Adhyaya 33
Anushanga PadaAdhyaya 3337 Verses

Adhyaya 33

Trailokya-vijaya Kavacha (Śrī Kṛṣṇa-kavaca) — त्रैलोक्यविजयकवचम्

บทนี้เป็นบทสนทนา เมื่อพระเจ้าสคระทูลขอ “กวจะ” เกราะคุ้มครองที่ได้ผลทั่วถึง อันกล่าวว่าประทาน “ไตรโลกยวิชัย” คือชัยชนะและความคุ้มครองในสามโลก ฤๅษีวสิษฐะจึงแสดงกวจะอัน “น่าอัศจรรย์ยิ่ง” แห่งพระศรีกฤษณะ พร้อมวิธีใช้มนตร์ ได้แก่ มหามนตร์สิบพยางค์ (ทศารณะ) ลงท้ายด้วย “สวาหา” รายละเอียดตามคัมภีร์มนตร์คือ ฤๅษี ฉันทัส เทวตา และวินิโยคะ และการกำหนดคุ้มครองแบบอังคะ-นยาส โดยนามศักดิ์สิทธิ์ของพระกฤษณะและพระนามร่วม เช่น โควินทะ โคปาละ มุกุนทะ หริ วิษณุ ราเมศวระ ราธีเกศะ เป็นต้น ให้พิทักษ์อวัยวะต่าง ๆ ตั้งแต่ศีรษะ ดวงตา จมูก หู คอ ไหล่ หลัง ท้อง มือและแขน บทนี้จึงเป็นคู่มือพิธีกรรมที่แฝงในเรื่องปุราณะ สื่อความคุ้มครอง ความภักดี และราชศักดิ์สิทธิ์ พร้อมยกพระศรีกฤษณะเป็นเทวะผู้พิทักษ์ทั่วกาย เพื่อความสุขในโลกและความหลุดพ้น (ภุกติ-มุกติ)

Shlokas

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते द्वात्रिंशत्तमो ऽध्यायः // ३२// सगर उवाच श्रुतं सर्वं मुनिश्रेष्ठ कीर्त्यमानं त्वया विभो / कवचं वद सर्वत्र त्रैलोक्यविजयप्रदम्

ดังนี้ ในศรีพรหมาณฑมหาปุราณะ ภาคกลางที่วายุประกาศ ในอุปโธทาตปาทะที่สาม แห่งภารควจริต เป็นอัธยายที่สามสิบสอง. สครกล่าวว่า “ข้าได้ฟังทั้งหมดแล้ว โอ้มุนีผู้ประเสริฐ; ข้าแต่พระผู้เป็นใหญ่ โปรดกล่าวกวัจฉะซึ่งประทานชัยเหนือไตรโลกได้ทุกแห่งหน”

Verse 2

वसिष्ठ उवाच शृणु वत्स प्रवक्ष्यामि कवचं परमाद्भुतम् / मन्त्र च सिद्धिद शश्वत्साधकानां सुखावहम्

วสิษฐะกล่าวว่า “ฟังเถิด ลูกเอ๋ย เราจักกล่าวกวัจฉะอันน่าอัศจรรย์ยิ่ง เป็นมนตร์ประทานสิทธิ และนำสุขแก่ผู้ปฏิบัติอยู่เนืองนิตย์”

Verse 3

गोपीजनपदस्यात वल्लभाय समुच्चरेत् / स्वाहान्तो ऽयं महामन्त्रो दशार्णो भुक्तिमुक्तिदः

พึงสวดว่า “โคปีชนปทัสยาต วัลลภาย” มหามนตร์สิบพยางค์นี้ลงท้ายด้วย “สวาหา” เป็นผู้ประทานทั้งโภคะและโมกษะ

Verse 4

सदाशिवस्त्वस्य ऋषिः पङ्क्तिश्छन्द उदाहृतम् / देवता कृष्ण उदितो विनियोगो ऽखिलाप्तये

ฤๅษีของมนตร์นี้คือสทาศิวะ; ฉันท์คือปังกติ. เทวตาคือพระกฤษณะผู้ทรงอุบัติ; วินิโยคเพื่อบรรลุความสำเร็จทั้งปวง.

Verse 5

त्रैलोक्यविजयस्याथ कवचस्य प्रजापतिः / ऋषिश्छन्दश्च जगती देवो राजेश्वरः स्वयम्

สำหรับกวาจะ ‘ชัยชนะเหนือสามโลก’ ฤๅษีคือปรชาปติ. ฉันท์คือชคตี; เทวะคือราเชศวรด้วยพระองค์เอง.

Verse 6

त्रैलोक्यविजयप्राप्तौ विनियोगः प्रकीर्त्तितः / प्रणवो मेशिरः पातु श्रीकृष्णाय नमः सदा

วินิโยคนี้กล่าวไว้เพื่อให้ได้ชัยชนะเหนือสามโลก. ขอปรณวะคุ้มครองศีรษะของข้าพเจ้า; นอบน้อมแด่พระศรีกฤษณะเสมอ.

Verse 7

पायात्कपालं कृष्णाय स्वाहेति सततं मम / कृष्णेति पातु नेत्रे मे कृष्णस्वाहेति तारकाम्

ขอวาจา ‘กฤษณาย สวาหา’ คุ้มครองกะโหลก/หน้าผากของข้าพเจ้าเสมอ. ‘กฤษณะ’ คุ้มครองดวงตา; และ ‘กฤษณะสวาหา’ คุ้มครองแก้วตา (ตารกา).

Verse 8

हरये नम इत्येष भ्रूलतां पातु मे सदा / ॐ गोविन्दाय स्वाहेति नासिकां पातु संततम्

ขอมนตร์ ‘หรเย นมะห์’ คุ้มครองคิ้วของข้าพเจ้าเสมอ. ขอ ‘โอม โควินทาย สวาหา’ คุ้มครองจมูกของข้าพเจ้าอย่างต่อเนื่อง.

Verse 9

गोपालाय नमो गण्डं पातु मे सततं मनुः / क्लीं कृष्णाय नमः कर्णौं पातु कल्पतरुर्मम

ขอนอบน้อมแด่โคปาละ—มนต์นี้ขอคุ้มครองแก้มของข้าพเจ้าตลอดกาล. ‘กลีṃ กฤษณาย นมะห์’—ขอปกป้องหูทั้งสองดุจต้นกัลปตารุ.

Verse 10

श्रीं कृष्णाय नमः पातु नित्यं मे ऽधरयुग्मकम् / ॐ गोपीशाय स्वाहेति दन्तपङ्क्तिं ममावतु

‘ศรีṃ กฤษณาย นมะห์’—ขอคุ้มครองริมฝีปากของข้าพเจ้าทุกเมื่อ. ‘โอม โคปีศาย สวาหา’—ขอปกป้องแถวฟันของข้าพเจ้า.

Verse 11

श्रीकृष्णेति रदच्छिद्रं पातुमे त्र्यक्षरो मनुः / ॐ श्रीकृष्णाय स्वाहेति जिह्विकां पातु मे सदा

‘ศรีกฤษณะ’—มนต์สามพยางค์นี้ขอคุ้มครองช่องฟันของข้าพเจ้า. ‘โอม ศรีกฤษณาย สวาหา’—ขอปกป้องลิ้นของข้าพเจ้าตลอดไป.

Verse 12

रामेश्वराय स्वाहेति तालुकं पातु मे सदा / राधिकेशाय स्वाहेति कण्ठं मे पातु सर्वदा

‘ราเมศวราย สวาหา’—ขอคุ้มครองเพดานปากของข้าพเจ้าตลอดไป. ‘ราธิเกศาย สวาหา’—ขอปกป้องลำคอของข้าพเจ้าทุกเมื่อ.

Verse 13

नमो गोपीगणेशाय ग्रीवां मे पातु सर्वदा / ॐ गोपेशाय स्वाहेति स्कन्धौ पातु सदा मम

นอบน้อมแด่โคปีคเณศะ—ขอคุ้มครองคอของข้าพเจ้าตลอดไป. ‘โอม โคเปศาย สวาหา’—ขอปกป้องบ่าทั้งสองของข้าพเจ้าทุกเมื่อ.

Verse 14

नमः किशोरवेषाय स्वाहा पृष्ठं ममावतु / उदरं पातु मे नित्यं मुकुन्दाय नमो मनुः

ขอนอบน้อมแด่พระผู้ทรงอาภรณ์เยาว์วัย, สวาหา—ขอทรงคุ้มครองแผ่นหลังของข้าพเจ้า. ขอนอบน้อมแด่มุกุนทะ—ขอทรงคุ้มครองท้องของข้าพเจ้าตลอดกาล.

Verse 15

ह्नीं श्रीङ्क्लीङ्कृष्णाय स्वाहा करौ पातु सदा मम / ॐ विष्णवे नमः स्वाहा बाहुयुग्मं ममावतु

ฮนีṃ ศรีṃ กลีṃ แด่พระกฤษณะ, สวาหา—ขอทรงคุ้มครองมือทั้งสองของข้าพเจ้าเสมอ. โอม แด่พระวิษณุ, สวาหา—ขอทรงคุ้มครองแขนทั้งคู่ของข้าพเจ้า.

Verse 16

ॐ ह्रींभगवते स्वाहा नखपङ्क्तिं ममावतु / नमो नारायणायेति नखरन्ध्रं ममावतु

โอม หรีṃ แด่พระภควาน, สวาหา—ขอทรงคุ้มครองแนวเล็บของข้าพเจ้า. ด้วยวาจา “นะโม นารายณะยะ”—ขอทรงคุ้มครองช่องเล็บของข้าพเจ้า.

Verse 17

ॐ ह्रींश्रींपद्मनाभाय नाभिं पातु सदा मम / ॐ सर्वेशाय स्वाहेति केशान्मम सदावतु

โอม หรีṃ ศรีṃ แด่ปัทมนาภะ—ขอทรงคุ้มครองสะดือของข้าพเจ้าตลอดกาล. โอม แด่สรรเวศะ, สวาหา—ขอทรงคุ้มครองเส้นผมของข้าพเจ้าเสมอ.

Verse 18

नमः कृष्णाय स्वाहेति ब्रह्मरन्ध्रं सदावतु / ॐ माधवाय स्वाहेति भालं मे सर्वदावतु

ด้วย “นะมะห์ กฤษณะยะ, สวาหา”—ขอทรงคุ้มครองพรหมรันธระของข้าพเจ้าเสมอ. ด้วย “โอม มาธวะยะ, สวาหา”—ขอทรงคุ้มครองหน้าผากของข้าพเจ้าตลอดกาล.

Verse 19

ॐ ह्रींश्रींरसिकेशाय कटिं मम सदावतु / नमो गोपीजनेशाय ऊरू पातु सदा मम

โอม หรีม-ศรีม แด่พระรสิเกศะ ขอทรงคุ้มครองบั้นเอวของข้าพเจ้าตลอดกาล; นอบน้อมแด่พระโคปีชเนศะ ขอทรงปกปักต้นขาของข้าพเจ้าเสมอ

Verse 20

ॐ नमो दैत्यनाशाय स्वाहेत्यवतु जानुनी / यशोदानन्दनायेति नमोतो जङ्घके ऽवतु

โอม นอบน้อมแด่ผู้ทำลายอสูร; ด้วยคำว่า “สวาหา” ขอทรงคุ้มครองหัวเข่าของข้าพเจ้า. นอบน้อมแด่โอรสแห่งยโศดา; ขอทรงปกปักน่องของข้าพเจ้า

Verse 21

रासारंभप्रियायेति स्वाहान्तो हीं ममावतु / वृन्दाप्रियाय स्वाहेति सकलाङ्गानि मे ऽवतु

เมื่อเอ่ยนาม “ผู้เป็นที่รักแห่งการเริ่มราสะ” และปิดท้ายด้วย “สวาหา…หีṃ” ขอมนต์นี้คุ้มครองข้าพเจ้า. เมื่อเอ่ยนาม “ผู้เป็นที่รักของวฤนทา” พร้อม “สวาหา” ขอคุ้มครองอวัยวะทั้งปวงของข้าพเจ้า

Verse 22

परिबुर्णमनाः कृष्मः प्राच्यां मां सर्वदावतु / स्वयं गोलोकनाथो मामाग्नेय्यां दिशि रक्षतु

พระกฤษณะผู้มีจิตบริบูรณ์ ขอทรงคุ้มครองข้าพเจ้าในทิศตะวันออกเสมอ. พระโคโลกนาถะด้วยพระองค์เอง ขอทรงปกปักข้าพเจ้าในทิศอาคเนย์

Verse 23

पूर्णब्रह्मस्वरूपश्च दक्षिणे मां सदावतु / नैरृत्यां पातु मां कृष्णाः पश्चिमे पातु मां हरिः

พระผู้เป็นรูปแห่งพรหมันอันสมบูรณ์ ขอทรงคุ้มครองข้าพเจ้าในทิศใต้เสมอ. ในทิศตะวันตกเฉียงใต้ ขอพระกฤษณะปกปักข้าพเจ้า; ในทิศตะวันตก ขอพระหริคุ้มครองข้าพเจ้า

Verse 24

गोविन्दः पातु वायव्यामुत्तरे रसिकेश्वरः / ऐशान्यां मे सदा पातु वृन्दावनविहार कृत्

ขอพระโควินท์ทรงคุ้มครองข้าพเจ้าในทิศพายัพ; ทิศเหนือขอพระรสิเกศวร. ทิศอีสานขอพระผู้เสด็จประพาสวฤนทาวันทรงปกปักรักษาข้าพเจ้าเสมอ

Verse 25

वृन्दाप्राणेश्वरः शश्वत्पातु मामूर्द्ध्वदेशतः / सदैव मामधः पातु बलिध्वंसी महाबलः

จากเบื้องบนขอพระวฤนทาปราณेशวรทรงคุ้มครองข้าพเจ้าเสมอ; จากเบื้องล่างขอพระมหาพละ ผู้ทำลายพญาพลิ ทรงปกปักรักษาข้าพเจ้าไม่ขาด

Verse 26

जले स्थले चान्तरिक्षे नृसिंहः पातु मां सदा / स्वप्ने जागरणे चैव पातु मां माधवः स्वयम्

ในน้ำ บนบก และในเวหา ขอพระนรสิงห์ทรงคุ้มครองข้าพเจ้าเสมอ; ทั้งในความฝันและยามตื่น ขอพระมาธวะเองทรงปกปักรักษาข้าพเจ้า

Verse 27

सर्वान्तरात्मा निर्लिप्तः पातु मां सर्वतो विभुः / इति ते कथितं भूप सर्वाघौघविनाशनम्

ขอพระผู้เป็นอาตมันภายในของสรรพชีวิต ผู้ไม่เปื้อน ผู้แผ่ไปทั่ว ทรงคุ้มครองข้าพเจ้าทุกทิศ. ข้าแต่พระราชา นี่คือสิ่งที่ได้กล่าวแก่ท่าน—เป็นถ้อยคำทำลายหมู่บาปทั้งปวง

Verse 28

त्रैलोक्यविजयं नाम कवचं परमेशितुः / मया श्रुतं शिवमुखात्प्रवक्तव्यं न कस्यचित्

นี่คือกวัจชื่อ ‘ไตรโลกยวิชัย’ ของพระปรเมศวร ผู้พิชิตสามโลก ข้าพเจ้าได้สดับจากพระโอษฐ์พระศิวะ; ไม่พึงกล่าวแก่ผู้ใด

Verse 29

गुरुमभ्यर्च्य विधिवत्कवचं धारयेत्तु यः / कण्ठे वा दक्षिणे बाहौ सो ऽपि विष्णुर्न संशयः

ผู้ใดบูชาครูตามพิธีแล้วสวมกวจะไว้ที่คอหรือที่ต้นแขนขวา ผู้นั้นก็เป็นรูปแห่งพระวิษณุ—ไม่ต้องสงสัย

Verse 30

स साधको ऽवसद्यत्र तत्र वाणीरमे स्थिते / यदि स्यात्सिद्धकवचो जीवन्मुक्तो न संशयः

สาธกผู้นั้นพำนักที่ใด ที่นั่นวาณีรมะ (สถานแห่งพระสรัสวดี) ก็ตั้งมั่น; หากกวจะของเขาสำเร็จสิทธิ์ เขาย่อมเป็นชีวันมุกตะ—ไม่ต้องสงสัย

Verse 31

निश्चितं कोटिवर्षाणां पूजायाः फलमाप्नुयात् / राजसूर्यसहस्राणि वाजपेयशतानि च

เขาย่อมได้ผลแห่งการบูชานับโกฏิปีอย่างแน่นอน—เสมอด้วยราชสูยะนับพัน และวาชเปยะนับร้อย

Verse 32

महादानानि यान्येव भुवश्चापि प्रदक्षिणा / त्रैलोक्यविजयस्यास्य कलां नार्हन्ति षोडशीम्

มหาทานทั้งหลายและแม้การเวียนประทักษิณารอบแผ่นดิน ก็ยังไม่คู่ควรแม้เพียงหนึ่งในสิบหกส่วนของ ‘ไตรโลกยวิชัย’ นี้

Verse 33

व्रतोपवासनियमाः स्वाध्यायाध्ययने तथा / स्नानं च सर्वतीर्थेषु नास्यार्हन्ति कलामपि

การถือพรต การอดอาหาร วินัย การสวดทบทวนพระเวทและการศึกษา ตลอดจนการอาบน้ำในทุกทีรถะ—สิ่งเหล่านี้ก็ยังไม่คู่ควรแม้เพียงเศษเสี้ยวของมัน

Verse 34

सिद्धत्वममरत्वं च दासत्वं श्रीहरेरपि / यदि स्यात्सिद्धकवचः सर्वं प्राप्नोति निश्चितम्

ทั้งความสำเร็จแห่งสิทธิ ความเป็นอมตะ และแม้ความเป็นทาสผู้ภักดีต่อพระศรีหริ—หากมีเกราะศักดิ์สิทธิ์ที่สำเร็จแล้ว ย่อมได้บรรลุทุกสิ่งแน่นอน

Verse 35

स भवेत्सिद्धकवचो दशलक्षं जपेत्तु यः / यो भवेत्सिद्धकवचो विजयी स भवेद् ध्रुवम्

ผู้ใดสวดภาวนาจนครบสิบแสน ผู้นั้นย่อมเป็นผู้มีสิทธกวจะ; และผู้มีสิทธกวจะย่อมเป็นผู้มีชัยอย่างแน่นอน

Verse 36

राज्यं देयं शिरो देयं प्राणा देयाश्च भूपते / एतत्तु कवचं वत्स न देयं संकटे ऽपि च

ข้าแต่พระราชา จะยกอาณาจักรให้ก็ได้ จะยกศีรษะให้ก็ได้ แม้ชีวิตก็ยอมให้ได้; แต่ลูกเอ๋ย เกราะนี้อย่าได้มอบให้ใคร แม้ยามคับขันก็ตาม

Verse 37

मया प्रकाशितं यत्ते चैतेषां त्राणकारणात् / ममाज्ञाकरणाच्चैव तद्विद्धि कुलभास्कर / इदं धृत्वा तु कवचं चक्रवर्त्ती भवान्भव

โอ กุลภาสกร เราได้เปิดเผยสิ่งนี้แก่เจ้าเพื่อเป็นเหตุแห่งการคุ้มครองพวกเขา และเพื่อให้ปฏิบัติตามบัญชาของเรา—จงรู้ดังนี้เถิด เมื่อสวมเกราะนี้แล้ว จงเป็นจักรพรรดิ

Frequently Asked Questions

King Sagara petitions Vasiṣṭha for a kavaca described as ‘sarvatra’ effective and ‘trailokya-vijaya-prada’—protective power/victory extending across the three worlds.

The chapter explicitly supplies mantra metadata: one segment assigns Sadāśiva as ṛṣi with Paṅkti chandas and Kṛṣṇa as devatā for all-attainment; another frames the Trailokya-vijaya kavaca with Prajāpati as ṛṣi, Jagatī as chandas, and a sovereign deity-form (Rājeśvara) with viniyoga aimed at attaining tri-loka victory.

Through a systematic body-part mapping (nyāsa-like structure) where specific names/mantras of Kṛṣṇa and related epithets are recited to ‘guard’ the head, eyes, nose, ears, mouth, tongue, throat, shoulders, back, abdomen, hands, and arms—turning devotion into an all-limbs protective enclosure.