Adhyaya 35

Verse 1

प्रह्लाद उवाच । अहो क्षेत्रस्य माहात्म्यं समंताद्दशयोजनम् । दिविष्ठा यत्र पश्यंति सर्वानेव चतुर्भुजान्

ప్రహ్లాదుడు పలికెను—అహో! ఈ క్షేత్ర మహాత్మ్యం అద్భుతము; చుట్టూరా దశయోజనముల వరకు వ్యాపించియున్నది. అక్కడ స్వర్గవాసులు అందరినీ చతుర్భుజ దివ్యరూపంగా దర్శించెదరు.

Verse 2

अहो क्षेत्रस्य माहात्म्यं दृष्ट्वा नित्यं चतुर्भुजान् । द्वारकावासिनः सर्वान्नमस्यंति दिवौकसः

అహో! ఈ క్షేత్ర మహాత్మ్యం ఇంతటి—ద్వారకావాసులను నిత్యం చతుర్భుజులుగా దర్శించి స్వర్గవాసులు వారందరికీ నమస్కరిస్తారు.

Verse 3

अहो क्षेत्रस्य माहात्म्यं सर्वशास्त्रेषु विश्रुतम् । अहो क्षेत्रस्य माहात्म्यं शृण्वंतु ऋषयोऽमलाः

అహో! ఈ క్షేత్ర మహాత్మ్యం సమస్త శాస్త్రాలలో ప్రసిద్ధము. అహో! ఈ క్షేత్ర మహిమను నిర్మల ఋషులు మరల వినుగాక.

Verse 4

मुक्तिं नेच्छंति यत्रस्थाः कृष्णसेवोत्सुकाः सदा । यत्रत्याश्चैव पाषाणा यत्र क्वापि विमुक्तिदाः

ఆ పవిత్రస్థలంలో నివసించే, సదా కృష్ణసేవలో ఆసక్తులైన వారు ముక్తినికూడా కోరరు. అక్కడి రాళ్లు సైతం ఎక్కడ ఉన్నా మోక్షప్రదాలై ఉంటాయి.

Verse 5

अपि कीट पतंगाद्याः पशवोऽथ सरीसृपाः । विमुक्ताः पापिनः सर्वे द्वारकायाः प्रसादतः । किं पुनर्मानवा नित्यं द्वारकायां वसंति ये

కీటపతంగాదులు, పశువులు, సరిసృపాలు—పాపులైనా సరే—ద్వారకా ప్రసాదంతో అందరూ విముక్తులవుతారు. మరి నిత్యం ద్వారకాలో నివసించే మనుషుల సంగతి ఏమనాలి!

Verse 6

या गतिः सर्वजंतूनां द्वारकापुरवासिनाम् । सा गतिर्दुर्लभा नूनं मुनीनामूर्द्ध्वरेतसाम्

ద్వారకాపురంలో నివసించే సమస్త జీవులకు లభించే గతి ఏదో, అదే గతి ఊర్ధ్వరేతస్సులైన తపస్వి మునులకు కూడా నిశ్చయంగా దుర్లభం.

Verse 7

सर्वेषु क्षेत्रतीर्थेषु वसतां वर्षकोटिभिः । तत्फलं निमिषाद्धेंन द्वारकायां दिनेदिने

సర్వ క్షేత్రతీర్థాలలో కోటి సంవత్సరాలు నివసించిన ఫలం ఏదో, అదే ఫలం ద్వారకాలో ప్రతిదినం ఒక్క నిమిషంలోనే లభిస్తుంది.

Verse 8

द्वारकायां स्थिताः सर्वे नरा नार्य्यश्चतुर्भुजाः । द्वारकावासिनः सर्वान्यः पश्येत्कलुषापहान् । सत्यंसत्यं द्विजश्रेष्ठाः कृष्णस्यातिप्रियो भवेत्

ద్వారకాలో ఉన్న సమస్త పురుషులు స్త్రీలు చతుర్భుజులవలె (దివ్యులుగా) దర్శింపబడుతారు. ఎవడు ద్వారకావాసులందరినీ కలుషాపహారులుగా చూస్తాడో—సత్యం సత్యం, ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా—అతడు కృష్ణునికి అత్యంత ప్రియుడవుతాడు.

Verse 9

द्वारकावासिनो ये वै निंदंति पुरुषाधमाः । कृष्णस्नेहविहीनास्ते पतंति दुःखसागरे

ద్వారకావాసులను నిందించే నీచులు కృష్ణప్రేమరహితులై దుఃఖసాగరంలో పడిపోతారు।

Verse 10

जयंतेन भृशं त्रस्ताः शूलाग्रारोपिताश्चिरम् । कर्षितास्ताडितास्ते वै मूर्च्छिताः पुनरुत्थिताः

జయంతుని భయంతో వారు అత్యంత త్రస్తులై దీర్ఘకాలం శూలాగ్రంపై ఎక్కించబడ్డారు; లాగబడి కొట్టబడి మూర్ఛపోయి మళ్లీ లేచేవారు.

Verse 11

त्राहित्राहि जयंत त्वं वदंतो हि भयातुराः । स्मरंतः पूर्वपापं ते जयंतेन प्रताडिताः

భయాక్రాంతులై వారు “రక్షించు రక్షించు, ఓ జయంతా!” అని అరుస్తూ, పూర్వపాపాలను స్మరిస్తూ జయంతునిచే పదేపదే కొట్టబడ్డారు.

Verse 12

जयंत उवाच । किं कृतं मंदभाग्यैर्वो यत्पापं च सुदारुणम् । सर्वं पुण्यफलं लब्ध्वा द्वारकावासमुत्तमम्

జయంతుడు అన్నాడు—“ఓ మందభాగ్యులారా! సమస్త పుణ్యఫలాన్ని పొంది ద్వారకలో ఉత్తమ నివాసాధికారాన్ని పొందిన తరువాత మీరు ఏ ఘోరమైన పాపం చేసారు?”

Verse 13

द्वारकावासिनां निंदा महापापाधिका ध्रुवम् । न निवर्तेत तत्पापं सा ज्ञेया परमेश्वरी

ద్వారకావాసుల నింద నిశ్చయంగా మహాపాపాలకన్నా అధికం; ఆ పాపం సులభంగా తొలగదు—దాని ఫలశక్తి పరమేశ్వరీ సమానమని తెలుసుకో.

Verse 14

अतः कृष्णाज्ञया सर्वान्पापिनो दंडयाम्यहम् । वैष्णवानां च निंदायाः फलं भुक्त्वा सुदारुणम्

అతః శ్రీకృష్ణాజ్ఞచేత నేను ఈ పాపులందరిని దండిస్తాను; వైష్ణవులను నిందించిన దారుణాతిదారుణ ఫలాన్ని వారు అనుభవించునట్లు.

Verse 15

ततस्तु द्वारकायां च पुण्यं जन्म भविष्यति । कृष्णं प्रतोष्य संसिद्धिर्भविष्यति सुदुर्ल्लभा

అనంతరం ద్వారకలో పుణ్యమైన జన్మ కలుగును; శ్రీకృష్ణుని సంపూర్ణంగా తృప్తిపరచినచో అతి దుర్లభమైన సిద్ధి లభించును.

Verse 16

तस्मात्तद्भुज्यतां पापं जातं वैष्णवनिंदनात् । तत्रत्यानां प्रभुर्नैव यम ईष्टे महेश्वरः

కాబట్టి వైష్ణవ-నిందనమున జనించిన ఆ పాపాన్ని అనుభవించి క్షీణింపజేయవలెను; అక్కడ నివసించువారికి యముడు ప్రభువు కాదు, మహేశ్వరుడే పరమాధిపతి పూజ్యుడు.

Verse 17

श्रीप्रह्लाद उवाच । तस्माद्द्वारवतीं गत्वा संसेव्यो देवनायकः

శ్రీప్రహ్లాదుడు పలికెను—కాబట్టి ద్వారవతికి వెళ్లి దేవనాయకుడైన ప్రభువును భక్తితో సేవించవలెను.

Verse 18

गोमतीतीरमाश्रित्य द्वारकायां प्रयच्छति । यत्तु किंचिद्धनं विप्राः श्रूयतां तत्फलोदयम्

ద్వారకలో గోమతీ తీరాన్ని ఆశ్రయించి ఏదైన ధనాన్ని దానం చేస్తే—ఓ విప్రులారా, దాని ఫలోదయాన్ని వినుడి.

Verse 19

हेमभारसहस्रैस्तु रविवारे रविग्रहे । कुरुक्षेत्रे यदाप्नोति गजाश्वरथदानतः

ఆదివారము సూర్యగ్రహణ సమయంలో కురుక్షేత్రంలో ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలు దానం చేయుటవలన లభించే పుణ్యం సహస్ర స్వర్ణభారములకు సమమని చెప్పబడింది।

Verse 20

सहस्रगुणितं तस्मात्सत्यंसत्यं मयोदितम् । हेममाषार्द्धमानेन द्वारकादानयोगतः

అందుచేత ఆ పుణ్యం సహస్రగుణమవుతుంది—ఇది సత్యం, సత్యం, నేను చెప్పినదే। ద్వారకాలో దానయోగమున అర్ధమాష పరిమాణ స్వర్ణదానముచేత కూడా ఆ బహుగుణ ఫలం లభిస్తుంది।

Verse 21

पत्राणां चैव पुष्पाणां नैवेद्यसिक्थसंख्यया । कृष्णदेवस्य पूजायामनंतं भवति द्विजाः

ఓ ద్విజులారా, శ్రీకృష్ణదేవుని పూజలో ఆకులు-పువ్వుల సంఖ్యచేత గానీ, నైవేద్యము మరియు దీప (సిక్థ) అర్పణల సంఖ్యచేత గానీ ఫలం అనంతమగును।

Verse 22

अन्नदानं तु यः कुर्य्याद्द्वारकायां तु तत्फलम् । नैव शक्नोम्यहं वक्तुं ब्रह्मा शेषमहेश्वरौ

ద్వారకాలో ఎవడు అన్నదానం చేయునో, దాని ఫలమును నేను చెప్పలేను; బ్రహ్మ, శేషుడు, మహేశ్వరుడుకూడా దానిని పూర్తిగా వర్ణించలేరు।

Verse 23

ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रो वाऽप्यथ वांऽत्यजः । नारी वा द्वारकायां वै भक्त्या वासं करोति वै

బ్రాహ్మణుడు, క్షత్రియుడు, వైశ్యుడు, శూద్రుడు లేదా అంత్యజుడు—లేదా స్త్రీ—ఎవడైనా ద్వారకాలో భక్తితో నివసించునట్లయితే, అతడు నిశ్చయంగా ఆ పవిత్ర పుణ్యఫలానికి పాత్రుడగును।

Verse 24

कुलकोटिं समुद्धृत्य विष्णुलोके महीयते । सत्यंसत्यं द्विजश्रेष्ठा नानृतं मम भाषितम्

తన కులకోటిని उद्धరించి అతడు విష్ణులోకంలో మహిమింపబడుతాడు. ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా, నిజం నిజం—నేను పలికినది అసత్యం కాదు.

Verse 25

द्वारकावासिनं दृष्ट्वा स्पृष्ट्वा चैव विशेषतः । महापापविनिर्मुक्ताः स्वर्गलोके वसंति ते

ద్వారకావాసిని కేవలం దర్శించి, ముఖ్యంగా స్పర్శించినచో, వారు మహాపాపాల నుండి విముక్తులై స్వర్గలోకంలో నివసిస్తారు.

Verse 26

पांसुवो द्वारकाया वै वायुना समुदीरिताः । पापिनां मुक्तिदाः प्रोक्ताः किं पुनर्द्वारका भुवि

ద్వారక ధూళికణాలు కూడా గాలిచేత ఎగిరి వ్యాపించినా పాపులకు ముక్తిదాయకమని చెప్పబడింది—అయితే భూమిపై ఉన్న స్వయంగా ద్వారక ఎంత గొప్పదో!

Verse 27

श्रीप्रह्लाद उवाच । श्रूयतां द्विजशार्दूला महामोहविनाशनम् । द्वारकायाश्च माहात्म्यं गोमतीकृष्णसन्निधौ

శ్రీప్రహ్లాదుడు పలికెను—ఓ ద్విజశార్దూలులారా, వినుడి: మహామోహనాశకమైన ద్వారకా మహాత్మ్యం, గోమతి మరియు శ్రీకృష్ణ సన్నిధిలో.

Verse 28

कुशावर्त्तात्समारभ्य यावद्वै सागरावधि । यस्यां तिथौ समायाति सिंहे देवपुरोहितः

కుశావర్తం నుండి ప్రారంభించి సముద్రసీమ వరకు—ఏ తిథిన దేవపురోహితుడు బృహస్పతి సింహరాశిలో ప్రవేశిస్తాడో ఆ తిథి.

Verse 29

तस्यां हि गोमतीस्नानं द्विषङ्गोदावरीफलम् । अवगाहिता प्रयत्नेन सिंहांते गौतमी सकृत्

ఆ సందర్భంలో గోమతీ నదిలో స్నానం చేయడం వల్ల గోదావరి పుణ్యఫలానికి రెండింతల ఫలం లభిస్తుంది. సింహరాశి అంత్యంలో శ్రమతో గౌతమీలో ఒక్కసారి మునిగినవాడు అదే ఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 30

गोदावर्य्यां भवेत्पुण्यं वसतो वर्षसंख्यया । तत्फलं समवाप्नोति गोमतीसेवनाद्द्विजाः

ఓ ద్విజులారా! గోదావరి తీరంలో ఎన్నో సంవత్సరాలు నివసించడం వల్ల కలిగే పుణ్యం, అదే ఫలం పవిత్ర గోమతీని భక్తితో సేవించడంవల్ల మాత్రమే లభిస్తుంది.

Verse 31

गोमत्यां श्रद्धया स्नानं पूर्णे सिंहस्थिते गुरौ । सहस्रगुणितं तत्स्याद्द्वारवत्यां दिनेदिने

గురు (బృహస్పతి) పూర్తిగా సింహరాశిలో స్థితిచెందినప్పుడు, గోమతీలో శ్రద్ధతో చేసిన స్నానం ద్వారవతీ (ద్వారకా)లో ప్రతిదినం వెయ్యిరెట్లు పుణ్యఫలాన్ని ఇస్తుంది.

Verse 32

गच्छगच्छ महाभाग द्वारकामिति यो वदेत् । तस्यावलोकनादेव मुच्यते सर्वपातकैः

ఎవడు ‘వెళ్లు, వెళ్లు, ఓ మహాభాగుడా, ద్వారకాకు’ అని పలుకుతాడో, అతని దర్శనమాత్రంతోనే మనిషి సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు.

Verse 33

द्वारकेति च यो ब्रूयाद्द्वारकाभिमुखो नरः । कृपया कृष्णदेवस्य मुक्तिभागी भवेद्ध्रुवम्

ద్వారకా వైపు ముఖం చేసి ‘ద్వారకా’ అని పలికే మనిషి, శ్రీకృష్ణదేవుని కృపవల్ల నిశ్చయంగా మోక్షభాగ్యుడవుతాడు.

Verse 34

द्वारकां गोमतीं पुण्यां रुक्मिणीं कृष्णमेव च । स्मरंति येऽन्वहं भक्त्या द्वारकाफलभागिनः

భక్తితో ప్రతిదినం ద్వారకను, పుణ్య గోమతీని, రుక్మిణీదేవిని మరియు శ్రీకృష్ణుని స్మరించువారు ద్వారకా ఫలభాగులు అవుతారు।

Verse 35

सहस्रयोजनस्थानां येषां स्यादिति मानसम् । द्वारवत्यां गमिष्यामो द्रक्ष्यामो द्वारकेश्वरम्

సహస్ర యోజనాల దూరంలో ఉన్నవారికైనా ‘మేము ద్వారవతికి వెళ్తాము, ద్వారకేశ్వరుని దర్శిస్తాము’ అనే సంకల్పం మనసులో కలిగితే, ఆ సంకల్పమే పుణ్యప్రదం అవుతుంది।

Verse 36

सर्वपापैः प्रमुच्यंते धन्यास्ते लोकपावनाः । किं वाच्यं द्वारकायात्रां ये प्रकुर्वंति मानवाः । किं पुनर्द्वारकानाथं कृष्णं पश्यंति ये नराः

వారు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తులవుతారు; వారు ధన్యులు, లోకపావనులు. ద్వారకా యాత్ర చేయువారి మహిమను ఏమని చెప్పగలం? మరి ద్వారకానాథుడు శ్రీకృష్ణుని దర్శించువారు ఎంత అధిక ధన్యులో!

Verse 37

मित्रध्रुग्ब्रह्महा गोघ्नः परदारापहारकः । मातृहा पितृहा चैव ब्रह्मस्वापहरस्तथा

మిత్రద్రోహి, బ్రాహ్మణహంతకుడు, గోహంతకుడు, పరస్త్రీ అపహారకుడు; మాతృహంతకుడు, పితృహంతకుడు మరియు బ్రాహ్మణధన అపహర్త—

Verse 38

एते चान्ये च पापिष्ठा महापापयुताश्च ये । सर्वपापैः प्रमुच्यंते कृष्णदेवस्य दर्शनात्

ఇవారితో పాటు ఇతర అత్యంత పాపులు, మహాపాపభారంతో ఉన్నవారైనా, శ్రీకృష్ణదేవుని దర్శనమాత్రంతో సమస్త పాపాల నుండి విముక్తులవుతారు।

Verse 39

किं वेदैः श्रद्धया हीनैर्व्याख्यानैरपि कृत्स्नशः । हेमभारसहस्रैः किं कुरुक्षेत्रे रविग्रहे

శ్రద్ధలేని వేదాల వల్ల ఏమి ప్రయోజనం, సంపూర్ణంగా వ్యాఖ్యానించినా? అలాగే కురుక్షేత్రంలో సూర్యగ్రహణ సమయంలో వేల బరువుల బంగారం ఇచ్చినా ఏమి ఫలం?

Verse 40

गजाश्वरथदानैः किं किं मंदिरप्रतिष्ठया । तेषां पूजादिना सम्यगिष्टा पूर्तादिभिश्च किम्

ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలు దానం చేయడం వల్ల ఏమి, లేదా మందిర ప్రతిష్ఠ వల్ల ఏమి? వాటి విధివిధాన పూజలతో, యజ్ఞాలతో, పూర్తకర్మలతో కూడా ఏమి అవసరం?

Verse 41

राजसूयाश्वमेधाद्यैः सर्वयज्ञैश्च किं भवेत् । सेवनैः क्षेत्रतीर्थानां तपोभिर्विविधैस्तु किम्

రాజసూయ, అశ్వమేధాది సమస్త యజ్ఞాల వల్ల ఏమి లాభం? అనేక క్షేత్ర-తీర్థ సేవలతో, వివిధ తపస్సులతో కూడా ఏమి ప్రయోజనం?

Verse 42

किं मोक्षसाधनैः क्लेशैर्ध्यानयोगसमाधिभिः । द्वारकेश्वरकृष्णस्य दर्शनं यस्य जायते

మోక్షసాధనమని చెప్పబడే కష్టసాధ్య నియమాలు—ధ్యానం, యోగం, సమాధి—ఇవన్నీ ఎందుకు, ఎవరికైతే ద్వారకేశ్వర శ్రీకృష్ణ దర్శనం కలుగుతుందో?

Verse 43

माहात्म्यं द्वारकायास्तु अथवा यः शृणोति च । विशेषेण तु वैशाख्यां जयंत्याश्चैव जागरे

భక్తితో ద్వారకా మహాత్మ్యాన్ని వినేవాడు—ప్రత్యేకంగా వైశాఖ మాసంలో, జయంతి రాత్రి జాగరణలో—విశేష పుణ్యాన్ని పొందుతాడు.

Verse 44

माघ्यां च फाल्गुने चैत्रे ज्येष्ठे चैव विशेषतः । अद्यापि द्वारका पुण्या कलावपि विशेषतः

మాఘం, ఫాల్గుణం, చైత్రం, జ్యేష్ఠం—ప్రత్యేకంగా ఈ మాసాలలో—ద్వారకా మహాపుణ్యక్షేత్రం. నేటికీ, కలియుగంలోనూ, అది విశేషంగా పవిత్రమే.

Verse 45

यस्यां सत्रं प्रपां कृत्वा प्रासादं मंचमेव च । यतीनां शरणं कृत्वा तीरे मंडपमेव च

ఆ (ద్వారకా)లో ఎవడు సత్రం (అన్నదానవ్యవస్థ), ప్రపా (జలఛత్రం), ప్రాసాదం/ధర్మశాల, విశ్రాంతి మંચం ఏర్పాటు చేసి; యతులకు శరణం ఇచ్చి, తీరంలో మండపం కూడా నిర్మిస్తాడో—

Verse 46

वापीकूपतडागानां जीर्णोद्धारमथापि वा । मूर्तिं विष्णोः प्रतिष्ठाप्य दत्त्वा वा भोगसाधनम्

వాపీలు, బావులు, చెరువుల జీర్ణోద్ధారం చేయునా; లేదా విష్ణుమూర్తిని ప్రతిష్ఠించునా; లేక భోగ-పూజకు అవసరమైన సాధనాలను దానం చేయునా—

Verse 47

श्रूयतां तत्फलं विप्राः सर्वोत्कृष्टं वदाम्यहम् । संप्राप्य वांछितान्कामान्कृष्णानुग्रहभाजनम्

హే విప్రులారా, దాని ఫలాన్ని వినండి; నేను అత్యుత్తమ ఫలితాన్ని చెబుతున్నాను—మనిషి కోరిన కోరికలను పొందుతూ కృష్ణానుగ్రహానికి పాత్రుడవుతాడు.

Verse 48

तेजोमयेषु लोकेषु भुक्त्वा भोगाननुक्रमात् । प्राप्नोति विष्णुलोकं वै नरो देवनमस्कृतम्

తేజోమయ లోకాలలో క్రమంగా భోగాలను అనుభవించి, ఆ మనిషి నిశ్చయంగా దేవతలకూ నమస్కార్యమైన విష్ణులోకాన్ని పొందుతాడు.

Verse 49

स्थापयेद्द्वारकायां वै मूर्तिं दारुशिलामयीम् । त्रैलोक्यं स्थापितं तेन विष्णोः सायुज्यतामियात्

ద్వారకాలో కఱ్ఱ లేదా రాతితో చేసిన భగవానుని మూర్తిని ప్రతిష్ఠించాలి. ఆ పుణ్యక్రియచేత త్రిలోకం స్థాపితమైనట్లై, భక్తుడు విష్ణువుతో సాయుజ్యాన్ని పొందుతాడు.

Verse 50

प्ररोहो नास्ति पापस्य पुण्यस्य वृद्धिरुत्तमा । द्वारकायां कथं जातं वैलक्षण्यमिदं प्रभो । क्षेत्रेभ्यः सर्वतीर्थेभ्य आश्चर्य्यं कथयंति ते

ప్రభూ! ద్వారకాలో పాపానికి ఇక మొలక లేదు; పుణ్యానికి అత్యుత్తమ వృద్ధి కలుగుతుంది. ఈ విశిష్టత ద్వారకాలో ఎలా ఏర్పడింది? ప్రజలు దీనిని అన్ని క్షేత్రాలు, తీర్థాలకన్నా గొప్ప ఆశ్చర్యమని చెబుతారు.