Adhyaya 129: Initiation for the Four Social Orders, Sandhyā Mantra Procedure, and the Merit of Offering Water in a Copper Vessel

Verse 1

अथ चतुर्वर्णदीक्षा ॥ श्रीवराह उवाच ॥ भूषितालङ्कृतं कृत्वा मम कर्मपरायणः ॥ शुक्लं यज्ञोपवीतं च देयं नवगुणं तथा ॥

ఇప్పుడు నాలుగు వర్ణాల దీక్ష. శ్రీవరాహుడు అన్నాడు: “అలంకరించి, నా విధుల్లో నిబద్ధుడైనవానికి తెల్లని యజ్ఞోపవీతం ఇవ్వాలి; అది తొమ్మిది తంతువులతో ఉండాలి.”

Verse 2

शिरसा चाञ्जलिं कृत्वा वसुधा पुनरब्रवीत् ॥ धरण्युवाच ॥ एतन्मां परमं गुह्यं तद्भक्तां वक्तुमर्हसि ॥ सन्ध्यां वै केन मन्त्रेण तव कर्मपरायणाम् ॥ वद भागवतीं शुद्धां तव कर्मविनिश्चिताम् ॥ ततॊ भूमिवचः श्रुत्वा भूतानां प्रभवोऽव्ययः ॥ वराहरूपो भगवान् प्रत्युवाच वसुन्धराम् ॥ श्रीवराह उवाच ॥ माधवि तत्त्वेन यन्मां त्वं परिपृच्छसि ॥ कथयिष्यामि ते भद्रे प्रवरं गुह्यमुत्तमम् ॥ यथावद्विदितं भूपैः पुण्या भागवताः शुभाः ॥ कृत्वा तु मम कर्माणि शुचिसंसारमोक्षणीम् ॥ कुर्वीतैव परां सन्ध्यां यथावदिति निश्चितम् ॥ जलाञ्जलिं ततो गृह्य मम भक्त्या व्यवस्थितः ॥ मुहूर्तध्यानमास्थाय इमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥ मन्त्रः— भवोद्भवमादिव्यक्तरूपमात्रं सर्वे देवा ब्रह्मा रुद्रस्त्वादृक्सममासीद्ध्यानयोगस्थिताः ते सन्ध्यासंस्था वासुदेवं नमति वयं देवमादिव्यक्तरूपमात्मसप्तदिवसं तथापि संसारार्थं कर्म तत्करणमेव सन्ध्यासंस्था वासुदेव नमोऽस्तु ते ॥ मन्त्राणां परमो मन्त्रस्तपतां परमं तपः ॥ आचारं कुरुते ह्येवं मम लोकं स गच्छति ॥ गुह्यानां परमं गुह्यं रहस्यं परमुत्तमम् ॥ य एवं पठते नित्यं न स पापेन लिप्यते ॥ नादीक्षिताय दातव्यं नोपवीते कथंचन ॥ दीक्षितायैव दातव्यमुपपन्ने तथैव च ॥ पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि देवि तत्त्वेन मे शृणु ॥ न दीपमपि गृह्णाति दत्तं भागवतैः शुभैः ॥ कृत्वा तु मम कर्माणि गृह्य दीपकमुत्तमम् ॥ जानुसंस्थां ततः कृत्वा इमं मन्त्रमुदीरयेत ॥ मन्त्रः— ॐ नमो भगवतेऽनुग्रह तेजसे विष्णो सर्वदेवास्त्वाग्निसंस्थाः प्रविष्टा एवं चाग्निस्तव तेजसा भविष्यति स्वतेजसा मामाशु मन्त्रस्य तेजसा संसारार्थं देव गृह्यं दीपकं मन्त्रं मूर्त्तिमन्त्रं श्वो भूत्वा इमं कर्म निष्फलम् ॥ तत्करोति यथान्याय्यं दीपकं ददते नरः ॥ तारिताः पितरस्तेन निष्कलाश्च पितामहाः ॥ गन्धेन तिलकं दद्याल्ललाटे मम सुन्दरी ॥ अन्यच्च ते प्रवक्ष्यामि कर्म लोकसुखावहम्

శిరస్సు వంచి అంజలి చేసి వసుధ మళ్లీ పలికింది: “ఇది పరమ గుహ్యం; మీ భక్తునికి చెప్పదగినది. మీ కర్మాలకు పరాయణమైన సంధ్యను ఏ మంత్రంతో చేయాలి? మీరు నిర్ణయించిన శుద్ధ భాగవతీ విధిని చెప్పండి.” ఇది విని, భూతాల అవ్యయ ప్రభవమైన వరాహరూప భగవాన్ పలికాడు: “ఓ మాధవీ! నీవు తత్త్వంగా అడిగిన ఈ ఉత్తమ రహస్యాన్ని చెబుతాను. నా విధులను ఆచరించి, సంసారబంధ విమోచకమైన పరమ సంధ్యను విధివిధానంగా చేయాలి. తరువాత అంజలిలో జలాన్ని తీసుకొని, నా భక్తిలో స్థిరమై, క్షణమాత్ర ధ్యానం చేసి ఈ మంత్రాన్ని ఉచ్ఛరించాలి— ‘…సంధ్యాసంస్థా వాసుదేవ నమోఽస్తు తే।’ ఇది మంత్రాలలో పరమ మంత్రం, తపస్వులకు పరమ తపస్సు; నిత్యం పఠించేవాడు పాపంతో లిప్తుడు కాడు. దీక్షలేనివారికి ఇవ్వకూడదు; దీక్షితునికే ఇవ్వాలి. తరువాత దీపార్పణ విధిని చెబుతాను— ఉత్తమ దీపాన్ని తీసుకొని, మోకాళ్లపై ఉంచి ఈ మంత్రం పలకాలి— ‘ఓం నమో భగవతే… విష్ణో…’। ఆపై సుగంధంతో నుదుట తిలకం పెట్టాలి; ఇంకా లోకసుఖకరమైన కర్మలను కూడా చెబుతాను।”

Verse 3

येन मन्त्रेण दातव्यं ललाटे तिलकं मम ।

ఏ మంత్రంతో నా నుదుటిపై తిలకం ధరింపవలెను?

Verse 4

मन्त्रः— मुखमण्डनं चिन्तय वासुदेव त्वया प्रयुक्तं च मयोपनीतम् ॥ एतेन चित्रं कुरु वासुदेव मम चैवं कुरु संसारमोक्षम् ॥

మంత్రం: “ఓ వాసుదేవా, ముఖమండనాన్ని ధ్యానించుము—నీ చేత ప్రయుక్తమై నాకు ఉపనీతమైనది. దీనివలన, ఓ వాసుదేవా, దీనిని శుభముగా శోభనముగా చేయుము; అలాగే నాకు సంసారబంధమోక్షాన్ని ప్రసాదించుము.”

Verse 5

एतेन मन्त्रेण चित्रकं मे दद्याल्ललाटे तिलकं धरित्री ॥ ततः सुमनसो गृह्य इमं मन्त्रमुदाहरेत् ॥

ఈ మంత్రంతో, ఓ ధరిద్రీ, నా నుదుటిపై చిత్రక తిలకాన్ని పెట్టవలెను. అనంతరం పుష్పాలు తీసుకొని ఈ మంత్రాన్ని ఉచ్చరించవలెను.

Verse 6

मन्त्रः— इमाः सुमनसः सौमनस्याय भगवन् सर्वं सुमनसं कुरु त्वयैते सौमनस्याय निर्मिता गृहीताः स्वाहा ।

మంత్రం: “ఓ భగవన్, ఈ పుష్పాలు సౌమనస్యార్థం; సమస్తాన్ని సుమనస్కంగా చేయుము. నీ చేతనే ఇవి సౌమనస్యార్థం సృష్టింపబడ్డవి; గ్రహించబడినవి—స్వాహా.”

Verse 7

एवं सुमनसो दत्त्वा धूपं चैव निवेदयेत् ॥ ततो गृहीत्वा धूपं तु सुगन्धं सुमनोहरम् ॥

ఇలా పుష్పాలు సమర్పించి ధూపమును కూడా నివేదించవలెను. తరువాత సుగంధమయమైన, మనోహరమైన ధూపాన్ని తీసుకొని (అర్పణ చేయవలెను).

Verse 8

नमो नारायणेत्युक्त्वा इमं मन्त्रमुदीरयेत् ॥ मन्त्रः— सुगन्धानि तवाङ्गानि स्वभावेनैव केशव ॥

“నమో నారాయణ” అని పలికి ఈ మంత్రం ఉచ్చరించాలి— “హే కేశవా, నీ అవయవాలు స్వభావతః సుగంధమయమైనవి।”

Verse 9

अमुना चैव धूपेन धूपितानि तवाऽनघ ॥ तवाङ्गानां सुगन्धेन सर्वं सौगन्धिकं कुरु ॥

“హే అనఘా, ఈ ధూపంతో నీ అవయవాలు ధూపింపబడ్డాయి; నీ అవయవాల సుగంధంతో సమస్తాన్ని పూర్తిగా సుగంధమయం చేయుము।”

Verse 10

यथावृत्तं तु गृह्णामि मम भक्तैः सुखावहम् ॥ कृत्वा तु मम कर्माणि गृह्य दीपमनुत्तमम् ॥

“యథావిధంగా జరిగినదాన్నే నేను స్వీకరిస్తాను; అది నా భక్తులకు శుభప్రదం. నా కోసం కర్మలు నిర్వహించి, ఈ అనుత్తమ దీపాన్ని గ్రహించుము।”

Verse 11

जानुसंस्थं ततः कृत्वा इमं मन्त्रमुदीरयेत् ॥

తర్వాత దానిని మోకాళ్ల స్థాయిలో ఉంచి ఈ మంత్రం ఉచ్చరించాలి।

Verse 12

मन्त्रः— नमो भगवते तेजते विष्णो सर्वे देवास्त्वग्निसंस्थाः प्रतिष्ठा ॥ एवं चाग्निस्तव तेजसा प्रतिष्ठितो तेजश्चात्मा स्वयमेव ॥

మంత్రం: “తేజోమయుడైన భగవాన్ విష్ణువుకు నమస్కారం. సమస్త దేవతలు అగ్నిలో స్థితులై, అగ్నియే వారి ఆధారం. ఈ విధంగా అగ్ని నీ తేజస్సుతో ప్రతిష్ఠితమై ఉంది; తేజస్సే స్వయంగా ఆత్మ.”

Verse 13

मन्त्रश्च— तेजः संसारान्मोचयितुं देव गृह्णीष्व दीपं द्युतिमन्तश्च ॥ मूर्तिश्च भूत्वा इदं कर्म निष्कलम् ॥

ఈ మంత్రం— ఓ దేవా! సంసారమునుండి విమోచనార్థం ప్రకాశవంతమైన దీపాన్ని స్వీకరించుము. మూర్తిరూపమై ఈ కర్మను నిష్కలంగా (నిర్దోషంగా) చేయుము.

Verse 14

मां करोति यथान्यायं दीपकं ददते नरः ॥ तारिताः पितरस्तेन निष्कलाश्च पितामहाः ॥

యే మనిషి విధిపూర్వకంగా నాకు దీపాన్ని దానం చేస్తాడో, ఆ కర్మవలన అతని పితరులు తారింపబడుదురు; పితామహులు కూడా నిష్కల (దోషరహితులు) అవుదురు.

Verse 15

नारायणवचः श्रुत्वा विस्मिता च वसुन्धरा ॥ वराहरूपिणं देवं प्रत्युवाच वसुन्धरा ॥

నారాయణుని వచనములు విని వసుంధర (భూమి) ఆశ్చర్యపడెను; మరియు వరాహరూపధారి దేవునికి వసుంధర ప్రత్యుత్తరం చెప్పెను.

Verse 16

श्रुता मया भागवतास्तव कर्मपरायणाः ॥ शेषसंश्रवणार्थाय मनो धावति सत्पथे ॥

మీ భక్తులు—భాగవతులు—మీ కర్మలలో పరాయణులని నేను విన్నాను. మిగిలినదాన్ని వినుటకై నా మనస్సు సత్పథమున పరుగెడుతుంది.

Verse 17

तव प्रापणकं कृत्यं केषु पात्रेषु कारयेत् ॥ एतदाचक्ष्व तत्त्वेन येन तुष्यति माधवः ॥

మీ అర్పణకర్మను ఏ ఏ పాత్రలలో చేయించవలెను? మాధవుడు తృప్తి చెందునట్లు దీనిని తత్త్వముగా చెప్పుము.

Verse 18

ततो भूमेर्वचः श्रुत्वा लोकनाथोऽब्रवीदिदम् ॥ शृणु तत्त्वेन मे देवि यानि पात्राणि रोचते ॥

అప్పుడు భూమి మాటలు విని లోకనాథుడు ఇలా అన్నాడు—“దేవీ, తత్త్వంగా విను; నాకు రుచించే, స్వీకార్యమైన పాత్రలు ఇవే.”

Verse 19

सर्वाणि तानि त्यक्त्वेह ताम्रं च मम रोचते ॥ एतन्नारायणाच्छ्रुत्वा धर्मकामा वसुन्धरा ॥

“ఇక్కడ అవన్నీ విడిచి నాకు తామ్రమే రుచిస్తుంది.” ఇది నారాయణుని నుండి విని ధర్మకాంక్ష గల వసుంధర (ప్రత్యుత్తరం చెప్పింది/ముందుకు సాగింది).

Verse 20

उवाच मधुरं वाक्यं लोकनाथं जनार्द्दनम् ॥ एतन्मे परमं गुह्यं ताम्रं ते रोचते कथम् ॥

ఆమె లోకనాథుడు జనార్దనునితో మధురంగా పలికింది—“ఇది నాకు పరమ గుహ్యం; మీకు తామ్రం ఎలా రుచిస్తుంది?”

Verse 21

ततो भूमेर्वचः श्रुत्वा अनादिरपराजितः ॥ लोकानां प्रवरः श्रेष्ठः प्रत्युवाच वसुन्धराम् ॥

అప్పుడు భూమి మాటలు విని ఆది లేని, అపరాజితుడు—లోకాలలో శ్రేష్ఠుడు, ప్రవరుడు—వసుంధరకు ప్రత్యుత్తరం ఇచ్చాడు.

Verse 22

शृणु तत्त्वेन मे भूमे कथ्यमानं मयाऽनघे ॥ एकाग्रं चित्तमाधाय येन ताम्रं मम प्रियम् ॥

హే భూమీ, హే అనఘే, నేను చెప్పేది తత్త్వంగా విను. మనసును ఏకాగ్రం చేసి విను—తామ్రం నాకు ఎందుకు ప్రియమో (తెలుసుకొనుటకు).

Verse 23

सप्तयुगसहस्राणि आदिकालेऽथ माधवि ॥ यथा ताम्रं समुत्पन्नं यथैव प्रियदर्शनम् ॥

హే మాధవీ, ఆదికాలంలో ఏడు సహస్ర యుగములలో తామ్రం ఎలా ఉద్భవించిందో, అది ఎలా ప్రియదర్శనమై (గౌరవనీయమై) నిలిచిందో నేను వివరిస్తాను।

Verse 24

पूर्वं कमलपत्राक्षि गुडाकेशो महासुरः ॥ ताम्ररूपं समादाय ममैवाराधने रतः ॥

హే కమలపత్రాక్షి, పూర్వకాలంలో గుడాకేశుడనే మహాసురుడు తామ్రరూపం ధరించి నన్నే ఏకాంతంగా ఆరాధించుచుండెను।

Verse 25

तत आराधितस्तेन वर्षाणां तु चतुर्दश ॥ सहस्राणि विशालाक्षि धर्मकामेन निश्चलम् ॥

అనంతరం, హే విశాలాక్షి, ధర్మానుగుణమైన కోరికతో స్థిరచిత్తుడై అతడు పద్నాలుగు సహస్ర సంవత్సరాలు నన్ను ఆరాధించెను।

Verse 26

अहं तु तपसा तुष्टस्तीव्रेण कृतनिश्चयात् ॥ ततस्ताम्रमये रम्ये यत्र ताम्रसमुद्भवः ॥

అతని తీవ్రమైన తపస్సు మరియు దృఢనిశ్చయంతో నేను ప్రసన్నుడనయ్యాను; అప్పుడు తామ్రమయమైన రమ్యస్థానం ఏర్పడింది, అక్కడే తామ్రోద్భవం ఉంది।

Verse 27

दृष्ट्वाश्रमं महादेवि किञ्चिदेव सुभाषितम् ॥ ततो जानुस्थितो भूत्वा मम एष विचिन्तयेत् ॥

“హే మహాదేవీ, ఆశ్రమాన్ని చూచి కొంత సుభాషితాన్ని విని, ఆపై మోకాళ్లపై కూర్చొని నన్నే ధ్యానించుగాక.”

Verse 28

गुडाकेश महाभाग ब्रूहि किं करवाणि ते ॥ तुषितोऽस्म्यनया भक्त्या दुराराध्योऽपि सुव्रत ॥

హే గుడాకేశ మహాభాగ! చెప్పుము—నేను నీకు ఏమి చేయుదును? హే సువ్రత, నీ ఈ భక్తితో నేను సంతోషించితిని; నేను దురారాధ్యుడనైనను।

Verse 29

यत्त्वया चिन्तितं सौम्य कर्मणा मनसा गिरा ॥ वरं ब्रूहि महाभाग तुभ्यं यद्रोचतेऽनघ ॥

హే సౌమ్యా! కర్మముతో, మనసుతో, వాణితో నీవు ఏది ఆలోచించితివో, ఆ వరమును చెప్పుము, హే మహాభాగ. హే అనఘ, నీకు నచ్చినదే నేను నీకు ఇస్తాను।

Verse 30

एवं मम वचः श्रुत्वा गुडाकेशोऽब्रवीदिदम् ॥ कराभ्यामञ्जलिं कृत्वा विशुद्धेनान्तरात्मना ॥

నా వచనములు ఈ విధంగా విని గుడాకేశుడు ఇలా పలికెను—రెండు చేతులతో అంజలి చేసి, శుద్ధమైన అంతరాత్మతో।

Verse 31

यदि तुष्टोऽसि मे देव समस्तेनान्तरात्मना ॥ जन्मनां तु सहस्राणि त्वयि भक्तिर्दृढा अस्तु मे ॥

హే దేవా! నాపై నీవు సమస్త అంతరాత్మతో ప్రసన్నుడవైతే, వేల జన్మల వరకు నీపై నా భక్తి దృఢంగా ఉండుగాక।

Verse 32

चक्रेण वधमिच्छामि त्वया मुक्तेन केशव ॥

హే కేశవా! నీవు విడిచిన చక్రముచే నా వధ కావాలని నేను కోరుచున్నాను।

Verse 33

चक्रेण पातितस्यैतद्वसामांसानि किं चन ॥ ताम्रं नाम भवेदेव पवित्रीकरणं शुभम् ॥

చక్రంతో పడగొట్టబడిన వాని ఈ వసా మరియు మాంసము—ఏదైనా సరే—‘తామ్రం’ అనే పేరుతోనే చెప్పబడును; అది నిశ్చయంగా శుభమైన పవిత్రీకరణ సాధనమగును.

Verse 34

तेन पात्रं ततः कृत्वा शुभधर्मविनिश्चितः ॥ तस्मिन् प्रापणकं कृत्वा शुद्धे वै ताम्रभाजने ॥

అప్పుడు దానితో ఒక పాత్రను చేసి, శుభధర్మములో నిశ్చయమై, ఆ శుద్ధ తామ్రభాజనములో ప్రాపణకము (అర్పణపాత్రము) సిద్ధం చేసెను.

Verse 35

निवेदिते परा प्रीतिर्भवत्‍वेतन्मनोगतम् ॥ प्रसन्नो यदि मे देव ह्येष मे दीयतां वरः ॥

నివేదన చేసిన తరువాత పరమ సంతృప్తి కలగాలి—ఇదే నా మనోగతం. ఓ దేవా, మీరు నాపై ప్రసన్నులైతే ఈ వరం నాకు దయచేయండి.

Verse 36

यच्चिन्तितोऽसि देवेश उग्रे तपति तिष्ठता ॥ बाढमित्येव सोऽप्युक्तो यावल्लोकस्थितिर्मया ॥

ఓ దేవేశా, మీరు ఉగ్ర తపస్సులో నిలిచి ఉన్నప్పుడు, మీరు కోరినట్లే, అతనికూడా నేను ‘తథాస్తు’ అని చెప్పితిని—లోకస్థితి ఉన్నంతకాలం.

Verse 37

तत्ताम्रभाजने मह्यं दीयते यत्सुपुष्कलम् ॥ अतुला तेन मे प्रीतिर्भूमे जानीहि सुव्रते ॥

శుద్ధ తామ్రభాజనములో నాకు అత్యంత సమృద్ధిగా అర్పణ ఇవ్వబడుటవలన నా సంతృప్తి అతులమైనది; ఓ భూమీ, ఓ సువ్రతే, ఇది తెలుసుకొనుము.

Verse 38

माङ्गल्यं च पवित्रं च ताम्रं तेन प्रियं मम ॥ त्वं च द्रक्ष्यसि तच्चक्रं मध्यसंस्थे दिवाकरे ॥

తామ్రం మంగళకరం, పవిత్రం; అందువల్ల అది నాకు ప్రియము. సూర్యుడు మధ్యాకాశంలో ఉన్నప్పుడు నీవు ఆ చక్రాన్ని దర్శించెదవు.

Verse 39

वैशाखस्य तु मासस्य शुक्लपक्षे तु द्वादशी ॥ मम तेजोमयं चक्रं त्वां वधिष्यत्यसंशयम् ॥

వైశాఖ మాస శుక్లపక్ష ద్వాదశిన నా తేజోమయ చక్రము నిన్ను నిస్సందేహంగా వధించును.

Verse 40

एष्यसे मम लोकाय एवमेतन्न संशयः ॥ एवमुक्त्वा गुडाकेशं तत्रैवान्तरहितोऽभवम् ॥

“నీవు నా లోకమునకే వచ్చెదవు—ఇదే నిజము; సందేహము లేదు.” అని గుడాకేశునితో చెప్పి నేను అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాను.

Verse 41

चक्राद्वधमभीप्सन्वै सोऽपि मत्कर्मणि स्थितः ॥ दिने दिने विशिष्टं तु शुभं कुर्वंस्तपस्यति ॥

చక్రవధాన్ని కోరుతూ అతడూ నా వ్రతకర్మలో స్థిరుడై ఉన్నాడు; రోజుకో రోజు విశిష్టమైన శుభకార్యాలు చేస్తూ తపస్సు చేయుచున్నాడు.

Verse 42

विष्णुसंस्थो भविष्यामि कदाहमिति चिन्तयन् ॥ एवं स्थितस्य तस्याथ वैशाखस्य तु द्वादशी ॥

“నేను ఎప్పుడు విష్ణువులో స్థిరుడనగుదును?” అని ఆలోచిస్తూ అతడు అలాగే ఉన్నాడు; అప్పుడు వైశాఖ ద్వాదశి వచ్చింది.

Verse 43

शुक्लपक्षस्य सम्प्राप्ता तस्यां धर्मविनिश्चितः ॥ विष्णुपूजां ततः कृत्वा प्रार्थयामास मां प्रतिम् ॥

శుక్లపక్షంలోని ఆ తిథి వచ్చినప్పుడు, ధర్మంలో దృఢనిశ్చయంతో అతడు ముందుగా విష్ణుపూజ చేసి, తరువాత నా ప్రతిమను ఎదురుగా నిలిచి నన్ను ప్రార్థించాడు।

Verse 44

मुञ्च मुञ्च प्रभो चक्रमपि वह्निसमप्रभम् ॥ आत्मा मे नीयतां शीघ्रं निकृत्त्याङ्गानि सर्वशः ॥

“విడిచెయ్యి, విడిచెయ్యి, ప్రభూ, అగ్నివలె ప్రకాశించే చక్రాన్ని! నా అవయవాలను పూర్తిగా కోసి నా ఆత్మను త్వరగా తీసుకుపో।”

Verse 45

तदैव चक्रेण विपाटितोऽसौ प्राप्तोऽपि मां भागवतप्रधानः ॥ ताम्रं तु तन्मांसमसृक् सुवर्णमस्थीनि रूप्यं बहुधातवश्च ॥ रङ्गं च सीसं त्रपुधातुसंस्थं कांस्यं च रीतिश्च मलस्तु तेषाम् ॥

అదే క్షణంలో చక్రంతో చీల్చబడిన ఆ భగవద్భక్తులలో శ్రేష్ఠుడు నన్ను చేరాడు. అతని మాంసం తామ్రంగా, రక్తం స్వర్ణంగా, ఎముకలు రజతంగా, ఇంకా అనేక ధాతువులుగా మారాయి. టిన్ మరియు సీసం ధాతువులలో స్థిరమయ్యాయి; అలాగే కాంస్యం, పీతలం కూడా—వాటిలో మలమనే అశుద్ధి కూడా ఉంటుంది।

Verse 46

एतद्भागवतैः कार्यं मम प्रियकरैः सदा ॥ एवं ताम्रं समुत्पन्नमिति मे रोचते हि तत् ॥

ఇది నా ప్రియమైన భగవద్భక్తులు ఎల్లప్పుడూ చేయవలసిన కార్యం. ఈ విధంగా తామ్రం ఉద్భవించిందని చెప్పడం నాకు సముచితంగా అనిపిస్తుంది।

Verse 47

दीक्षितैर्वै भागवतैः पाद्यार्घ्यादौ च दीयते ॥ एवं दीक्षाविधिः प्रोक्त एवं ताम्रसमुद्भवः ॥

దీక్ష పొందిన భగవద్భక్తులే పాద్యము, అర్ఘ్యము మొదలైన అర్పణలను సమర్పించాలి. ఈ విధంగా దీక్షావిధి చెప్పబడింది; అలాగే తామ్రపాత్ర-సంబంధమైన విధానం (తామ్రసముద్భవ) కూడా వివరించబడింది।

Verse 48

देवि तत्त्वेन कथितः किमन्यत् परिपृच्छसि ॥ भूमिरुवाच ॥ देवदेव कथं सन्ध्यां दीक्षितः कुरुते वद ॥

దేవీ, తత్త్వానుసారంగా అన్నీ చెప్పబడినవి; మరేమి అడుగుదువు? భూమి పలికెను—ఓ దేవదేవా, దీక్షితుడు సంధ్యోపాసనను ఎలా ఆచరిస్తాడో చెప్పుము।

Verse 49

केन मन्त्रेण वा भक्तस्तव कर्मपरायणः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ शृणु माधवि तत्त्वेन सन्ध्यामन्त्रमनुत्तमम् ॥

లేదా ఏ మంత్రంతో నీ భక్తుడు—కర్మనిష్ఠుడు—సంధ్యను ఆచరిస్తాడు? శ్రీవరాహుడు పలికెను—ఓ మాధవీ, తత్త్వానుసారంగా ఆ అనుత్తమ సంధ్యామంత్రాన్ని వినుము।

Verse 50

यथा वदन्ति वै सूर्यं सन्ध्यां पूर्वां परां तथा ॥ जलाञ्जलिं गृहीत्वा तु मम भक्त्या व्यवस्थितः ॥

పూర్వాపర సంధ్యల సందర్భంలో సూర్యుని గురించి ఎలా చెబుతారో, అలాగే సాధకుడు జలాంజలిని తీసుకొని నాపై భక్తితో స్థిరంగా నిలుచునుగాక।

Verse 51

मुहूर्त्तं ध्यानमास्थाय इमं मन्त्रमुदीरयेत् ॥ सिक्थानि तत्र यावन्ति ताम्रप्रापणके धरे ॥

ఒక ముహూర్తం ధ్యానాన్ని ఆశ్రయించి ఈ మంత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి. తామ్రజలపాత్ర స్థలంలోని నేలపై ఎంతెన్ని కణాలు/బిందువులు ఉన్నాయో అంత ఫలం కలుగును।

Verse 52

तावद्वर्षसहस्राणि मम लोके स मोदते ॥

అంతే వేల సంవత్సరాలు అతడు నా లోకంలో ఆనందించును।

Verse 53

मन्त्रः — भवोद्भवमादिव्यक्तरूपमादित्यं सर्वे देवा ब्रह्मरुद्रेन्द्रास्त्वां च ॥ कृष्णे यथासीद्ध्यानयोगस्थितास्ते सन्ध्यासंस्था वासुदेवं नमन्ति ॥

మంత్రం: నీవే భవోద్భవానికి మూలము, ఆద్యంగా వ్యక్తమైన రూపము—ఆదిత్యుడు. బ్రహ్మ, రుద్ర, ఇంద్రులతో కూడిన సమస్త దేవతలు, అలాగే నీవు—అందరిలో నీవే నివసించుచున్నావు. కృష్ణునందు ధ్యానయోగస్థులై యున్నట్లు, సంధ్యావ్రతస్థులు వాసుదేవునకు నమస్కరిస్తారు.

Verse 54

वयं देवमादिमव्यक्तरूपं कृत्वा चात्मनि देव संस्थास्तथापि ॥ संसारार्थं कर्म तत्करणमेव सन्ध्यासंस्था वासुदेव नमो नमः ॥

హే దేవా! మేము ఆద్యమైన అవ్యక్తరూప దేవుని మన అంతరాత్మలో స్థాపించుకున్నప్పటికీ, సంసారార్థం కోసం కర్మను మరియు దాని సాధనాలను చేయుచున్నాము. సంధ్యావ్రతస్థులు పలుకుతారు—“వాసుదేవా, నమో నమః।”

Verse 55

गृहाणेमं च मे धूपं सर्वसंसारमोक्षणम् ॥ पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि यथा दीपं निवेदयेत् ॥

నా ఈ ధూపాన్ని స్వీకరించండి; ఇది సమస్త సంసారబంధనముల నుండి మోక్షానికి సాధనం. ఇకపై దీపాన్ని ఎలా నివేదించాలో నేను వివరిస్తాను.

Verse 56

तानि ते कथयिष्यामि त्वया मे पूर्वपृच्छितम् ॥ सौवर्णं राजतं कांस्यं येषु दद्यात्प्रपाणकम् ॥

నీవు ముందుగా నన్ను అడిగిన విషయాలను నేను నీకు చెబుతాను. అవి—బంగారం, వెండి, కాంస్యం; వీటిలో ప్రపాణకము (జలపాత్ర/జలవితరణ) ఇవ్వవలెను.

Verse 57

चतुर्बाहुं च मां दृष्ट्वा मम कर्मपरायणः ॥ प्रणतः प्राञ्जलिः प्राह शिरो भूमौ निधाप्य सः ॥ तं च दृष्ट्वा मया प्रोक्तं प्रसन्नेनान्तरात्मना ॥

నన్ను చతుర్భుజుడిగా చూచి, నా కర్మలో నిమగ్నుడైన అతడు సాష్టాంగంగా ప్రణమించి, అంజలి ఘటించి మాట్లాడెను; తన శిరస్సును భూమిపై ఉంచెను. అతనిని అలా చూచి నేను ప్రసన్న అంతరాత్మతో పలికితిని.

Verse 58

तावत्ताम्रस्थितो भूत्वा मम संस्थो भविष्यसि ॥ ततः प्रभृति ताम्रात्मा गुडाकेशो व्यवस्थितः ॥

ఆ కాలమంతా తామ్రంలో స్థితుడై నా వ్రతంలో నిలిచివుంటావు. ఆ తరువాత గుడాకేశుడు తామ్రస్వభావుడై దృఢంగా స్థిరపడ్డాడు.

Verse 59

ताम्रपात्रेण वै भूमे प्रापणं यत्प्रदीयते ॥ सिक्थे सिक्थे फलं तस्य शृणुष्व गदतो मम ॥

హే భూమీ, తామ్రపాత్రం ద్వారా ఏ అర్పణం ఇవ్వబడుతుందో దాని ఫలాన్ని విను—తేనెటీగల మైనం ప్రతి ప్రమాణానికి తగిన ఫలం కలుగుతుంది.

Verse 60

अनेनैव हि मन्त्रेण सन्ध्यां कुर्यात्तु दीक्षितः ॥

దీక్ష పొందినవాడు ఈ మంత్రంతోనే సంధ్యా కర్మను ఆచరించాలి.