Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 21

Devanagari script

यो दद्यात्स्वर्णधेनुं च घृतधेनुं समाहितः । ब्रह्माण्डदानमपि वा तस्य पुण्यमनंतकम्

Transliteration

yo dadyātsvarṇadhenuṃ ca ghṛtadhenuṃ samāhitaḥ | brahmāṇḍadānamapi vā tasya puṇyamanaṃtakam

Translation

ఏకాగ్రచిత్తంతో స్వర్ణధేనువును, ఘృతధేనువును దానం చేయువాడు, లేదా బ్రహ్మాండదానమును చేసినవాడు—అతని పుణ్యం అనంతమగును।

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सम्बन्धवाचक-सर्वनाम

• दद्यात्: should give
• दद्यात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• स्वर्णधेनुम्: a golden cow
• स्वर्णधेनुम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ण (प्रातिपदिक) + धेनु (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; कर्मधारयः (स्वर्णमयी धेनुः)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय

• घृतधेनुम्: a ghee-cow (cow made of ghee)
• घृतधेनुम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: घृत (प्रातिपदिक) + धेनु (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; कर्मधारयः (घृतमयी धेनुः)

• समाहितः: composed, attentive
• समाहितः: Karta (Qualifier of subject/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-आ-धा (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण

• ब्रह्माण्डदानम्: gift of a brahmāṇḍa (cosmic egg)
• ब्रह्माण्डदानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्माण्ड (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रह्माण्डस्य दानम्)

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अप्यर्थक-निपात (also/even)

• वा: or
• वा: Sambandha (Alternative/विकल्प)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्पबोधक-अव्यय (or)

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), एकवचन

• पुण्यम्: merit
• पुण्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

• अनन्तकम्: endless, infinite
• अनन्तकम्: Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनन्तक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण (पुण्यम् इति विशेष्यस्य)

Speaker

Skanda (deduced from Dvārakā Māhātmya discourse context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gomātī–Samudra-saṅgama (Dvārakā)

Type: sangam

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim at Dvārakā’s sacred precinct offers a golden cow and a ghee-cow in ritual gifting, with priests receiving, the sea-breeze and temple banners in the background; a cosmic ‘brahmāṇḍa-dāna’ suggested by a miniature universe motif in the offering tray.

Characters & Entities

• Svarṇadhenu (ritual gift)
• Ghṛtadhenu (ritual gift)
• Brahmāṇḍadāna

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Great, symbolically rich forms of dāna, when offered with mental steadiness, generate inexhaustible spiritual merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Within Dvārakā Māhātmya; the immediate context centers on the Gomātī–ocean confluence.

What ritualistic prescription is mentioned?

Offering ritual gifts such as svarṇadhenu, ghṛtadhenu, and brahmāṇḍadāna with samāhita (collected) mind.