Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

The Account of Mohinī

Mohinī-upākhyāna

मोहिनीप्रीतये मुग्धः स्वयं चक्रे नमस्क्रियाम् । कार्ये महति संप्राप्ते ह्यसाध्ये भुवनत्रये ॥ ३१ ॥

mohinīprītaye mugdhaḥ svayaṃ cakre namaskriyām | kārye mahati saṃprāpte hyasādhye bhuvanatraye || 31 ||

เพื่อให้นางโมหินีพอใจ เขาผู้หลงมัวได้กระทำการนอบน้อมด้วยตนเอง—ในคราวที่ภารกิจอันยิ่งใหญ่บังเกิดขึ้น ซึ่งถูกเห็นว่าเป็นสิ่งยากยิ่งในไตรโลก।

मोहिनी-प्रीतयेfor Mohinī’s pleasure
मोहिनी-प्रीतये:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootमोहिनी (प्रातिपदिक) + प्रीति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (‘मोहिन्याः प्रीतिः’/‘for Mohinī’s pleasure’)
मुग्धःbewildered / infatuated
मुग्धः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमुग्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (of Brahmā)
स्वयम्himself
स्वयम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
चक्रेperformed
चक्रे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
नमस्-क्रियाम्act of salutation
नमस्-क्रियाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक) + क्रिया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (‘नमसः क्रिया’)
कार्येin/when the task
कार्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
महतिgreat
महति:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण कार्यस्य
संप्राप्तेhaving come about
संप्राप्ते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसम् + प्र + आप् (धातु) → संप्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण कार्यस्य (‘having arisen/occurred’)
हिindeed / for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphasis/causal)
असाध्येimpossible (to accomplish)
असाध्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootअसाध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण कार्यस्य
भुवन-त्रयेin the three worlds
भुवन-त्रये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास (‘three worlds’)

Suta (narrating Purāṇic account)

Vrata: none

Primary Rasa: adbhuta (wonder)

Secondary Rasa: bhayanaka (fear)

M
Mohini
B
Bhuvana-traya (the three worlds)

FAQs

It shows how fascination (moha) can drive a person to acts of reverence for the sake of pleasing an attractive power, especially when facing a seemingly impossible crisis—highlighting the need for discernment alongside devotion.

The verse presents namaskāra (obeisance) as a potent devotional act, but it also warns that devotion becomes spiritually unstable when motivated by delusion and personal infatuation rather than clear God-centered bhakti.

Ritually, it reflects the basic dhārmic practice of namaskriyā (formal salutation) used in pūjā and vrata contexts; no specific Vedāṅga (like Vyākaraṇa or Jyotiṣa) is explicitly taught in this verse.