Adhyaya 319

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि ह्युन्नतस्थानमुत्तमम् । तस्यैवोत्तरदिग्भाग ऋषितोयातटे शुभे

ఈశ్వరుడు పలికెను—తదనంతరం, ఓ మహాదేవీ, ఉత్తమమైన ‘ఉన్నతస్థానం’కు వెళ్లవలెను. అది అదే ప్రాంతపు ఉత్తర భాగంలో, శుభమైన ‘ఋషితోయ’ తీరమున ఉంది।

Verse 2

एतत्स्थानं महादेवि विप्रेभ्यः प्राददां बलात् । सर्वसीमासमायुक्तं चंडीगणसुरक्षितम्

ఓ మహాదేవీ, ఈ స్థలాన్ని నేను బలప్రయోగముతో బ్రాహ్మణులకు ప్రసాదించితిని. ఇది సమస్త సరిహద్దులతో సమన్వితమై, చండీ గణములచే రక్షింపబడుచున్నది।

Verse 3

देव्युवाच । कथमुन्नतनामास्य बभूव सुरसत्तम । कथं त्वया बलाद्दत्तं कियत्सीमासमन्वितम्

దేవి పలికెను—హే దేవశ్రేష్ఠా! ఈ స్థలానికి ‘ఉన్నత’ అనే నామం ఎలా కలిగింది? నీవు దీన్ని బలాత్కారంగా ఎలా ఇచ్చితివి? దీని సీమలు ఎంత విస్తారమైయున్నవి?

Verse 4

एतत्सर्वं ममाचक्ष्व संक्षेपान्नातिविस्तरात्

ఇదంతా నాకు సంక్షేపంగా చెప్పుము; అతివిస్తారంగా కాకుండా।

Verse 5

ईश्वर उवाच । शृणु देवि प्रवक्ष्यामि कथां पापप्रणाशिनीम् । यां श्रुत्वा मानवो देवि मुच्यते सर्वपातकैः

ఈశ్వరుడు పలికెను—హే దేవి, వినుము. పాపనాశినీ కథను నేను చెప్పుదును; దానిని విన్నవాడు, హే దేవి, సమస్త పాతకాల నుండి విముక్తుడగును.

Verse 6

एतत्सर्वं पुरा प्रोक्तं स्थानसंकेतकारणम् । तृतीये ब्रह्मणः कुंडे सृष्टिसंक्षेपसूचके

ఇదంతా పూర్వమే స్థలసంకేతాల కారణంగా చెప్పబడినది—సృష్టిసంక్షేపాన్ని సూచించే బ్రహ్ముని మూడవ కుండలో.

Verse 7

तथापि ते प्रवक्ष्यामि संक्षेपाच्छुणु पार्वति

అయినప్పటికీ నేను నీకు సంక్షేపంగా చెప్పుదును—హే పార్వతి, వినుము.

Verse 8

उन्नामितं पुनस्तत्र यत्र लिंगं महोदये । तदुन्नतमिति प्रोक्तं स्थानं स्थानवतां वरम्

మహోదయంలో ఎక్కడ లింగం పైకి ఎత్తబడిందో, ఆ స్థలం ‘ఉన్నతం’ అని చెప్పబడింది—పుణ్యస్థలాలలో శ్రేష్ఠం।

Verse 9

अथवा चोन्नतं द्वारं पूर्वं प्राभासिकस्य वै । तदुन्नतमिति प्रोक्तं स्थानं स्थानवतां वरम्

లేదా ప్రాభాసిక (ప్రభాస) యొక్క తూర్పు వైపున ఉన్న ‘ఉన్నత ద్వారం’నే ‘ఉన్నతం’ అని అంటారు—పుణ్యస్థలాలలో శ్రేష్ఠం।

Verse 10

विद्यया तपसा चैव यत्रोत्कृष्टा महर्षयः । तदुन्नतमिति प्रोक्तं स्थानं स्थानवतां वरम्

ఎక్కడ మహర్షులు విద్యతోను తపస్సుతోను ఉత్తములై ప్రకాశిస్తారో, ఆ స్థలం ‘ఉన్నతం’ అని చెప్పబడింది—పుణ్యస్థలాలలో శ్రేష్ఠం।

Verse 11

यदा देवकुले विप्रा मूलचंडीशसंज्ञकम् । प्रसाद्य च महादेवं पुनः प्राप्ता महोदयम्

దేవాలయంలో బ్రాహ్మణులు ‘మూల-చండీశ’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధుడైన మహాదేవుని ప్రసన్నం చేసి, తరువాత మళ్లీ మహోదయానికి చేరుకున్నారు।

Verse 12

षष्टिवर्षसहस्राणि तपस्तेपुर्महर्षयः । ध्यायमाना महेशानमनादिनिधनं परम्

అరవై వేల సంవత్సరాలు మహర్షులు తపస్సు చేశారు; ఆది-అంతములేని పరమేశ్వరుడైన మహేశానుని ధ్యానిస్తూ।

Verse 13

तेषु वै तप्यमानेषु कोटिसंख्येषु पार्वति । ऋषितोयातटे रम्ये पवित्रे पापनाशने । भिक्षुर्भूत्वा गतश्चाहं पुनस्तत्रैव भामिनि

హే పార్వతీ! కోటి సంఖ్యలో ఋషులు రమ్యమైన, పవిత్రమైన, పాపనాశకమైన ఋషితోయా తీరంలో తపస్సు చేయుచుండగా, నేనూ, హే సుందరీ, భిక్షుకరూపం ధరించి మళ్లీ అక్కడికే వెళ్లితిని।

Verse 14

त्रिकालं दर्शिभिस्तत्र दोषरागविवर्जितैः । तपस्विभिस्तदा सर्वैर्लक्षितोऽहं वरानने

హే వరాననే! అక్కడ త్రికాలదర్శులు, దోషరాగవివర్జితులైన ఆ సమస్త తపస్వులు అప్పుడే నన్ను దర్శించారు।

Verse 15

दृष्टमात्रस्तदा विप्रैर्विरराम महेश्वरः । क्व यासि विदितो देव इत्युक्त्वानुययुर्द्विजाः

విప్రులు కేవలం దర్శించగానే మహేశ్వరుడు అంతర్ధానమయ్యాడు. అప్పుడు ద్విజులు వెంబడించి—“హే దేవా! ఎక్కడికి వెళ్తున్నావు? నీవు ఇప్పుడు మాకు తెలిసిపోయావు!” అని అన్నారు।

Verse 16

यावदायांति मुनय ईशेशेति प्रभाषकाः । धावमानाः स्वतपसा द्योतयन्तो दिशोदश

మునులు ‘ఈశా, ఈశా’ అని పిలుచుకుంటూ వచ్చుచుండగా, వారు పరుగెత్తుతూ తమ తపస్సు తేజస్సుతో దశ దిశలను ప్రకాశింపజేశారు।

Verse 17

लिंगमेव प्रपश्यंति न पश्यंति महेश्वरम्

వారు లింగాన్నే దర్శిస్తారు; మహేశ్వరుని (సాకారంగా) దర్శించరు।

Verse 18

येये च ददृशुर्लिंगं मूलचण्डीशसंज्ञकम् । तदा च मुनयः सर्वे सदेहाः स्वर्गमाययुः

‘మూలచండీశ’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధమైన లింగాన్ని దర్శించిన వారందరూ, ఆ క్షణమే మునులంతా దేహంతోనే స్వర్గానికి చేరుకున్నారు.

Verse 19

यदा त्रिविष्टपं व्याप्तं दृष्टं वै शतयज्वना । आयांति च तथैवान्ये मुनयस्तपसोज्वलाः

శతయజ్వుడు (ఇంద్రుడు) త్రివిష్టపం (స్వర్గం) నిండిపోయిందని చూశాడు; అప్పుడు తపస్సు తేజస్సుతో ప్రకాశించే ఇతర మునులు కూడా అలాగే వచ్చారు.

Verse 20

एतदंतरमासाद्य समागत्य महीतले । लिंगमाच्छादयामास वज्रेणैव शतक्रतुः

ఈ మధ్యకాలాన్ని ఆసరాగా చేసుకొని శతక్రతువు (ఇంద్రుడు) భూమికి వచ్చి, తన వజ్రంతోనే ఆ లింగాన్ని కప్పివేశాడు.

Verse 21

अष्टादशसहस्राणि मुनीनामूर्ध्वरेतसाम् । स्थितानि न तु पश्यंति लिंगमेतदनुत्तमम्

ఊర్ధ్వరేతసులు, బ్రహ్మచర్యనిష్ఠులు అయిన పద్దెనిమిది వేల మంది మునులు అక్కడ నిలిచినా, ఈ అనుత్తమ లింగాన్ని చూడలేకపోయారు.

Verse 22

शक्रस्तु सहसा दृष्टो वज्रेणैव समन्वितः । यावद्वदंति शापं ते तावन्नष्टः पुरंदरः

శక్రుడు (ఇంద్రుడు) వజ్రంతో సహా అకస్మాత్తుగా కనిపించాడు; కానీ వారు శాపం పలికేలోపే పురందరుడు అంతర్ధానమయ్యాడు.

Verse 23

दृष्ट्वा तान्कोपसंयुक्तान्भगवांस्त्रिपुरांतकः । उवाच सांत्वयन्देवो वाचा मधुरया मुनीन्

కోపంతో నిండిన ఆ మునులను చూచి భగవాన్ త్రిపురాంతకుడు మధురమైన, సాంత్వనకరమైన వాక్యాలతో వారిని శాంతింపజేస్తూ పలికెను।

Verse 24

कथं खिन्ना द्विजश्रेष्ठाः सदा शांतिपरायणाः । प्रसन्नवदना भूत्वा श्रूयतां वचनं मम

హే ద్విజశ్రేష్ఠులారా! మీరు ఎల్లప్పుడూ శాంతినిష్ఠులై ఉండి కూడా ఎలా ఖిన్నులయ్యారు? ప్రసన్న ముఖాలతో నా వచనాన్ని వినండి।

Verse 25

भवद्भिर्ज्ञानसंयुक्तैः स्वर्गः किं मन्यते बहु । यत्रैके वसवः प्रोक्ता आदित्याश्च तथा परे

హే జ్ఞానసంపన్నులారా! స్వర్గాన్ని అంత గొప్పదిగా ఎందుకు భావిస్తున్నారు? అక్కడ కొందరు వసువులని, మరికొందరు ఆదిత్యులని ప్రసిద్ధులు।

Verse 26

रुद्रसंज्ञास्तथा चैके ह्यश्विनावपि चापरौ । एतेषामधिपः कश्चिदेक इन्द्रः प्रकीर्तितः

అలాగే కొందరు రుద్రులని పిలువబడుతారు, మరి ఇద్దరు అశ్వినీకుమారులు. వీరందరికీ అధిపతి ఒక్కరే ప్రసిద్ధుడు—ఇంద్రుడు।

Verse 27

स्वपुण्यसंख्यया प्राप्ते यस्माद्विभ्रश्यते नरैः । एवं दुःखसमायुक्तः स्वर्गो नैवेष्यते बुधैः

తన పుణ్య పరిమాణంతో పొందిన స్వర్గం నుండి మనుష్యుడు మళ్లీ పతనమవుతాడు; అందువల్ల దుఃఖంతో ముడిపడిన ఆ స్వర్గాన్ని బుద్ధిమంతులు కోరరు।

Verse 28

एतस्मात्कारणाद्विप्राः कुरुध्वं वचनं मम । गृह्णीध्वं नगरं रम्यं निवासाय महाप्रभम्

ఈ కారణమున, ఓ విప్రులారా, నా వచనాన్ని అనుసరించండి. నివాసార్థం ఈ రమ్యమైన మహాప్రభ నగరాన్ని స్వీకరించండి.

Verse 29

हूयंतामग्निहोत्राणि देवताः सर्वदा द्विजाः । इज्यंतां विविधैर्यागैः क्रियतां पितृपूजनम्

హే ద్విజులారా, అగ్నిహోత్ర హోమాలు నిర్వహించబడుగాక; దేవతలు సదా పూజింపబడుగాక. వివిధ యాగాలు చేయబడుగాక; పితృపూజనము విధివిధానంగా జరగుగాక.

Verse 30

आतिथ्यं क्रियता नित्यं वेदाभ्यासस्तथैव हि

నిత్యం అతిథి సత్కారం చేయబడుగాక; అలాగే నిజంగా నిత్య వేదాభ్యాసమూ జరగుగాక.

Verse 31

एवं हि कुर्वतां नित्यं विना ज्ञानस्य संचयैः । प्रसादान्मम विप्रेन्द्राः प्रांते मुक्तिर्भविष्यति

ఇలా నిత్యం ఆచరించువారికి, జ్ఞానసంచయం లేకపోయినా—ఓ విప్రశ్రేష్ఠులారా—నా ప్రసాదముచేత అంత్యంలో ముక్తి కలుగును.

Verse 32

ऋषय ऊचुः । असमर्थाः परित्राणे जिताहारास्तपोन्विताः । नगरेणेह किं कुर्मस्तव भक्तिमभीप्सवः

ఋషులు పలికిరి: రక్షణ, పాలనలో మేము అసమర్థులం; మేము జితాహారులం, తపస్సుతో యుక్తులం. నీ భక్తినే కోరువారమైన మేము ఇక్కడ నగరంతో ఏమి చేయగలం?

Verse 33

ईश्वर उवाच । भविष्यति सदा भक्तिर्युष्माकं परमेश्वरे । गृह्णीध्वं नगरं रम्यं कुरुध्वं वचनं मम

ఈశ్వరుడు పలికెను—పరమేశ్వరునందు మీ భక్తి సదా స్థిరంగా నిలిచియుండును. ఈ రమ్య నగరమును స్వీకరించి నా వచనమును నెరవేర్చుడి.

Verse 34

इत्युक्त्वा भगवान्देव ईषन्मीलितलोचनः । सस्मार विश्वकर्माणं सर्वशिल्पवतां वरम्

ఇట్లు పలికి భగవాన్ దేవుడు, యోగస్థితిలోనట్లు అర్ధనిమీలిత నేత్రములతో, సమస్త శిల్పవేత్తలలో శ్రేష్ఠుడైన విశ్వకర్మను స్మరించెను.

Verse 35

स्मृतमात्रो विश्वकर्मा प्रांजलिश्चाग्रतः स्थितः । आज्ञापयतु मां देवो वचनं करवाणि ते

స్మరణమాత్రమున విశ్వకర్మ కరజోడించి సమక్షమున నిలిచి పలికెను—దేవా, ఆజ్ఞాపించండి; మీ వచనములో ఏది నేను నెరవేర్చుదును?

Verse 36

ईश्वर उवाच । नगरं क्रियतां त्वष्टर्विप्रार्थं सुंदरं शुभम्

ఈశ్వరుడు పలికెను—హే త్వష్టా, విప్రుల హితార్థముగా సుందరమును శుభమును అయిన నగరమును నిర్మించుము.

Verse 37

इत्युक्तो विश्वकर्मा स भूमिं वीक्ष्य समंततः । उवाच प्रणतो भूत्वा शंकरं लोकशंकरम्

ఇట్లు ఆజ్ఞ పొందిన విశ్వకర్మ చుట్టూరా భూమిని పరిశీలించి, అనంతరం ప్రణమించి లోకమంగళకరుడైన శంకరునితో పలికెను.

Verse 38

परीक्षिता मया भूमिर्न युक्तं नगरं त्विह । अत्र देवकुलं साक्षाल्लिंगस्य पतनं तथा

నేను ఈ భూమిని పరిశీలించాను; ఇక్కడ నగరం నిర్మించడం యుక్తం కాదు. ఎందుకంటే ఇక్కడ సాక్షాత్తు దేవకులం ఉంది, అలాగే ఇక్కడే లింగం పతించిన పవిత్ర స్థలమూ ఉంది।

Verse 39

यतिभिश्चात्र वस्तव्यं न युक्तं गृहमेधिनाम्

ఇక్కడ యతులే నివసించాలి; గృహస్థులు ఇక్కడ శాశ్వతంగా ఉండటం యుక్తం కాదు।

Verse 40

त्रिरात्रं पंचरात्रं वा सप्तरात्रं महेश्वर । पक्षं मासमृतुं वापि ह्ययनं यावदेव च । पुत्रदारयुतैस्तीर्थे वस्तव्यं गृहमेधिभिः

ఓ మహేశ్వరా! గృహస్థులు తమ పిల్లలు, భార్యతో కలిసి తీర్థంలో మూడు రాత్రులు, లేదా ఐదు రాత్రులు, లేదా ఏడు రాత్రులు; లేక పక్షకాలం, ఒక నెల, ఒక ఋతువు, లేదా గరిష్ఠంగా ఒక అయనం వరకు మాత్రమే ఉండాలి।

Verse 41

वसत्यूर्ध्वं तु षण्मासाद्यदा तीर्थे गृहाधिपः । अवज्ञा जायते तस्य मनश्चापल्यभावतः । तदा धर्माद्विनश्यंति सकला गृहमेधिनः

కానీ గృహాధిపతి తీర్థంలో ఆరు నెలలకన్నా ఎక్కువగా నివసిస్తే, మనస్సు చంచలత్వం వల్ల అతనిలో అవజ్ఞ పుడుతుంది; అప్పుడు గృహస్థులు సమస్తంగా ధర్మం నుండి పతనమవుతారు।

Verse 42

इत्युक्तः स तदा देवस्तेन वै विश्वकर्मणा । पुनः प्रोवाच तं तस्य प्रशस्य वचनं शिवः

విశ్వకర్మ ఇలా చెప్పినప్పుడు దేవుడు శివుడు అతని మాటలను ప్రశంసించి, మళ్లీ అతనితో పలికాడు।

Verse 43

रोचते मे न वासोऽत्र विप्राणां गृहमेधिनाम् । यत्र चोन्नामितं लिंगमृषितोयातटे शुभे । तत्र निर्मापय त्वष्टर्नगरं शिल्पिनां वर

శివుడు పలికెను—ఈ స్థలంలో గృహస్థ బ్రాహ్మణుల నివాసం నాకు రుచించదు. అయితే శుభమైన ఋషితోయా తీరంలో లింగం ఎత్తి నిలిపిన చోట, ఓ త్వష్టృ, శిల్పుల్లో శ్రేష్ఠుడా, అక్కడ నగరాన్ని నిర్మించు।

Verse 44

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा विश्वकर्मा त्वरान्वितः । गत्वा चकार नगरं शिल्पिकोटिभिरावृतः

ఆ ఆజ్ఞను విని విశ్వకర్మ త్వ‌రతో నిండిపోయాడు. అతడు వెళ్లి కోటి కోటి శిల్పులతో పరివృతుడై నగరాన్ని నిర్మించాడు।

Verse 45

उन्नतं नाम यल्लोके विख्यातं सुरसुन्दरि । ततो हृष्टमना भूत्वा विलोक्य नगरं शिवः । आहूय ब्राह्मणान्सर्वानुवाचानतकन्धरः

ఓ సురసుందరీ, ఆ నగరం లోకంలో ‘ఉన్నత’ అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి. ఆపై శివుడు నగరాన్ని చూచి హృదయంలో ఆనందించి, సమస్త బ్రాహ్మణులను పిలిచి, వినయంగా శిరస్సు వంచి పలికెను।

Verse 46

इदं स्थानं वरं रम्यं निर्मितं विश्वकर्मणा । ग्रामाणां च सहस्रैस्तु प्रोक्तं सर्वासु दिक्षु च

ఈ ఉత్తమమైన, రమ్యమైన స్థలం విశ్వకర్మచే నిర్మించబడింది; మరియు అన్ని దిశలలో ఇది వేల గ్రామాలతో కూడినదిగా ప్రసిద్ధి చెందింది।

Verse 47

नगरात्सर्वतः पुण्यो देशो नग्नहरः स्मृतः । अष्टयोजनविस्तीर्ण आयामव्यासतस्तथा

నగరానికి అన్ని వైపులా ‘నగ్నహర’ అని పుణ్యప్రదేశం ప్రసిద్ధం. అది పొడవు-వెడల్పులలో ఎనిమిది యోజనాల వరకు విస్తరించింది।

Verse 48

नग्नो भूत्वा हरो यत्र देशे भ्रांतो यदृच्छया । तं नग्नहरमित्याहुर्देशं पुण्यतमं जनाः

హరుడు (శివుడు) నగ్నుడై యదృచ్ఛగా సంచరించిన ఆ దేశాన్ని జనులు పరమపుణ్యమైన “నగ్నహర” దేశమని పిలుస్తారు।

Verse 49

पूर्वे तु शांकरी चाऽर्या पश्चिमे न्यंकुमत्यपि । उत्तरे कनकनंदा दक्षिणे सागरावधिः । एतदंतरमासाद्य देशो नग्नहरः स्मृतः

తూర్పున శాంకరీ, ఆర్యా; పడమట న్యంకుమతీ; ఉత్తరాన కనకనందా; దక్షిణాన సముద్రసీమ. ఈ మధ్యనున్న దేశమే “నగ్నహర”గా స్మరించబడుతుంది।

Verse 50

अष्टयोजनमानेन आयामव्यासतस्तथा । प्रोक्तोऽयं सकलो देश उन्नतेन समं मया

పొడవు, వెడల్పు రెండింటిలోనూ ఎనిమిది యోజనాల ప్రమాణంతో, ఉణ్ణతతో కూడిన ఈ సమస్త దేశాన్ని నేను వివరించాను।

Verse 51

गृह्यतां नगरश्रेष्ठं प्रसीदध्वं द्विजोत्तमाः । अत्र भक्तिश्च मुक्तिश्च भविष्यति न संशयः

హే ద్విజోత్తములారా, ఈ నగరశ్రేష్ఠాన్ని స్వీకరించి ప్రసన్నులవండి। ఇక్కడ భక్తి కూడా, ముక్తి కూడా కలుగును—సందేహం లేదు।

Verse 52

इत्युक्तास्ते तदा सर्वे विप्रा ऊचुर्महेश्वरम्

ఇలా చెప్పబడిన తరువాత, ఆ విప్రులందరూ అప్పుడు మహేశ్వరునితో పలికారు।

Verse 53

विप्रा ऊचुः । ईश्वराज्ञा वृथा कर्तुं न शक्या परमात्मनः । तपोऽग्निहोत्रनिष्ठानां वेदाध्ययनशालिनाम्

విప్రులు పలికిరి—హే పరమాత్మా, ఈశ్వరాజ్ఞను వ్యర్థం చేయుట సాధ్యము కాదు. మేము తపస్సు, అగ్నిహోత్ర నిష్ఠ కలవారము; వేదాధ్యయనశీలులము।

Verse 54

अस्माकं रक्षिता कोऽस्ति कलिकाले च दारुणे । को दाताऽरोग्यदः कश्च को वै मुक्तिं प्रदास्यति

ఈ దారుణ కలియుగంలో మా రక్షకుడు ఎవరు? దాత ఎవరు—ఆరోగ్యాన్ని ప్రసాదించేవాడు ఎవరు? మరియు నిజంగా మాకు ముక్తిని ఎవరు ప్రసాదిస్తారు?

Verse 55

ईश्वर उवाच । महाकाल स्वरूपेण स्थित्वा तीर्थे महोदये । नाशयिष्यामि शत्रून्वः सम्यगाराधितो ह्यहम्

ఈశ్వరుడు పలికెను—మహోదయ తీర్థంలో మహాకాల స్వరూపముగా నిలిచి, నన్ను సమ్యకంగా ఆరాధించినప్పుడు మీ శత్రువులను నేను నాశనం చేస్తాను।

Verse 56

उन्नतो विघ्नराजस्तु विघ्नच्छेत्ता भविष्यति । गणनाथस्वरूपोऽयं धनदो निधीनां पतिः

ఈ ఉన్నత విఘ్నరాజుడు విఘ్నాలను ఛేదించువాడుగా అవుతాడు. గణనాథ స్వరూపముగా ఇతడు ధనదాత, నిధుల అధిపతి అవుతాడు।

Verse 57

युष्मभ्यं दास्यति द्रव्यं सम्यगाराधितोऽपि सः । आरोग्यदायको नित्यं दुर्गादित्यो भविष्यति

సమ్యకంగా ఆరాధించినప్పుడు అతడు మీకు ద్రవ్యమును కూడా ప్రసాదిస్తాడు. మరియు దుర్గాదిత్యుడు నిత్యం ఆరోగ్యదాయకుడుగా ఉంటాడు।

Verse 58

महोदयं महानन्ददायकं वो भविष्यति । सम्यगाराधितो ब्रह्मा सर्वकार्येषु सर्वदा । सर्वान्कामांश्च मुक्तिं च युष्मभ्यं संप्रदास्यति

మహోదయము మీకు మహానందదాయకమగును. బ్రహ్మను సమ్యక్గా ఆరాధించినచో ఆయన సర్వకార్యములందు సదా సహాయపడును; మీకు సమస్త కామ్యఫలములను మరియు మోక్షమును కూడా ప్రసాదించును.

Verse 59

विप्रा ऊचुः । यदि तीर्थानि तिष्ठंति सर्वाणि सुरसत्तम । संगालेश्वरतीर्थे च तथा देवकुले शिवे

విప్రులు పలికిరి—హే సురసత్తమా! సమస్త తీర్థములు నిజముగా నిలిచియున్నయెడల—సంగాలేశ్వర తీర్థమందును, అలాగే శివుని దివ్య దేవకులమందును—

Verse 60

कलावपि महारौद्रे ह्यस्माकं पावनाय वै । स्थातव्यं तर्हि गृह्णीमो नान्यथा च महेश्वर

అత్యంత రౌద్రమైన కలియుగములోనూ మా పవిత్రతకై మేము ఈ సంకల్పమును స్వీకరిస్తున్నాము—మేము ఇక్కడే నివసించవలెను; హే మహేశ్వరా, ఇతరథా కాదు.

Verse 61

स तथेति प्रतिज्ञाय ददौ तेभ्यः पुरं वरम् । सप्तभौमैः शशांकाभैः प्रासादैः परिभूषितम् । नानाग्रामसमायुक्तं सर्वतः सीमयान्वितम्

ఆయన ‘తథాస్తు’ అని ప్రతిజ్ఞ చేసి వారికి ఒక ఉత్తమ నగరమును ప్రసాదించెను—ఏడు అంతస్తుల, చంద్రప్రభ వంటి ప్రాసాదములతో అలంకృతమై, అనేక గ్రామములతో సంయుక్తమై, అన్ని దిక్కులా స్పష్టమైన సీమలతో యుక్తమై ఉన్నది.

Verse 62

सूत उवाच । एवं तेभ्यो हि नगरं दत्त्वा देवो महेश्वरः । ददर्श विश्वकर्माणं प्राञ्जलिं पुरतः स्थितम्

సూతుడు పలికెను—ఈ విధంగా వారికి నగరమును ఇచ్చిన తరువాత దేవుడు మహేశ్వరుడు, తన ఎదుట అంజలి బట్టి నిలిచిన విశ్వకర్మను దర్శించెను.

Verse 63

विश्वकर्मोवाच । विलोक्यतां महादेव नगरं नगरोपमम् । सौवर्णस्थलमारुह्य निर्मितं त्वत्प्रसादतः

విశ్వకర్ముడు పలికెను—హే మహాదేవా, ఈ నగరాన్ని దర్శించుము; ఇది మహానగరాలకు సమానము. స్వర్ణమయ స్థలమునకు आरोహించి, నీ ప్రసాదముచే ఇది నిర్మితమైంది.

Verse 64

विश्वकर्मवचः श्रुत्वा भगवांस्त्रिपुरान्तकः । समारुरोह स्थलकं सह सर्वैर्महर्षिभिः

విశ్వకర్ముని వచనములు విని, భగవాన్ త్రిపురాంతకుడు సమస్త మహర్షులతో కలిసి స్థలకమునకు आरोహించాడు.

Verse 65

नगरं विलोकयामास रम्यं प्राकारमण्डितम् । ऋषयस्तुष्टुवुः सर्वे तत्रस्थं त्रिपुरान्तकम् । तानुवाच महादेवो वृणुध्वं वरमुत्त मम्

ఆయన ప్రాకారాలతో అలంకృతమైన రమ్య నగరాన్ని దర్శించాడు. అక్కడ నిలిచిన త్రిపురాంతకుని సమస్త ఋషులు స్తుతించారు; అప్పుడు మహాదేవుడు వారితో—“ఉత్తమ వరాన్ని కోరుకొనుడి” అని పలికెను.

Verse 66

ऋषय ऊचुः । यदि तुष्टो महादेव स्थलकेश्वरनामभृत् । अवलोकयंश्च नगरं सदा तिष्ठ स्थले हर

ఋషులు పలికిరి—హే మహాదేవా, ‘స్థలకేశ్వర’ నామధారివా, మీరు ప్రసన్నులైతే, హే హరా, ఈ స్థలమున సదా నిలిచి నగరాన్ని నిరంతరం అవలోకించుము.

Verse 67

इत्युक्तस्तैस्तदा देवः स्थलकेऽस्मिन्सदा स्थितः । कृते रत्नमयं देवि त्रेतायां च हिरण्मयम्

వారు ఇలా పలికినందున దేవుడు ఈ స్థలకమున సదా స్థితుడయ్యెను. హే దేవీ, కృతయుగమున (ఈ ధామము) రత్నమయమై ఉండెను; త్రేతాయుగమున స్వర్ణమయమై ఉండెను.

Verse 68

रौप्यं च द्वापरे प्रोक्तं स्थलमश्ममयं कलौ । एवं तत्र स्थितो देवः स्थलकेश्वरनामतः

ద్వాపరయుగంలో ఈ స్థలం రౌప్యమయమని చెప్పబడింది; కలియుగంలో ఇది శిలామయమైంది. ఈ విధంగా అక్కడ దేవుడు ‘స్థలకేశ్వర’ అనే నామంతో నివసించుచున్నాడు।

Verse 69

सदा पूज्यो महादेव उन्नतस्थानवासिभिः । माघे मासि चतुर्दश्यां विशेषस्तत्र जागरे

ఉన్నతస్థాన నివాసులు మహాదేవుని సదా పూజించవలెను. మాఘమాస చతుర్దశినాడు అక్కడ జాగరణ చేయుట విశేష పుణ్యప్రదం.

Verse 70

इत्येतत्कथितं देवि ह्युन्नतस्य महोद्यम् । श्रुतं पापहरं नॄणां सर्वकामफलप्रदम्

హే దేవీ, ఈ విధంగా ఉన్నతస్థాన మహామాహాత్మ్యం చెప్పబడింది. దీనిని వినుట మనుష్యుల పాపాలను హరించి, సమస్త ధర్మ్య కోరికల ఫలాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.

Verse 319

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्य उन्नतस्थानमाहात्म्यवर्णनंनामैकोनविंशत्युत्तरत्रिशततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణము, ఏకాశీతిసాహస్రీ సంహితలో, సప్తమ ప్రభాసఖండము, ప్రథమ ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్యంలో ‘ఉన్నతస్థానమాహాత్మ్యవర్ణనం’ అనే మూడు వందల పందొమ్మిదవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.