Adhyaya 354

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि कर्दमालमनुत्तमम् । तीर्थं त्रैलोक्यविख्यातं सर्वपातकनाशनम्

ఈశ్వరుడు పలికెను—హే మహాదేవీ! ఆపై అనుత్తమమైన కర్దమాల తీర్థానికి వెళ్లవలెను; అది త్రిలోకములలో ప్రసిద్ధి పొందినది, సమస్త పాపనాశకము।

Verse 2

तस्मिन्नेकार्णवे घोरे नष्टे स्थावरजंगमे । चन्द्रार्कतपने नष्टे ज्योतिषि प्रलयं गते

ఆ భయంకరమైన ఏకార్ణవమే మిగిలి, స్థావరజంగమ సమస్త జీవులు నశించినప్పుడు; చంద్రుడు, సూర్యుడు, తాపము లుప్తమైనప్పుడు; జ్యోతులు ప్రళయంలో లీనమైనప్పుడు—

Verse 3

रसातलगतामुर्वीं दृष्ट्वा देवो जनार्दनः । वाराहं रूपमास्थाय दंष्ट्राग्रेण वरानने । उत्क्षिप्य धरणीं मूर्ध्ना स्वस्थाने संन्यवेशयत्

రసాతలంలో మునిగిన భూమిని చూచి దేవ జనార్దనుడు వరాహరూపాన్ని ధరించాడు. హే వరాననే! దంష్ట్రాగ్రంపై ధరణిని ఎత్తి, శిరస్సుపై మోసి, ఆమెను మళ్లీ తన స్వస్థానంలో స్థాపించాడు।

Verse 4

उद्धृत्य भगवान्विष्णुर्वाक्यमेतदुवाच ह

ఇలా उद्धరించి భగవాన్ విష్ణువు ఈ వాక్యములను పలికెను।

Verse 5

अत्र स्थाने स्थितेनैव मया त्वं देवि चोद्धृता । ममात्र नियतं वासः सदैवायं भविष्यति

హే దేవీ! ఇదే స్థలంలో నిలిచి నేను నిన్ను కూడా उद्धరించితిని; అందువల్ల ఇక్కడ నా నివాసం స్థిరమై, సదా ఉండును.

Verse 6

ये पितॄंस्तर्पयिष्यंति कर्दमाले वरानने । आकल्पं तर्पितास्तेन भविष्यंति न संशयः

హే వరాననే! కర్దమాలాలో పితృదేవతలకు తర్పణం చేసేవారు, ఆ తర్పణఫలంగా వారి పితరులు ఒక కల్పాంతం వరకు తృప్తులై ఉంటారు—సందేహం లేదు.

Verse 7

तत्र श्राद्धं करिष्यंति शाकैर्मूलफलेन वा । भविष्यति कृतं श्राद्धं सर्वतीर्थेषु वै शुभे

హే శుభే! అక్కడ శాకములతో, మూలములతో లేదా ఫలములతో కూడ శ్రాద్ధం చేసినా, అది సర్వతీర్థాలలో చేసిన శ్రాద్ధముగా భావింపబడును.

Verse 8

अत्र तीर्थे नरः स्नात्वा यो मां पश्यति मानवः । अपि कीटपतंगा ये निधनं यांति मानवाः । ते मृतास्त्रि दिवं यान्ति सुकृतेन यथा द्विजाः

ఈ తీర్థంలో స్నానం చేసి నన్ను దర్శించువాడు—ఇక్కడ కీటముగా గాని పక్షిగా గాని మరణించువారైనా—ఆ పుణ్యబలంతో సత్కర్మశీల ద్విజులవలె మరణానంతరం స్వర్గానికి చేరుదురు.

Verse 9

ततो द्वीपेषु जायन्ते धनाढ्याश्चोत्तमे कुले । दंष्ट्राभेदेन यत्तोयं निर्गतं ते शरीरतः

ఆ తరువాత వారు ద్వీపములలో ధనవంతులుగా, ఉత్తమ కులములో జన్మింతురు—దంష్ట్రాభేదముచేత వారి శరీరమునుండి వెలువడిన ఆ జలమున కారణంగా.

Verse 10

तत्र स्नात्वा नरो देवि तिर्यग्योनौ न जायते

హే దేవీ, అక్కడ స్నానం చేసిన నరుడు మళ్లీ తిర్యగ్యోనిలో (పశు గర్భంలో) జన్మించడు।

Verse 11

ईश्वर उवाच । शृणु देवि यथावृत्तमाश्चर्यं तत्र वै पुरा । मृगयूथं सुसन्त्रस्तं लुब्धकैः परिपीडितम् । प्रविष्टं कर्दमाले तु सद्यो मानुषतां गतम्

ఈశ్వరుడు పలికెను—హే దేవీ, అక్కడ పూర్వకాలంలో జరిగిన ఆ ఆశ్చర్యకరమైన వృత్తాంతాన్ని విను. వేటగాళ్లచే బాగా భయపడి, పీడింపబడిన జింకల గుంపు కర్దమాలాలో ప్రవేశించగానే తక్షణమే మానవత్వాన్ని పొందింది।

Verse 12

अथ ते लुब्धका दृष्ट्वा विस्मयोत्फुल्ललोचनाः । अपृच्छंत च संभ्रातास्तान्मर्त्यान्वरवर्णिनि

అప్పుడు ఆ వేటగాళ్లు ఆశ్చర్యంతో విప్పారిన కన్నులతో వారిని చూసి, అయోమయంతో ఆ మనుష్యులను ప్రశ్నించసాగారు—హే శుభవర్ణినీ।

Verse 13

मृगयूथमनुप्राप्तं केन मार्गेण निर्गतम् । अथोचुस्ते वयं प्राप्ता मानुषं मृगरूपिणः

“మేము వెంబడించిన జింకల గుంపు ఏ మార్గం ద్వారా బయటికి వచ్చింది?” అప్పుడు వారు పలికారు—“మేము జింకరూపంలో ఉన్నప్పటికీ మానవత్వాన్ని పొందాము।”

Verse 14

एतत्तीर्थप्रभावोऽयं न विद्मो ह्यात्म कारणम् । ततस्ते लुब्धकास्त्यक्त्वा धनूंषि सशराणि च । तत्र स्नात्वा महाभागे मुक्ताश्च सर्वपातकैः

“ఇది ఈ తీర్థపు ప్రభావమే; మా లోపల ఏ వ్యక్తిగత కారణమూ మాకు తెలియదు।” ఆపై ఆ వేటగాళ్లు ధనుస్సులు, బాణాలు విడిచి, హే మహాభాగే, అక్కడ స్నానం చేసి సమస్త పాపాల నుండి విముక్తులయ్యారు।

Verse 15

पार्वत्युवाच । भगवन्विस्तरं ब्रूहि कर्दमालमहोदयम् । उत्पत्तिं च विधानं च क्षेत्रसीमादिकं क्रमात्

పార్వతి పలికెను—హే భగవాన్! కర్దమాల మహిమను విస్తారంగా చెప్పండి; దాని ఉద్భవం, విధి-విధానాలు, క్షేత్రసీమలు మొదలైనవాటిని క్రమంగా వివరించండి।

Verse 16

ईश्वर उवाच । शृणु देवि रहस्यं तु कर्द मालसमुद्भवम् । गूढं ब्रह्मर्षिसर्वस्वं न देयं कस्यचित्त्वया

ఈశ్వరుడు పలికెను—హే దేవి! కర్దమాల ఉద్భవానికి సంబంధించిన ఈ రహస్యాన్ని విను; ఇది గూఢోపదేశం, బ్రహ్మర్షుల సర్వస్వం—నీవు దీనిని ఎవరికైనా వెల్లడించకూడదు।

Verse 17

पूर्वमेकार्णवे घोरे नष्टे स्थावरजंगमे । चन्द्रार्कपवने नष्टे ज्योतिषि प्रलयं गते

పూర్వకాలంలో, భయంకరమైన ఏకార్ణవమే మిగిలి—స్థావర-జంగమ సమస్తం నశించి—చంద్రుడు, సూర్యుడు, పవనం లయమై, జ్యోతులు ప్రళయంలో లీనమైనప్పుడు—

Verse 18

एकार्णवं जगदिदं ब्रह्मापश्यदशेषतः । तस्मिन्वसुमती मग्ना पातालतलमागता

అప్పుడు బ్రహ్ముడు ఈ సమస్త జగత్తును పూర్తిగా ఏకార్ణవంగా దర్శించాడు; ఆ ప్రళయజలంలో వసుమతి (భూమి) మునిగి పాతాళతలాలకు చేరింది।

Verse 19

ततो यज्ञवराहोऽसौ कृत्वा यज्ञमयं वपुः । उद्दधार महीं कृत्स्नां दंष्ट्राग्रेण वरानने

అప్పుడు ఆ యజ్ఞ-వరాహుడు యజ్ఞమయమైన దేహాన్ని ధరించి, హే సుందరముఖీ! తన దంష్ట్రాగ్రంపై సమస్త భూమిని పైకి ఎత్తెను।

Verse 20

ईश्वर उवाच । वेदपादो यूपदंष्ट्रः क्रतुदंतःस्रुचीमुखः । अग्निजिह्वो दर्भरोमा ब्रह्मशीर्षा महातपाः

ఈశ్వరుడు పలికెను— అతని పాదములు వేదములు, దంష్ట్రలు యూపస్తంభములు, దంతములు క్రతువులు, ముఖము స్రుచియై యుండెను. జిహ్వ అగ్ని, రోమములు దర్భ, శిరస్సు బ్రహ్మ; అతడు మహాతపస్వి.

Verse 21

ईश्वर उवाच । अहोरात्रेक्षणपरो वेदांगश्रुतिभूषणः । आज्यनासः स्रुवतुडः सामघोषस्वनो महान्

ఈశ్వరుడు పలికెను— అహోరాత్రములే అతని దృష్టి; వేదాంగములు, శ్రుతి అతని ఆభరణములు. ఆజ్యము అతని సువాసన; స్రువ-చమచము అతని అంకుశము; సామగాన ఘోష అతని మహానాదము.

Verse 22

प्राग्वंशकायो द्युतिमान्मात्रादीक्षाभिरावृतः । दक्षिणा हृदयो योगी महासत्रमहो महान्

ప్రాగ్వంశమే అతని దేహమై, అతడు ద్యుతిమంతుడై, మాత్రాది దీక్షలచే ఆవృతుడయ్యెను. దక్షిణానే అతని హృదయము; అతడు యోగి— మహాసత్రయజ్ఞ మహిమాస్వరూపుడు.

Verse 23

उपाकर्मोष्ठरुचकः प्रवर्ग्यावर्तभूषणः । नानाच्छन्दोगतिपथो ब्रह्मोक्तक्रमविक्रमः

ఉపాకర్మమువలె అతని ఓష్ఠములు ప్రకాశించెను; ప్రవర్గ్యకర్మ ఆవర్తములతో అతడు అలంకృతుడయ్యెను. నానా ఛందస్సుల గతి అతని మార్గములు; బ్రహ్మోక్త క్రమమే అతని విక్రమములు.

Verse 24

भूत्वा यज्ञवराहोऽसावुद्दधार महीं ततः । तस्योद्धृतवतः पृथ्वीं दंष्ट्राग्रं निर्गतं बहिः

అతడు యజ్ఞ-వరాహరూపమై భూమిని పైకి ఎత్తెను. భూమిని उद्धరించుచుండగా అతని దంష్ట్రాగ్రం బయటకు ప్రత్యక్షమయ్యెను.

Verse 25

तस्मिन्प्राभासिके क्षेत्रे कर्द्दमेन विलेपितम् । तद्दंष्ट्राग्रं यतो देवि कर्द्दमालं ततः स्मृतम्

ఆ ప్రాభాసిక పుణ్యక్షేత్రంలో దంష్ట్రాగ్రం కర్దమంతో లేపితమైంది; అందువల్ల, ఓ దేవీ, అది ‘కర్దమాల’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధమైంది।

Verse 26

दण्डोद्भेदं महाकुण्डं यत्र दंष्ट्रा सुसंस्थिता । तद्दंष्ट्रयोद्धृतं तोयं कोटिगंगाभिषेकवत्

దంష్ట్రా సుస్థిరంగా స్థాపితమైన చోట ‘దండోద్భేద’ అనే మహాకుండం ఉంది. ఆ దంష్ట్రా ద్వారా ఉద్ధృతమైన జలం కోటి గంగాభిషేకస్నానానికి సమానమని భావించబడుతుంది।

Verse 27

तत्र गव्यूति मात्रं तु विष्णुक्षेत्रं सनातनम् । देशांतरं गता ये च दण्डोद्भेदे म्रियंति वै । यावत्कल्पसहस्राणि विष्णुलोकं व्रजंति ते

అక్కడ ఒక గవ్యూతి పరిమాణం వరకు విష్ణువు యొక్క సనాతన క్షేత్రం ఉంది. ఇతర దేశాల నుండి వచ్చినవారైనా దండోద్భేదంలో మరణిస్తే, వారు సహస్ర కల్పాల వరకు విష్ణులోకాన్ని పొందుతారు।

Verse 28

यस्तु पश्येन्महादेवि कर्दमाले तु सूकरम् । कोटिहिंसायुतो वापि स प्राप्स्यति परां गतिम्

హే మహాదేవీ, కర్దమాలలో సూకరరూప వరాహుని దర్శించేవాడు, కోటి హింసాపాపాలతో కూడినవాడైనా పరమగతిని పొందుతాడు।

Verse 29

दशजन्मकृतं पापं नश्येत्तद्दर्शनात्प्रिये । जन्मान्तरसहस्रेषु यत्कृतं पापसंचयम्

హే ప్రియే, ఆ దర్శనమాత్రంతో పది జన్మల పాపం నశిస్తుంది; వేల జన్మల్లో కూడబెట్టిన పాపసంచయమూ వినశిస్తుంది।

Verse 30

कर्दमाले तु वाराहं दृष्ट्वा तन्नाशमेष्यति । हेमकोटिसहस्राणि गवां कोटिशतानि च

కర్దమాలాలో వరాహభగవానుని దర్శించగానే పాపసంచయం నశిస్తుంది. ఆ పుణ్యం వేల కోట్లు స్వర్ణదానం, వందల కోట్లు గోదానం చేసిన ఫలంతో సమానం.

Verse 31

दत्त्वा यल्लभते पुण्यं सकृद्वाराहदर्शनात् । कलौ युगे महारौद्रे प्राणिनां च भयावहे । नान्यत्र जायते मुक्तिर्मुक्त्वा क्षेत्रं तु सौकरम्

దానధర్మాల వల్ల లభించే పుణ్యం, ఒక్కసారి వరాహదర్శనంతోనే లభిస్తుంది. ప్రాణులకు భయంకరమైన మహారౌద్ర కలియుగంలో, సౌకరక్షేత్రం తప్ప మరెక్కడా మోక్షం కలగదు.

Verse 32

एतत्सारतरं देवि प्रोक्तमुद्देशतस्तव । कर्द्दमालस्य माहात्म्यं सर्वपातकनाशनम्

దేవీ, నీకు సంక్షేపంగా ఇదే పరమసారం చెప్పాను—కర్దమాల మహాత్మ్యం, అది సమస్త పాతకాలను నశింపజేస్తుంది.