุแห่งวสุทั้งหลาย งามสง่าในพิธีบูชา. โอผู้แผ่กว้างยิ่งนัก ขอให้เราอยู่ในร่มคุ้มครองของท่านเถิด. โอ อัคนี ในมิตรภาพของท่าน ขอให้พวกเรา—ผู้เป็นของท่าน—อย่าได้ถูกทำร้ายเลย.
Mantra 14
तत्ते भद्रं यत्समिद्धः स्वे दमे सोमाहुतो जरसे मृळयत्तमः । दधासि रत्नं द्रविणं च दाशुषेऽग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥
นี่คือความดีอันเป็นมงคลของท่าน: เมื่อท่านถูกจุดให้ลุกในเรือนของตนเอง และถูกอัญเชิญด้วยเครื่องบูชาโสมะ (Soma) ท่านย่อมเป็นผู้เปี่ยมพระกรุณายิ่ง เพื่อชีวิตที่กำลังเจริญงอกงาม. ท่านสถาปนาแก้วรัตนะและความอุดมแห่งทรัพย์สินแก่ผู้ถวาย. โอ อัคนี (Agni) ในมิตรภาพของท่าน ขอให้พวกเรา—ผู้เป็นของท่าน—อย่าได้ถูกทำร้ายเลย.
Mantra 16
स त्वमग्ने सौभगत्वस्य विद्वानस्माकमायुः प्र तिरेह देव । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥
ท่าน อัคนี (Agni) ผู้รู้กฎแห่งสิริมงคลของพวกเรา ข้าแต่เทพ ขอทรงขยายอายุของพวกเรา ณ ที่นี้. ขอให้มิตร (Mitra) และวรุณะ (Varuṇa) ทรงเพิ่มพูนสิ่งนั้นแก่พวกเรา—ทั้งอทิติ (Aditi) สินธุ (Sindhu) ผู้เป็นสายน้ำแห่งภาวะ ดิน และฟ้า ด้วยเถิด.
Agni is the main deity, especially as Jātavedas—“the Knower of all births”—the fire who understands the rite and carries offerings and prayers.
The hymn asks Agni to guide the sacrifice, keep the worshippers safe “in his friendship,” strengthen their praise in the assembly, and grant good fortune and long life.
It suggests that a hymn must be carefully built and ‘yoked’ with skill and insight, so it can carry the sacrificer’s intention forward effectively—just as a well-made chariot carries a rider to the goal.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.