Adhyaya 8

Verse 1

प्रह्लाद उवाच । मा गच्छध्वं सुरनदीं कालिंदीं मा सरस्वतीम् । गच्छध्वं च द्विजश्रेष्ठा गोमत्युदधिसंगमे

ప్రహ్లాదుడు అన్నాడు—దేవనది గంగ వద్దకు వెళ్లకండి; కాలిందీ (యమున) వద్దకూ, సరస్వతీ వద్దకూ వెళ్లకండి. ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా, గోమతి–సముద్ర సంగమానికి వెళ్లండి.

Verse 2

प्राप्यते हेलया यत्र सर्वे कामा न संशयः । गोमतीजलकल्लोलैः क्रीडते यत्र सागरः

ఎక్కడ సులభంగానే అన్ని కోరికలు సిద్ధిస్తాయో—అందులో సందేహం లేదు; ఎక్కడ గోమతి జల తరంగశిఖరాల మధ్య సముద్రుడు ఆటలాడుతున్నట్టు కనిపిస్తాడు.

Verse 3

पापघ्नं गोमतीतीरं प्राप्यते पुण्यवन्नरैः । सागरेण च संमिश्रं महापातकनाशनम्

గోమతి యొక్క పాపనాశక తీరం పుణ్యవంతులైన జనులకు లభిస్తుంది; అది సముద్రంతో కలిసినప్పుడు మహాపాతకాలను కూడా నశింపజేస్తుంది.

Verse 4

गोमती संगता यत्र सागरेण द्विजोत्तमाः । मुक्तिद्वारं तु तत्प्रोक्तं कलिकाले न संशयः

ఓ ద్విజోత్తములారా, గోమతి సముద్రంతో కలిసే చోటు కలియుగంలో ‘ముక్తిద్వారం’ అని ప్రకటించబడింది; ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 5

यत्पुण्यं लभते तूर्णं गंगासागरसंगमे । तत्पुण्यं समवाप्नोति गोमत्युदधिसंगमे

గంగా–సముద్ర సంగమంలో త్వరగా లభించే పుణ్యం ఏదైతే ఉందో, అదే పుణ్యం గోమతి–సముద్ర సంగమంలోనూ పొందబడుతుంది.

Verse 6

नमस्कृत्य च तोयेशं गोमतीं च सरिद्वराम् । अर्घ्यं दद्याद्विधानेन कृत्वा च करयोः कुशान्

జలాధిపతి (సముద్రుడు) మరియు నదిశ్రేష్ఠ గోమతీకి నమస్కరించి, విధి ప్రకారం చేతుల్లో కుశలు పెట్టుకొని అర్ఘ్యాన్ని సమర్పించాలి।

Verse 7

मंत्रेणानेन विप्रेंद्रा दद्यादर्घ्यं विधानतः । ब्राह्मणैः सह संगत्य सदा तत्तीर्थवासिभिः

హే విప్రేంద్రులారా! ఈ మంత్రంతోనే విధిపూర్వకంగా అర్ఘ్యాన్ని సమర్పించాలి; బ్రాహ్మణులతో మరియు ఆ తీర్థవాసులతో ఎల్లప్పుడూ సంగమించి।

Verse 8

भक्त्या चार्घ्यं प्रदास्यामि देवाय परमा त्मने । त्राहि मां पापिनं घोरं नमस्ते सुररूपिणे

భక్తితో ఈ అర్ఘ్యాన్ని పరమాత్మ దేవునికి సమర్పిస్తాను. నన్ను—ఘోర పాపిని—రక్షించు; హే దివ్యరూపుడా, నీకు నమస్కారం।

Verse 9

तीर्थराज नमस्तुभ्यं रत्नाकर महार्णव । गोमत्या सह गोविंद गृहाणार्घ्यं नमोऽस्तु ते

హే తీర్థరాజా! నీకు నమస్కారం; హే రత్నాకర మహాసముద్రా! హే గోవిందా, గోమతితో కలిసి ఈ అర్ఘ్యాన్ని స్వీకరించు; నీకు నమో నమః।

Verse 10

दत्त्वा चार्घ्यं शिखां बद्ध्वा संस्मृत्य जलशायिनम् । कुर्याच्च प्राङ्मुखः स्नानं ततः प्रत्यङ्मुखस्तथा

అర్ఘ్యాన్ని సమర్పించి, శిఖను బిగించి, జలశాయీ భగవంతుని స్మరించాలి. తరువాత తూర్పుముఖంగా స్నానం చేసి, ఆపై అలాగే పడమరముఖంగా కూడా చేయాలి।

Verse 11

स्नात्वा च परया भक्त्या पितॄन्संतर्पयेत्ततः । विश्वेदेवादि संपूज्य पितॄणां श्राद्धमाचरेत्

స్నానం చేసి పరమభక్తితో పితృదేవతలకు తర్పణం చేయాలి. అనంతరం విశ్వేదేవాదులను విధివిధానంగా పూజించి పితృశ్రాద్ధం ఆచరించాలి.

Verse 12

यथोक्तां दक्षिणां दद्याद्विष्णुर्मे प्रीयतामिति । विशेषतः प्रदातव्यं सुवर्णं विप्रसत्तमाः

శాస్త్రోక్తంగా దక్షిణ ఇవ్వాలి—“విష్ణువు నాపై ప్రసన్నుడగుగాక” అని పలుకుతూ. ఓ శ్రేష్ఠ బ్రాహ్మణులారా, విశేషంగా స్వర్ణదానం చేయవలెను.

Verse 13

दंपत्योर्वाससी चैव कंचुकोष्णीषमेव च । लक्ष्म्या सह जगन्नाथो विष्णुर्मे प्रीयतामिति

దంపతులకు వస్త్రాలు, అలాగే కంచుకం మరియు ఉష్ణీషం కూడా దానం చేయాలి—“లక్ష్మీతో కూడిన జగన్నాథుడు విష్ణువు నాపై ప్రసన్నుడగుగాక” అని పలుకుతూ.

Verse 14

महादानानि सर्वाणि गोमत्युदधिसंगमे । सप्तद्वीपपतिर्भूत्वा विष्णुलोके महीयते

గోమతి–సముద్ర సంగమంలో ఇచ్చే సమస్త మహాదానాలు, సప్తద్వీపాధిపత్య ఫలాన్ని ఇస్తాయి; విష్ణులోకంలో గౌరవింపబడతాడు.

Verse 15

यस्तुलापुरुषं दद्याद्गोमत्युदधिसंगमे । सप्तद्वीपपतिर्भूत्वा विष्णुलोके महीयते

గోమతి–సముద్ర సంగమంలో తులాపురుష దానం చేసే వాడు, సప్తద్వీపాధిపతిగా మారి విష్ణులోకంలో గౌరవింపబడతాడు.

Verse 16

आत्मानं तोलयेद्यस्तु स्वर्णेन रजतेन वा । वस्त्रैर्वा कुंकुमैर्वापि फलैर्वापि तथा रसैः

ఎవడైతే స్వర్ణముతో గాని రజతముతో గాని, వస్త్రాలతో గాని, కుంకుమతో గాని, ఫలాలతో మరియు రసాలతో గాని తనను తాను తులలో తూచి, తగినంత దానం చేస్తాడో—అతడు తులాపురుష దానాన్ని ఆచరిస్తాడు.

Verse 17

भुक्त्वा भोगान्सुविपुलांस्तथा कामान्मनोहरान् । संपूज्यमानस्त्रिदशैर्याति विष्ण्वालयं नरः

అత్యంత విస్తారమైన భోగాలను, మనోహరమైన కోరికల తృప్తిని అనుభవించి, దేవతలచే పూజింపబడిన మనిషి విష్ణు ఆలయమైన పరమధామాన్ని చేరుతాడు.

Verse 18

हिरण्यरूप्यदानं च ह्यश्वं धेनुं तथैव च । गोमतीसंगमे दत्त्वा सर्वान्कामानवाप्नुयात्

గోమతీ సంగమంలో స్వర్ణ-రజత దానం, అలాగే అశ్వం మరియు ధేనువు (గోవు) దానం చేస్తే, సమస్త కోరికలు సిద్ధిస్తాయి.

Verse 19

भूमिदानं च यो दद्याद्गोमत्युदधिसंगमे । स्नात्वा शुचिर्हरिं स्मृत्वा तस्माद्धन्यतरो नहि

గోమతీ-సముద్ర సంగమంలో భూమిదానం చేసే వాడు, అక్కడ స్నానం చేసి శుద్ధుడై హరిని స్మరించితే—అతనికంటే ధన్యుడు మరెవ్వరూ లేరు.

Verse 20

कन्यादानं च यः कुर्याद्विद्यादानमथापि वा । गोमत्याः संगमे स्नात्वा याति ब्रह्मपदं नरः

కన్యాదానం చేసే వాడు, లేదా విద్యాదానం చేసే వాడు—గోమతీ సంగమంలో స్నానం చేసి, బ్రహ్మపదాన్ని పొందుతాడు.

Verse 21

यो दद्यात्स्वर्णधेनुं च घृतधेनुं समाहितः । ब्रह्माण्डदानमपि वा तस्य पुण्यमनंतकम्

ఏకాగ్రచిత్తంతో స్వర్ణధేనువును, ఘృతధేనువును దానం చేయువాడు, లేదా బ్రహ్మాండదానమును చేసినవాడు—అతని పుణ్యం అనంతమగును।

Verse 22

तथा लवणधेनुं च जलधेनुमथापि वा । दत्त्वा याति परं स्थानं गोमत्युदधिसंगमे

అలాగే గోమతీ–సముద్ర సంగమంలో లవణధేనువును గాని, జలధేనువును గాని దానం చేస్తే పరమస్థానాన్ని పొందుతాడు।

Verse 23

युगादिषु च सर्वेषु गोमत्युदधिसंगमे । स्नात्वा संतर्प्य च पितॄनक्षयं लोकमाप्नुयात्

అన్ని యుగాది సందర్భాలలో గోమతీ–సముద్ర సంగమంలో స్నానం చేసి, పితృదేవతలకు తర్పణం చేసి, అక్షయ లోకాన్ని పొందుతాడు।

Verse 24

आषाढ्यां च तथा माघ्यां कार्तिक्यां संगमे नरः । पितॄणां तर्पणं स्नानं श्राद्धं पावकपूजनम् । कुर्याच्चैव तथा दानं यदीच्छेदक्षयं पदम्

ఆషాఢ, మాఘ, కార్తిక మాసాలలో సంగమంలో మనుడు స్నానం, పితృతర్పణం, శ్రాద్ధం, పవిత్ర అగ్నిపూజ, అలాగే దానం చేయాలి—అక్షయపదాన్ని కోరితే।

Verse 25

पितॄणां चाक्षया तृप्तिर्गयाश्राद्धेन वै यथा । तद्वच्छ्राद्धान्महाभाग गोमत्युदधिसंगमे

గయాశ్రాద్ధం వలన పితృదేవతలకు అక్షయ తృప్తి కలుగునట్లు, అలాగే—హే మహాభాగ—గోమతీ–సముద్ర సంగమంలో చేసిన శ్రాద్ధమూ అదే ఫలాన్ని ఇస్తుంది।

Verse 26

कुर्य्यात्स्नानं तथा दानं पितॄणां तर्पणं तथा । पञ्चकासु द्विजश्रेष्ठास्तथा चैवाष्टकासु च

ద్విజశ్రేష్ఠులు పంచకా దినములలోను, అలాగే అష్టకా ఆచారములలోను స్నానం, దానం, పితృతర్పణం తప్పక చేయవలెను।

Verse 27

वैधृतौ च व्यतीपाते छायायां कुंजरस्य च । षष्ठ्यां च कपिलाख्यायां तथा हि द्वादशीषु च

వైధృతి, వ్యతీపాత యోగములలో, ‘కుంజరఛాయా’ అనే దినమున, ‘కపిలా’ అని పిలువబడే షష్ఠీ తిథిలోను, అలాగే ద్వాదశీ తిథులలోను (ఈ అనుష్ఠానం విశేష ఫలప్రదం)।

Verse 28

गोमत्यां संगमे स्नात्वा दद्याद्दानं विशेषतः । निर्मलं स्थानमाप्नोति यत्र गत्वा न शोचति

గోమతీ సంగమంలో స్నానం చేసి విశేష భక్తితో దానం చేయవలెను; అప్పుడు అతడు నిర్మల ధామాన్ని పొందును, అక్కడికి వెళ్లిన తరువాత శోకించడు।

Verse 29

श्राद्धपक्षे त्वमावास्यां गोमत्युदधिसंगमे । हेलया प्राप्यते पुण्यं दत्त्वा पिण्डं गयासमम्

శ్రాద్ధపక్ష అమావాస్యనాడు గోమతీ-సముద్ర సంగమంలో స్వల్ప ప్రయత్నంతోనే పుణ్యం లభిస్తుంది; అక్కడ పిండదానం చేస్తే గయా సమాన ఫలం పొందుతారు।

Verse 30

तस्मात्सर्वं प्रयत्नेन त्वमावास्यां द्विजोत्तमाः । श्राद्धं हि पितृपक्षांते कार्य्यं गोमतिसंगमे

కాబట్టి, ఓ ద్విజోత్తములారా, సమస్త ప్రయత్నంతో పితృపక్షాంత్య అమావాస్యనాడు గోమతీ సంగమంలో శ్రాద్ధం తప్పక చేయవలెను।

Verse 31

यद्यप्यश्रोत्रियं श्राद्धं यद्यप्युपहतं भवेत् । पक्षश्राद्धकृतं पुण्यं दिनेनैकेन लभ्यते

అశ్రోత్రియునికి శ్రాద్ధం చేసినా, ఏదో విధంగా అది లోపించినా, ఇక్కడ ఒక్క రోజులోనే పక్షశ్రాద్ధ ఫలం పుణ్యంగా లభిస్తుంది.

Verse 32

श्रद्धाहीनं मन्त्रहीनं पात्रहीनमथापि वा । द्रव्यहीनं कालहीनं मनसः स्वास्थ्यवर्जितम्

(ఆ కర్మ) శ్రద్ధలేనిది, మంత్రాలేనిది, యోగ్య పాత్రలేనిది అయినా; లేదా ద్రవ్యలేమితో, తగిన కాలలేమితో, మనస్సు స్థిరత లేకుండా చేసినా—

Verse 33

श्राद्धपक्षे ह्यमायां तु गोमत्युदधिसंगमे । परिपूर्णं भवेत्सर्वं पितॄणां तृप्तिरक्षया

కానీ శ్రాద్ధపక్ష అమావాస్యనాడు గోమతి–సముద్ర సంగమంలో అన్నీ పరిపూర్ణమవుతాయి; పితృదేవతల తృప్తి అక్షయమవుతుంది.

Verse 34

गोमती कमला चैव चंद्रभागा तथैव च । तिस्रस्तु संगता नद्यः प्रविष्टा वरुणालयम्

గోమతి, కమలా, అలాగే చంద్రభాగా—ఈ మూడు నదులు సంగమించి వరుణాలయం అయిన సముద్రంలో ప్రవేశిస్తాయి.

Verse 35

गयायां पिंडदानेन प्रयागे ह्यस्थिपातने । तत्पुण्यं समवाप्नोति पक्षांते श्राद्धकृन्नरः

గయలో పిండదానం చేసి, ప్రయాగలో అస్తి-నిక్షేపం చేసిన ఫలంగా వచ్చే పుణ్యమే; ఇక్కడ పక్షాంతంలో శ్రాద్ధం చేసే మనిషికీ లభిస్తుంది.

Verse 36

यदीच्छेत्सर्वतीर्थेषु हेलया त्वभिषेचनम् । स्नानं कुर्वीत भक्त्या वै गोमत्युदधिसंगमे

సర్వతీర్థస్నానఫలాన్ని సులభంగా పొందదలచినవాడు గోమతి–సముద్ర సంగమంలో భక్తితో స్నానం చేయవలెను।

Verse 38

श्राद्धे कृते त्वमावस्यां पितृपक्षे च वै द्विजाः । अपुत्रा चैव या नारी काकवंध्या च या भवेत्

హే ద్విజులారా! అమావాస్యనాడు మరియు పితృపక్షంలో శ్రాద్ధం చేయబడినప్పుడు, పుత్రహీన స్త్రీయైనా, కాకవంధ్య (వంధ్యత్వపీడిత) స్త్రీయైనా, ఆ కర్మల ద్వారా ప్రాయశ్చిత్తపుణ్యానికి పాత్రమవుతుంది।

Verse 39

मृतपुत्रा तथा विप्राः संगमे स्नानमाचरेत् । दोषैः प्रमुच्यते सर्वैर्गोमप्युदधिसंगमे । स्नात्वा सुखमवाप्नोति प्रजां च चिरजीविनीम्

హే విప్రులారా! మృతపుత్రా స్త్రీ కూడా సంగమంలో స్నానం చేయవలెను। గోమతి–సముద్ర సంగమంలో స్నానముచేత సమస్త దోషాల నుండి విముక్తి కలుగుతుంది। అక్కడ స్నానించి సుఖమును, దీర్ఘాయుష్మంతమైన సంతానమును పొందుతుంది।

Verse 40

यानि कानि च दानानि पृथिव्यां सम्भवंति हि । तानि सर्वाणि देयानि गोमत्युदधिसंगमे

భూమిపై సాధ్యమైన ఏ ఏ దానాలున్నవో, అవన్నీ గోమతి–సముద్ర సంగమంలో ఇవ్వవలెను।

Verse 41

सर्वदैव च विप्रेन्द्रा विशेषात्सर्वपर्वसु । स्नानं कुर्वीत नियतो गोमत्युदधिसंगमे

హే విప్రేంద్రులారా! ఎల్లప్పుడూ, ముఖ్యంగా అన్ని పర్వదినాలలో, నియమంతో గోమతి–సముద్ర సంగమంలో స్నానం చేయవలెను।

Verse 42

दर्शनादेव पापस्य क्षयो भवति भो द्विजाः । प्रणामे मनसस्तुष्टिर्मुक्तिश्चैवावगाहने

హే ద్విజులారా! కేవలం దర్శనమాత్రమున పాపక్షయము కలుగును. ప్రణామముచేత మనస్సు తృప్తి పొందును; ఈ జలములో అవగాహన (స్నానం)చేత మోక్షమును పొందుదురు.

Verse 43

श्राद्धे कृते पितॄणां तु तृप्तिर्भवति शाश्वती । दाने मनोरथावाप्तिर्जायते नात्र संशयः

శ్రాద్ధము చేసినచో పితృదేవతలకు శాశ్వత తృప్తి కలుగును. దానము చేసినచో మనోరథసిద్ధి కలుగును—ఇందులో సందేహము లేదు.

Verse 44

कृतकृत्यास्तु ते धन्या यैः कृतं पितृतर्पणम् । श्राद्धं च ऋषिशार्दूला गोमत्युदधिसंगमे

హే ఋషిశార్దూలులారా! ధన్యులు వారు, కర్తవ్యము నెరవేర్చినవారు—గోమతీ సముద్ర సంగమమున పితృతర్పణమును, శ్రాద్ధమును చేసినవారు.

Verse 45

पितृपक्षे च वै केचिन्मातृपक्षे तथैव च । तथा श्वशुरपक्षे च ये चान्ये मित्रबांधवाः

కొంతమంది పితృపక్షమునకు చెందినవారు, అలాగే కొంతమంది మాతృపక్షమునకు; అలాగే శ్వశురపక్షమునకు చెందినవారు, మరికొందరు మిత్రబాంధవులు కూడా ఉన్నారు.

Verse 46

स्थावरत्वं गता ये च पुद्गलत्वं च ये गताः । पिशाचत्वं गता ये च ये च प्रेतत्वमागताः

స్థావరత్వమునకు పడినవారు, ఇతర దేహధారిత్వస్థితికి (పుద్గలత్వమునకు) వెళ్లినవారు, పిశాచత్వమునకు చేరినవారు, ప్రేతత్వమునకు వచ్చినవారు—(వారందరినీ ఈ తీర్థానుగ్రహము ఆవరించును).

Verse 47

तिर्य्यग्योनिगता ये च ये च कीटत्वमागताः । स्नानमात्रेण ते सर्वे मुक्तिं यांति न संशयः

తిర్యగ్యోనిలో పడినవారైనా, కీటత్వాన్ని పొందినవారైనా—వారందరూ కేవలం స్నానమాత్రంతోనే ముక్తిని పొందుతారు; ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 48

किं पुनः श्राद्धदानादि गोमतीसंगमे तथा । कृत्वा मुक्तिमवाप्नोति मानवो नात्र संशयः

అయితే గోమతి సంగమంలో శ్రాద్ధం, దానం మొదలైన కర్మలు చేస్తే ఎంత అధిక ఫలం! అలా చేసి మనిషి ముక్తిని పొందుతాడు; ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 49

श्रवणद्वादशीयोगे गोमत्युदधिसंगमे । स्नात्वा मुक्तिमवाप्नोति यत्र गत्वा न शोचति

శ్రవణ నక్షత్రం–ద్వాదశీ యోగంలో, గోమతి–సముద్ర సంగమంలో స్నానం చేసి ముక్తిని పొందుతాడు; ఆ స్థితికి చేరినవాడు ఇక శోకించడు.

Verse 50

सन्त्यज्य सर्वतीर्थानि गोमत्युदधिसंगमे । स्नानं कृत्वा तथा श्राद्धं कृतकृत्यो भवेन्नरः । परं लोकमवाप्नोति ह्यर्चयित्वा तु वामनम्

అన్ని తీర్థాలను పక్కనబెట్టి గోమతి–సముద్ర సంగమంలో స్నానం చేసి శ్రాద్ధం చేస్తే నరుడు కృతకృత్యుడవుతాడు; అక్కడ వామనుని ఆరాధించి పరమ లోకాన్ని పొందుతాడు.

Verse 51

सम्यक्स्नात्वा नरो यस्तु पूजयेद्गरुडध्वजम् । पीतांबरधरो भूत्वा दिव्याभरणभूषितः

విధిగా స్నానం చేసి గరుడధ్వజుడు (విష్ణువు)ను పూజించే నరుడు పీతాంబరధారిగా మారి దివ్యాభరణాలతో అలంకరింపబడతాడు.

Verse 52

वीक्ष्यमाणः सुरस्त्रीभिर्नागारिकृतकेतनः । चतुर्भुजधरो भूत्वा वनमालाविभूषितः । संस्तूयमानो मुनिभिर्याति विष्ण्वालयं नरः

దేవస్త్రీలచే దర్శింపబడి, దివ్యనివాసంలో నివసిస్తూ, చతుర్భుజుడై వనమాలతో అలంకృతుడై—మునులచే స్తుతింపబడుతూ—ఆ నరుడు విష్ణులోకానికి చేరుతాడు.

Verse 53

गोमतीसंगमे स्नात्वा कृतकृत्यो भवेन्नरः । यत्र दैत्यवधं कृत्वा विष्णुना प्रभविष्णुना

గోమతీ సంగమంలో స్నానం చేసినవాడు కృతకృత్యుడవుతాడు—అదే స్థలంలో పరమశక్తిమంతుడైన ప్రభవిష్ణు విష్ణువు దైత్యులను సంహరించాడు.

Verse 54

चक्रं प्रक्षालितं पूर्वं कृष्णेन स्वयमेव हि । तेनैव चक्रतीर्थं हि ख्यातं लोकत्रये द्विजाः

పూర్వం స్వయంగా శ్రీకృష్ణుడు అక్కడ తన చక్రాన్ని ప్రక్షాళనం చేశాడు; అందువల్ల, ఓ ద్విజులారా, అది త్రిలోకములలో ‘చక్రతీర్థం’గా ప్రసిద్ధి చెందింది.

Verse 55

भवंति यत्र पाषाणाश्चक्रांका मुक्तिदायकाः । यैः पूजितैर्जगन्नाथः कृष्णः सांनिध्यमाव्रजेत्

అక్కడ చక్రచిహ్నముద్రిత శిలలు ముక్తిదాయకములు; వాటిని పూజిస్తే జగన్నాథుడు శ్రీకృష్ణుడు భక్తుని పవిత్ర సాన్నిధ్యానికి వచ్చును.

Verse 56

तत्रैव यदि लभ्येत चक्रैर्द्वादशभिः सह

అక్కడే పన్నెండు చక్రచిహ్నములతో కూడి అది (శిల/చిహ్నం) లభిస్తే.

Verse 57

द्वादशात्मा स विज्ञेयो मोक्षदः सर्वदेहिनाम् । एकचक्रांकितो यस्तु द्वारवत्यां सुशोभनः

ఆయన ద్వాదశ-స్వరూపుడని తెలుసుకోవలెను; సమస్త దేహధారులకు మోక్షదాత. ఏకచక్రాంకితుడైన వాడు ద్వారవతిలో అత్యంత శోభిల్లును.

Verse 58

सुदर्शनाभिधानोऽसौ मोक्षैकफलदो हि सः । लक्ष्मीनारायणो द्वाभ्यां भुक्तिमुक्तिफलप्रदः

ఆయన ‘సుదర్శన’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధుడు; ఏకైక పరమఫలమైన మోక్షాన్ని ప్రసాదించును. రెండు (చిహ్న/రూప)తో ఆయన లక్ష్మీ-నారాయణుడు, భోగమూ ముక్తియూ రెండూ ఫలములుగా ఇస్తాడు.

Verse 59

त्रिभिस्त्रिविक्रमश्चैव त्रिवर्गफलदायकः । श्रीप्रदो रिपुहन्ता च चतुर्भिः संयुतः स हि

మూడు (చిహ్న/రూప)తో ఆయన త్రివిక్రముడు, త్రివర్గఫలదాయకుడు. నాలుగు తో సంయుక్తుడై శ్రీని ప్రసాదించి శత్రువులను సంహరించును—ఇట్లు ప్రకటితం.

Verse 60

पञ्चभिर्वासुदेवस्तु जन्ममृत्युभयापहः । प्रद्युम्नः षड्भिरेवासौ लक्ष्मीं कांतिं ददाति यः

ఐదు (చిహ్న/రూప)తో ఆయన వాసుదేవుడు; జన్మమరణ భయాన్ని తొలగించువాడు. ఆరు తో ఆయన ప్రద్యుమ్నుడు; లక్ష్మీని, కాంతిని ప్రసాదించువాడు.

Verse 61

सप्तभिर्बलभद्रश्च चक्रगोऽत्र प्रकीर्तितः । लाच्छितश्चाष्टभिर्भक्तिं ददाति पुरुषोत्तमः

ఏడు (చిహ్న/రూప)తో ఆయన బలభద్రుడు; ఇక్కడ చక్రగుడని కీర్తించబడెను. ఎనిమిది తో, విశిష్ట లాంఛనముతో పురుషోత్తముడు భక్తిని ప్రసాదించును.

Verse 62

सर्वं दद्यान्नवव्यूहो दुर्लभो यः सुरैरपि । दशावतारो दशमी राज्यदो नात्र संशयः

తొమ్మిది రూపాలలో ఆయన నవవ్యుహుడై సమస్తాన్ని ప్రసాదిస్తాడు; దేవతలకైనా దుర్లభుడు. పది రూపాలలో ఆయన దశావతారుడు; పదవ చిహ్నం రాజ్యప్రదం—ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 63

एकादशभिरैश्वर्यं चक्रगः संप्रयच्छति । निर्वाणं द्वादशात्मा च द्वादशभिर्ददाति च

పదకొండు (చిహ్న/రూప)లతో చక్రసంబంధ ప్రభువు ఐశ్వర్యం, సమృద్ధిని ప్రసాదిస్తాడు. పన్నెండు (చిహ్న/రూప)లతో ద్వాదశాత్ముడై నిర్వాణమును కూడా ఇస్తాడు.

Verse 64

अत ऊर्ध्वं महाभागाः सौख्यमोक्षप्रदायकाः यतोऽत्र ते च पाषाणाः कृष्णचक्रेण चित्रिताः

కాబట్టి, ఓ మహాభాగ్యులారా, ఇకపై ఇవి సుఖమోక్షప్రదములని చెప్పబడుతున్నాయి; ఎందుకంటే ఇక్కడ ఆ శిలలు కృష్ణచక్రచిహ్నంతో చిత్రితమై ఉన్నాయి.

Verse 65

तेषां स्पर्शनमात्रेण मुच्यते सर्वकिल्बिषैः । चक्रतीर्थे नरः स्नात्वा कृष्णचक्रेण चिह्नितः

వాటిని కేవలం స్పర్శించిన మాత్రాన మనిషి సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు. చక్రతీర్థంలో స్నానం చేసి కృష్ణచక్రచిహ్నంతో చిహ్నితుడవుతాడు.

Verse 66

पूजयित्वा चक्रधरं हरिं ध्यायेत्सनातनम् । नापुत्रो नाधनो रोगी न स संजायते नरः

చక్రధారి హరిని పూజించి సనాతనుడైన ప్రభువును ధ్యానించాలి. అటువంటి మనిషి పుత్రహీనుడుగా, దరిద్రుడుగా, రోగిగా జన్మించడు.

Verse 67

ब्रह्महत्यादिकं पापं मनोवाक्कायकर्मजम् । तत्सर्वं विलयं याति सकृच्चक्रांकदर्शनात्

మనస్సు, వాక్కు, కాయకర్మల నుండి పుట్టిన బ్రహ్మహత్యాది పాపమంతా—ఒక్కసారి చక్రాంక దర్శనమాత్రంతోనే పూర్తిగా లయమైపోతుంది.

Verse 68

म्लेच्छ देशे शुभे वापि चक्रांको दृश्यते यदि । तत्र चैव हरिक्षेत्रं मुक्तिदं नात्र संशयः

మ్లేచ్ఛదేశంలో అయినా, శుభప్రదేశంలో అయినా—చక్రాంకం కనబడితే, ఆ స్థలమే హరిక్షేత్రమై ముక్తిని ప్రసాదిస్తుంది; ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 69

मृत्युकालेऽपि सम्प्राप्ते यदि ध्यायेद्धरिं नरः । चक्रांकं धारयेदंगे स याति परमं पदम्

మరణకాలం వచ్చినప్పటికీ మనిషి హరిని ధ్యానించి, తన దేహంపై చక్రాంకాన్ని ధరించితే, అతడు పరమపదాన్ని పొందుతాడు.

Verse 70

हृदयस्थे च चक्रांके पूतो भवति तत्क्षणात् । नोपसर्पंति तं भीता दूताः कृष्णायुधं तदा । वैष्णवं लोकमा प्नोति नात्र कार्या विचारणा

హృదయంలో చక్రాంకం నిలిచిన వెంటనే అతడు తక్షణమే పవిత్రుడవుతాడు. అప్పుడు కృష్ణాయుధం ఉన్నందున భయపడిన దూతలు అతనిని సమీపించరు. అతడు వైష్ణవ లోకాన్ని పొందుతాడు—ఇందులో విచారణ అవసరం లేదు.

Verse 71

अपि पापसमाचारः किं पुनर्धार्मिकः शुचिः । गोमती संगमे स्नात्वा चक्रतीर्थे तथैव च । मुच्यते पातकैर्घोरै र्मानवो नात्र संशयः

పాపాచారంలో ఉన్నవాడైనా—ధార్మికుడు, శుచివంతుడు అయితే మరింతే—గోమతీ సంగమంలోను, అలాగే చక్రతీర్థంలోను స్నానం చేసి ఘోర పాతకాల నుండి విముక్తుడవుతాడు; ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 72

राजसाः सत्त्वमायांति विष्णुधर्मं सनातनम् । क्षेत्रस्य तस्य माहात्म्यात्सत्यमेतत्प्रकीर्तितम्

రజోగుణాధీనులు ఆ క్షేత్ర మహిమవలన సత్త్వగుణానికి చేరి, విష్ణువు యొక్క సనాతన ధర్మాన్ని పొందుతారు—ఇది సత్యమని ప్రకటించబడింది।

Verse 73

तामसं राजसं चापि यत्किञ्चिद्विष्णुपूजने । तच्च सत्त्वत्वमायाति निम्नगा च यथार्णवे

విష్ణుపూజలో తామసమో రాజసమో అయిన ఏదైనా, అది కూడా సత్త్వంగా మారుతుంది—నది సముద్రాన్ని చేరగానే దానితో ఏకమయ్యే విధంగా।

Verse 74

दुर्लभा द्वारका विप्र दुर्लभं गोमतीजलम् । दुर्लभं जागरो रात्रौ दुर्लभं कृष्णदर्शनम्

ఓ విప్రా! ద్వారకా దుర్లభం, గోమతీ జలం దుర్లభం; రాత్రి జాగరణం దుర్లభం, శ్రీకృష్ణ దర్శనం కూడా దుర్లభం।

Verse 317

पक्षेपक्षे समग्रा तु पितृपूजा कृता च यैः । सम्पूर्णा जायते तेषां गोमत्युदधिसंगमे

ప్రతి పక్షంలో సమగ్రంగా పితృపూజ చేసినవారికి, ఆ కర్మ గోమతీ-సముద్ర సంగమంలో సంపూర్ణమవుతుంది।