Adhyaya 279

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि च्यवनार्कमनुत्तमम् । हिरण्यापूर्वभागस्थं च्यवनेन प्रतिष्ठितम्

ఈశ్వరుడు పలికెను—అనంతరం, ఓ మహాదేవీ, హిరణ్యా యొక్క పూర్వభాగంలో స్థితమై చ్యవనమునిచే ప్రతిష్ఠింపబడిన ఆ అనుత్తమ చ్యవనార్క (సూర్య-తీర్థం)కు వెళ్లవలెను।

Verse 2

सर्वकामप्रदं नृणां पूजितं विधिवन्नरैः । सप्तम्यां च विधानेन यः स्तोष्यति रविं नरः

ఇది మనుష్యులకు సమస్త కామ్యఫలాలను ప్రసాదించునది; జనులు విధివిధానముగా దీనిని పూజించుదురు. సప్తమీ తిథిన విధానముగా రవిని స్తుతించు నరుడు…

Verse 3

अष्टोत्तरशतैर्नाम्नां सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः । शृणु तानि महादेवि शुचिर्भूत्वा समाहितः

సమ్యక్ శ్రద్ధతో యుక్తుడై అతడు అష్టోత్తరశత నామములతో (సూర్యుని) స్తుతించును. ఓ మహాదేవీ, నీవు శుచిగా ఉండి సమాహితచిత్తముతో ఆ నామములను వినుము।

Verse 4

क्षणं त्वं कुरु देवेशि सर्वं वक्ष्याम्यशेषतः । धौम्येन तु यथापूर्वं पार्थाय सुमहात्मने

ఓ దేవేశీ, క్షణమాత్రము నిలుచుము; నేను సమస్తమును అవశేషములేకుండా చెప్పుదును—పూర్వము ధౌమ్యుడు మహాత్ముడైన పార్థ (అర్జున)కు చెప్పినట్లే।

Verse 5

नामाष्टशतमाख्यातं तच्छृणुष्व महामते । सूर्योऽर्यमा भगस्त्वष्टा पूषाऽर्कः सविता रविः

అష్టోత్తరశత నామములు ప్రకటింపబడినవి; ఓ మహామతీ, వినుము—సూర్య, అర్యమా, భగ, త్వష్టా, పూషా, అర్క, సవితా, రవి।

Verse 6

गभस्तिमानजः कालो मृत्युर्द्धाता प्रभाकरः । पृथिव्यापश्च तेजश्च खं वायुश्च परायणः

ఆయనే గభస్తిమాన్, అజుడు, కాలుడు, మృత్యువు, ధాత, ప్రభాకరుడు. ఆయనే భూమి, జలం, తేజస్సు, ఆకాశం, వాయువు—పరమ శరణ్యం.

Verse 7

सोमो बृहस्पतिः शुक्रो बुधोंऽगारक एव च । इन्द्रो विवस्वान्दीप्तांशुः शुचिः सौरिः शनैश्चरः

ఆయనే సోముడు, బృహస్పతి, శుక్రుడు, బుధుడు, అంగారకుడు. ఆయనే ఇంద్రుడు, వివస్వాన్, దీప్తాంశువు, శుచి, సౌరి—శనైశ్చరుడే.

Verse 8

ब्रह्मा रुद्रश्च विष्णुश्च स्कन्दो वैश्रवणो यमः । वैद्युतो जाठरश्चाग्निरिंधनस्तेजसां पतिः

ఆయనే బ్రహ్మ, రుద్ర, విష్ణువు; ఆయనే స్కందుడు, వైశ్రవణుడు (కుబేరుడు), యముడు. ఆయనే విద్యుత్-అగ్ని, జాఠరాగ్ని, యజ్ఞాగ్ని, దానికి ఇంధనం, సమస్త తేజస్సుల పతి.

Verse 9

धर्मध्वजो वेदकर्त्ता वेदांगो वेदवाहनः । कृतं त्रेता द्वापरश्च कलिः सर्वामराश्रयः

ఆయనే ధర్మధ్వజుడు, వేదకర్త, వేదాంగస్వరూపుడు, వేదవాహకుడు. ఆయనే కృత, త్రేతా, ద్వాపర, కలి—సర్వ అమరుల ఆశ్రయం.

Verse 10

कलाकाष्ठामुहूर्त्ताश्च पक्षा मासा अहर्निशाः । संवत्सरकरोऽश्वस्थः कालचक्रो विभावसुः

ఆయనే కళ, కాష్ఠా, ముహూర్తాలు; ఆయనే పక్షాలు, మాసాలు, అహోరాత్రాలు. ఆయనే సంవత్సరకర్త, అశ్వస్థుడు (నిత్యస్థితుడు), కాలచక్రం, విభావసువు (ప్రకాశమయుడు).

Verse 11

पुरुषः शाश्वतो योगी व्यक्ताव्यक्तः सनातनः । लोकाध्यक्षः प्रजाध्यक्षो विश्वकर्मा तमोनुदः

ఆయనే పురుషుడు, శాశ్వత యోగి—వ్యక్తమూ అవ్యక్తమూ, సనాతనుడు. ఆయనే లోకాధ్యక్షుడు, ప్రజాధ్యక్షుడు, విశ్వకర్మ, తమస్సును తొలగించువాడు.

Verse 12

वरुणः सागरोंशुश्च जीवन्तो जीवनोऽरिहा । भूताश्रयो भूतपतिः सर्वभूतनिषेवितः

ఆయనే వరుణుడు; ఆయనే సముద్రము మరియు సముద్రకాంతి. ఆయనే జీవించి ఉన్నవాడు, జీవనస్వరూపుడు, శత్రుహంత; ఆయనే భూతాశ్రయుడు, భూతపతి, సమస్త భూతములచే సేవింపబడువాడు.

Verse 13

स्रष्टा संवर्त्तको वह्निः सर्वस्यादिकरोऽमलः । अनंतः कपिलो भानुः कामदः सर्वतोमुखः

ఆయనే సృష్టికర్త, లయకర్త; ఆయనే అగ్ని. ఆయనే సమస్తానికి నిర్మల ఆదికారణుడు. ఆయనే అనంతుడు, కపిలుడు, భాను; కామదుడు, సర్వతోముఖుడు—సర్వత్ర వ్యాపించినవాడు.

Verse 14

जयो विषादो वरदः सर्वधातुनिषेवितः । समः सुवर्णो भूतादिः शीघ्रगः प्राणधारकः

ఆయనే జయము, విషాదహరుడు; వరదుడు, సమస్త ధాతువులలో వ్యాపించినవాడు. ఆయనే సముడు, స్వర్ణస్వరూపుడు, భూతాది, శీఘ్రగుడు, ప్రాణధారకుడు.

Verse 15

धन्वंतरिर्धूमकेतुरादिदेवोऽदितेः सुतः । द्वादशात्माऽरविंदाक्षः पिता माता पितामहः

ఆయనే ధన్వంతరి, ఆయనే ధూమకేతు; ఆదిదేవుడు, అదితి సుతుడు. ఆయనే ద్వాదశాత్ముడు, అరవిందాక్షుడు; ఆయనే తండ్రి, తల్లి, పితామహుడు—సర్వ వంశాధారం.

Verse 17

एतद्वै कीर्तनीयस्य सूर्यस्यामिततेजसः । नाम्नामष्टोत्तरशतं प्रोक्तं शक्रेण धीमता

ఇట్లు నిత్యకీర్తనీయుడైన, అపార తేజస్సుగల సూర్యదేవుని అష్టోత్తరశత (108) నామములు ధీమంతుడైన శక్రుడు (ఇంద్రుడు) ప్రకటించాడు।

Verse 18

शक्राच्च नारदः प्राप्तो धौम्यस्तु तदनन्तरम् । धौम्याद्युधिष्ठिरः प्राप्य सर्वान्कामानवाप्तवान्

శక్రుడు (ఇంద్రుడు) నుండి ఇది నారదునికి చేరింది; ఆ తరువాత ధౌమ్యునికి. ధౌమ్యుని నుండి పొందిన యుధిష్ఠిరుడు సమస్త కోరికలను సాధించాడు।

Verse 19

एतानि कीर्तनीयस्य सूर्यस्यामिततेजसः । नामानि यः पठेन्नित्यं सर्वान्कामानवाप्नुयात्

ఎవడు నిత్యం కీర్తనీయుడైన, అపార తేజస్సుగల సూర్యదేవుని ఈ నామములను పఠిస్తాడో, వాడు సమస్త కోరికలను పొందును।

Verse 20

सुरपितृमनुजयक्षसेवितमसुरनिशाचरसिद्धवंदितम् । वरकनकहुताशनप्रभं त्वमपि नम हिताय भास्करम्

దేవులు, పితృదేవతలు, మనుష్యులు, యక్షులు సేవించే వాడిని; అసురులు, నిశాచరులు, సిద్ధులు వందించే వాడిని; శ్రేష్ఠ స్వర్ణం మరియు అగ్నివలె ప్రకాశించే భాస్కరుని నీ హితార్థం నీవు కూడా నమస్కరించు।

Verse 21

सूर्योदये यस्तु समाहितः पठेत्स पुत्रलाभं धनरत्नसंचयान् । लभेत जातिस्मरतां सदा नरः स्मृतिं च मेधां च स विंदते पुमान्

సూర్యోదయ సమయంలో సమాహితచిత్తంతో పఠించే వాడు పుత్రలాభమును, ధన-రత్నసంచయమును పొందును। ఆ పురుషుడు సదా పూర్వజన్మస్మరణశక్తిని, స్మృతిని మరియు మేధస్సును పొందును।

Verse 22

इमं स्तवं देववरस्य यो नरः प्रकीर्त्तयेच्छुद्धमनाः समाहितः । स मुच्यते शोकदवाग्निसाराल्लभेत कामान्मनसा यथेप्सितान्

శుద్ధమైన, స్థిరమైన మనస్సుతో దేవశ్రేష్ఠుని ఈ స్తవాన్ని కీర్తించువాడు శోకరూప దావాగ్నినుండి విముక్తుడై, హృదయంలో కోరిన కోరికలను పొందును।

Verse 279

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये च्यवनादित्यमाहात्म्यसूर्याष्टोत्तरशतनाम माहात्म्यवर्णनंनामैकोनाशीत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కాంద మహాపురాణము—ఎనభై ఒక వేల శ్లోకాల సంహితలో—సప్తమ ప్రభాసఖండములో, ప్రథమ ‘ప్రభాసక్షేత్రమాహాత్మ్య’ విభాగములో ‘చ్యవనాదిత్యమాహాత్మ్యము మరియు సూర్యుని అష్టోత్తరశతనామమాహాత్మ్యవర్ణనము’ అను 279వ అధ్యాయము సమాప్తమైంది।