Rig Veda 1.117.2: Mandala 1, Sukta 117, Mantra 2

Sukta 1.117

Rishi: Kakṣīvat Dairghatamasa (trad.)

Devata: Aśvinau (Nāsatyā), the twin powers of swift help, healing, and luminous right movement

Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 1.117; verse-level confirmation may vary by recension)

Samhita Patha (Devanagari)

यो वामश्विना मनसो जवीयान्रथः स्वश्वो विश आजिगाति । येन गच्छथः सुकृतो दुरोणं तेन नरा वर्तिरस्मभ्यं यातम् ॥

Transliteration

yó vām aśvinā manáso javī́yān ráthaḥ svaśvó víśa ā́jigāti | yéna gácchathaḥ sukṛ́to duróṇaṃ téna narā vartír asmábhyaṃ yātam ||

Translation

โอ อัศวินทั้งสอง รถศึกของท่านเร็วยิ่งกว่าจิต ม้าดีเทียมพร้อม เข้าถึงหมู่ชนทั้งหลาย; ด้วยการเคลื่อนไหวอันสำเร็จบริบูรณ์ซึ่งท่านใช้ไปสู่เรือนอันก่อสร้างดีนั้น ด้วยทางแห่งการรุกคืบนั้น โอ เจ้านายแห่งมนุษย์ทั้งสอง จงมาสู่เราเถิด.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• यः: who (he)
• यः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वाम्: of/for you two
• वाम्: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अश्विना: O Aśvins
• अश्विना: Sambodhana
• Type: Noun (proper)
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक; देव-नाम)

• मनसः: than the mind (of mind)
• मनसः: Apādāna
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)

• जवीयान्: swifter
• जवीयान्: Viśeṣaṇa (of रथः)
• Type: Adjective (comparative)
• Root: जव (प्रातिपदिक) + ईयसुँ (तुलनात्मक-प्रत्यय)

• रथः: the chariot
• रथः: Kartā
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• स्वश्वः: having good horses
• स्वश्वः: Viśeṣaṇa (of रथः)
• Type: Adjective
• Root: सु- + अश्व (प्रातिपदिक) → स्वश्व (बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास)

• विशः: the clans/settlements
• विशः: Karma
• Type: Noun
• Root: विश् (प्रातिपदिक)

• आजिगाति: has come/has reached
• आजिगाति: Kriyā
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) with preverb आ-; (Vedic perfect/old present formation) जिगाति

• येन: by which
• येन: Karaṇa
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• गच्छथः: you two go
• गच्छथः: Kriyā
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)

• सुकृतः: well-made
• सुकृतः: Viśeṣaṇa (of दुरोणम्)
• Type: Adjective
• Root: सु- + कृत (कृ धातु; क्त-प्रत्यय) → सुकृत (प्रातिपदिक)

• दुरोणम्: house/home
• दुरोणम्: Karma
• Type: Noun
• Root: दुरोण (प्रातिपदिक)

• तेन: by that (means)
• तेन: Karaṇa
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नरा: O you two men (heroes)
• नरा: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)

• वर्तिः: a path/track
• वर्तिः: Kartā
• Type: Noun
• Root: वर्ति (प्रातिपदिक)

• अस्मभ्यम्: for us
• अस्मभ्यम्: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• यातम्: come/go (you two)!
• यातम्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: या (धातु)