Previous Verse
Next Verse

Shloka 52

Adhyaya 35Madālasa’s Instruction on Purity, Impurity, and Corrective Rites (Śauca and Aśauca)

दानानि चैव देयानि ब्राह्मणेभ्यो मनीषिभिः ।

यद्यदिष्टतमं लोके यच्चापि ययितं गृहे ॥

dānāni caiva deyāni brāhmaṇebhyo manīṣibhiḥ /

yady adiṣṭatamaṃ loke yac cāpi yayitaṃ gṛhe

บัณฑิตพึงถวายทานแก่พราหมณ์โดยแท้—สิ่งใดเป็นที่ปรารถนายิ่งในโลก และสิ่งใดเป็นที่รักยิ่งในเรือนของตน ก็พึงให้ทานนั้น

दानानिgifts/charities
दानानि:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन
and
:
समुच्चय (Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
निपात (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (emphatic particle)
देयानिto be given
देयानि:
विधेय (Predicate obligation)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) + यत् (कृदन्त)
Formकृदन्त (gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; ‘दानानि’ इत्यस्य विशेषणम्
ब्राह्मणेभ्यःto Brahmins
ब्राह्मणेभ्यः:
सम्प्रदान (Sampradāna/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), बहुवचन
मनीषिभिःby the wise
मनीषिभिः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootमनीषिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
यत्whatever
यत्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
यत्whatever
यत्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; पुनरुक्ति (correlative emphasis)
इष्टतमम्most desired
इष्टतमम्:
विशेषण (Qualifier of implied ‘दानम्/वस्तु’)
TypeAdjective
Rootइष्ट-तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तमप्-प्रत्यय (superlative)
लोकेin the world
लोके:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
यत्and whatever
यत्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक
and
:
समुच्चय (Coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
निपात (Addition)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (particle)
ययितम्that which has been taken/removed (from the house)
ययितम्:
विशेषण (Qualifier of implied ‘वस्तु’)
TypeAdjective
Rootया (धातु) + णिच् (causative) + क्त (कृदन्त)
Formकृदन्त (past participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; causative sense ‘caused to go/led away’; पाठभेदसम्भवः (uncertain reading)
गृहेin the house
गृहे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
Instructional discourse within Alarka-anuśāsana frame (speaker not explicitly marked in the provided excerpt)

{ "primaryRasa": "bhakti", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

DānaBrāhmaṇa-honorDetachmentŚrāddha-supporting charity

FAQs

True giving is measured by sacrifice: offering what is dear loosens possessiveness and converts private attachment into public merit (puṇya).

Ācāra-oriented instruction; not a pañcalakṣaṇa narrative unit.

The ‘most cherished’ gift represents surrender of ahaṃkāra’s extensions (property/status). Dāna becomes an inner offering, not merely social exchange.