Adhyaya 32

Verse 1

प्रह्लाद उवाच । नारदस्त्वग्रतो गत्वा प्रणम्याथ हरिप्रियाम् । उवाच ललितां वाचं हर्षयन्द्वारकां पुरीम्

ప్రహ్లాదుడు పలికెను—నారదుడు ముందుగా వెళ్లి హరిప్రియను నమస్కరించి, మృదువైన మధుర వాక్యాలతో పలికి ద్వారకాపురిని ఆనందింపజేశాడు।

Verse 2

श्रीनारद उवाच । पश्यपश्य महाभागे सर्वे प्राप्ताः सुशोभने । तीर्थक्षेत्राणि देवाश्च ऋषयश्चैव कृत्स्नशः

శ్రీ నారదుడు పలికెను—చూడుము, చూడుము, ఓ మహాభాగ్యవతీ, ఓ సుశోభనే! అందరూ వచ్చారు—తీర్థక్షేత్రాలు, దేవతలు, సమస్త ఋషులు।

Verse 3

पश्येमं पुरतः प्राप्तं प्रयागं तीर्थकैः सह । द्वारके तव पादाब्जे लुण्ठंते श्रद्धयाद्भुतम्

చూడుము, ఈ ప్రయాగం ఇతర తీర్థాలతో కలిసి నీ ముందుకు వచ్చింది. ఓ ద్వారకా! ఆశ్చర్యం—వారు భక్తిశ్రద్ధతో నీ పాదపద్మాల వద్ద లొర్లి నమస్కరిస్తున్నారు।

Verse 4

इदं तु पुष्करं तीर्थं नमति श्रद्धया शुभे । इयं तु गौतमी पुण्या सर्वतीर्थसमाश्रया

ఇది పుష్కర తీర్థం, ఓ శుభే—శ్రద్ధతో నమస్కరిస్తోంది. ఇది పుణ్యమైన గౌతమీ—సర్వ తీర్థాలకు ఆశ్రయభూతమైనది.

Verse 5

सिंहस्थे च गुरौ भद्रे संप्राप्ता सौभगं महत् । किन्तु दुर्जनसंसर्गाद्दग्धा पापाग्निना भृशम्

ఓ భద్రే! సింహస్థంలో గురువు ఉన్నప్పుడు ఆమెకు మహా సౌభాగ్యం లభించింది; కానీ దుర్జనసంగం వల్ల పాపాగ్నితో తీవ్రంగా దగ్ధమైంది।

Verse 6

तत्रोपायमभिज्ञाय ऋषीणां शृण्वतां तदा । श्रुत्वा कर्णे महच्छब्दं संप्राप्तेयं तवांतिकम्

అక్కడ ఋషులు వినుచుండగా ఉపాయమును తెలిసికొని, చెవిలో మహాశబ్దమును విని, ఆమె వచ్చి మీ సన్నిధికి చేరింది।

Verse 7

नमस्करोति देवि त्वां द्वारके गौतमी शुभा । पश्यपश्य महापुण्या इयं भागीरथी शुभा

హే దేవి ద్వారకా! శుభమైన గౌతమీ (గోదావరి) మీకు నమస్కరిస్తోంది. చూడండి—చూడండి! ఇది మహాపుణ్యవతి, శుభమైన భాగీరథీ (గంగా) కూడా.

Verse 8

नमस्करोति ते पादौ संहृष्टा च पुनःपुनः । पश्येमां नर्मदां रम्यां प्रणतां तव पादयोः

ఆమె ఆనందంతో మళ్లీ మళ్లీ మీ పాదాలకు నమస్కరిస్తోంది. చూడండి, ఈ రమ్యమైన నర్మదా మీ పాదాల వద్ద ప్రణమించి ఉంది।

Verse 9

यमुना चन्द्रभागेयमियं प्राचीसरस्वती । सरयूर्गंडकी प्राप्ता गोमती पूर्ववाहिनी

ఇది యమునా, ఇది చంద్రభాగా; ఇది ప్రాచీగా ప్రవహించే సరస్వతి. సరయూ, గండకీ వచ్చాయి; తూర్పు దిశగా ప్రవహించే గోమతీ కూడా వచ్చింది।

Verse 10

शोणः सिन्धुनदी चैता अन्याश्च सरितां वराः । कृष्णा भीमरथी पुण्या कावेर्य्याद्याः सरिद्वराः

ఇది శోణ, ఇది సింధు నది; ఇంకా ఇతర శ్రేష్ఠ నదులు కూడా. కృష్ణా, పుణ్యమైన భీమరథీ, అలాగే కావేరీ మొదలైన ప్రధాన నదులు కూడా ఇక్కడ ఉన్నాయి।

Verse 11

सीताचक्षुर्नदी भद्रा नमंत्येताः पदांबुजम् । द्वारके ता महापुण्याः सप्तद्वीपोद्भवाः पराः

సీత, చక్షుర్నది, భద్రా—ఇవన్నీ మీ పాదపద్మాలకు నమస్కరిస్తున్నాయి. ద్వారకలో సప్తద్వీపాల నుండి ఉద్భవించిన ఆ పరమ పుణ్యమయిన పవిత్ర నదులు సన్నిధానంగా ఉన్నాయి.

Verse 12

मन्दाकिनी महापुण्या भोगवत्यादिसंयुता । पश्याश्चर्यमिदं भद्रे वाराणसी विमुक्तिदा

మహాపుణ్యమయిన మందాకిని భోగవతి మొదలైనవారితో కలిసి ఇక్కడ ఉంది. ఓ భద్రే, ఈ ఆశ్చర్యాన్ని చూడు—ముక్తిదాయిని వారాణసీ యథార్థంగా ఇక్కడే ఉన్నట్లుంది.

Verse 13

भक्त्या ते च पदांभोजं शिरस्याधाय वर्तते । कुरुक्षेत्रं महापुण्यं नमति त्वामहर्निशम्

భక్తితో అది మీ పాదపద్మాలను శిరస్సుపై ధరించి నిలుస్తుంది. మహాపుణ్యమైన కురుక్షేత్రం పగలు-రాత్రి మీకు నమస్కరిస్తూనే ఉంటుంది.

Verse 14

द्वारके मथुरां पश्य प्रणतां तव पादयोः । अयोध्याऽवंतिकामायास्ता नमंति पदांबुजम्

ఓ ద్వారకే, మథురను చూడు—ఆమె నీ పాదాల వద్ద ప్రణమిల్లుతోంది. అయోధ్యా మరియు అవంతికా (ఉజ్జయిని) కూడా నీ పాదపద్మాలకు నమస్కరిస్తున్నాయి.

Verse 15

कांची गया विशाला च विरजा लुठति क्षितौ । शालिग्रामं महाक्षेत्रं पतितं तव पादयोः । विराजते प्रभासं च क्षेत्रं च पुरुषोत्तमम्

కాంచీ, గయా, విశాలా మరియు విరజా—భక్తితో భూమిపై లొల్లి నమస్కరిస్తున్నాయి. శాలిగ్రామ మహాక్షేత్రం నీ పాదాల వద్ద పడివుంది. ప్రభాసం మరియు పురుషోత్తమ (పురి) క్షేత్రం కూడా ప్రకాశిస్తోంది.

Verse 16

भार्गवादीनि चान्यानि सर्वक्षेत्राणि सुन्दरि । द्वारके प्रणमंति त्वां भक्त्योत्थाय पुनःपुनः

హే సుందరీ ద్వారకా! భార్గవాది ఇతర సమస్త పుణ్యక్షేత్రాలు భక్తితో మళ్లీ మళ్లీ లేచి నీకు ప్రణామం చేస్తున్నాయి।

Verse 17

पश्येमान्सागरान्सप्त पतितस्तांब पादयोः । पश्यारण्यानि सर्वाणि नैमिषं प्रणतं पुरः

చూడుము, ఈ ఏడు సముద్రాలు నీ పద్మపాదాల వద్ద పడి నమస్కరిస్తున్నాయి. చూడుము, సమస్త పుణ్యారణ్యాలనూ; అలాగే నీ ముందర నైమిషం కూడా ప్రణతమై ఉంది।

Verse 18

धनुष्कं च दशारण्यं दंडकारण्यमर्बुदम् । नारायणाश्रमं पश्य द्वारके प्रणतं तथा

ధనుష్కం, దశారణ్యం, దండకారణ్యం, అర్బుదం చూడు; అలాగే నారాయణాశ్రమమును కూడా చూడు—హే ద్వారకా, ఇవన్నీ ప్రణతమై ఉన్నాయి।

Verse 19

अयं मेरुश्च कैलासो मन्दराद्याः सहस्रशः । हिमाद्रिर्विंध्यशैलश्च श्रीशैलाद्याः प्रहर्षिताः । एते ह्यृषिगणाः सर्वे नमंतिस्म पुनःपुनः

ఇదిగో మేరువు, కైలాసము; అలాగే మందరాది వేలాది పర్వతాలు. హిమాద్రి, వింధ్యశైలం, శ్రీశైలాది—ఆనందంతో సమక్షంలో ఉన్నాయి. ఈ సమస్త ఋషిగణములు కూడా మళ్లీ మళ్లీ నమస్కరిస్తున్నారు।

Verse 20

गंगाद्याः सागराः शैला नृत्यंति पुरतस्तव । ऋषिदेवगणाः सर्वे सर्वे गर्जंति नामभिः

గంగాద్య పుణ్యనదులు, సముద్రాలు, పర్వతాలు నీ ముందర నర్తిస్తున్నాయి. సమస్త ఋషి-దేవగణములు—అందరూ నామములతో గర్జిస్తున్నారు।

Verse 21

श्रीप्रह्लाद उवाच । इत्येवं वदतस्तस्य द्वारका हृष्टमानसा । नृत्यतो मुदितान्वीक्ष्य सर्वान्प्रेम्णाभिनंद्य च । उवाच ललिता वाचं गौतमीं स्पृश्य पाणिना

శ్రీ ప్రహ్లాదుడు పలికెను—అతడు అలా పలుకుతుండగా ద్వారకా హృదయం ఆనందంతో పరవశించింది. నర్తిస్తూ హర్షించిన వారందరిని చూసి ప్రేమతో అభినందించి, గౌతమీని చేతితో స్పృశించి మృదువాక్యములు పలికింది.

Verse 22

भागीरथीप्रयागादीन्क्षेत्रादीनथ सर्वशः । द्वारका मधुरालापैः सर्वानानंदयत्तदा

అప్పుడు ద్వారకా మధుర వాక్యాలతో భాగీరథి, ప్రయాగము మొదలైన అన్ని తీర్థక్షేత్రాలను, పవిత్ర స్థానాలను సమస్త విధాల ఆనందింపజేసింది.

Verse 23

अथाश्चर्यमभूत्तत्र सर्वानंदविवर्द्धनम् । अथ तावत्तदाऽकाशे गीतवाद्यजयस्वनाः

అప్పుడు అక్కడ అందరి ఆనందాన్ని పెంపొందించే ఒక ఆశ్చర్యకర ఘటన జరిగింది. అదే సమయంలో ఆకాశంలో గీతాల, వాద్యాల, జయధ్వనుల శబ్దాలు వినిపించాయి.

Verse 24

गर्जनानि सुपुण्यानि हरिशब्दैः पृथक्पृथक् । अपश्यन्वै तदा सर्वे ब्रह्माद्या देवनायकाः

అక్కడ ‘హరి’ శబ్దాలతో నిండిన, వేరువేరుగా వినిపించే శుభ గర్జనలు ఉద్భవించాయి. అప్పుడు బ్రహ్మ మొదలైన దేవనాయకులందరూ ఆ అద్భుతాన్ని దర్శించారు.

Verse 25

महेशः स्वगणैः सार्द्धं भवान्या समदृश्यत । इन्द्रस्तु त्रिदशैः सार्द्धं यक्षगन्धर्वकिन्नरैः

మహేశ్వరుడు తన గణములతో కూడి భవానితో సహా ప్రత్యక్షమయ్యాడు. అలాగే ఇంద్రుడు కూడా త్రిదశులతో పాటు యక్ష, గంధర్వ, కిన్నరులతో కలిసి ప్రాదుర్భవించాడు.

Verse 26

मरुद्भिर्लोकपालैश्चा नृत्यमानाः प्रहर्षिताः । सिद्धविद्याधराः सर्वे वस्वादित्याश्च सग्रहाः

మరుతులతోను లోకపాలులతోను కలిసి వారు పరమ హర్షంతో నర్తించారు. సమస్త సిద్ధులు, విద్యాధరులు, వసువులు, ఆదిత్యులు కూడా తమ దివ్య పరివారాలతో అక్కడ ఉన్నారు.

Verse 27

भृग्वाद्याः सनकाद्याश्च नृत्यमानाः प्रहर्षिताः । ब्रह्माणं च नमस्कृत्य सप्तस्वर्गस्थिताः सुराः

భృగువు మొదలైన ఋషులు, సనకుడు మొదలైన మునులు పరమ హర్షంతో నర్తిస్తూ బ్రహ్మదేవునికి నమస్కరించారు. ఏడు స్వర్గాల్లో నివసించే దేవతలూ భక్తితో వందనం చేశారు.

Verse 28

ऊचुस्ते द्वारकां दृष्ट्वा ब्रह्मेशानादयस्तदा । हर्षविह्वलितात्मानो वीक्ष्याऽन्योन्यं च विस्मिताः

అప్పుడు ద్వారకను దర్శించి బ్రహ్మ, ఈశానుడు (శివుడు) మొదలైనవారు పలికారు. హర్షంతో విహ్వలులై పరస్పరం చూసుకుంటూ ఆశ్చర్యపడ్డారు.

Verse 29

देवा ऊचुः । सेयं वै द्वारका देवी वहते यत्र गोमती । यत्राऽस्ते भगवान्कृष्णः सेयं पुण्या विराजते

దేవతలు పలికారు—ఇదే దేవీ ద్వారక, ఇక్కడ గోమతి నది ప్రవహిస్తుంది. ఇక్కడే భగవాన్ శ్రీకృష్ణుడు నివసించుచున్నాడు; ఈ పుణ్యపురి మహిమతో ప్రకాశిస్తుంది.

Verse 30

सर्वक्षेत्रोत्तमा या च सर्वतीर्थोत्तमोत्तमा । स्वर्गादप्यधिका भूमौ द्वारकेयं प्रकाशते

సర్వ క్షేత్రాలలో శ్రేష్ఠమైనది, సర్వ తీర్థాలలో పరమోత్తమమైనది—ఆ ద్వారక భూమిపై స్వర్గానికన్నా అధిక మహిమతో ప్రకాశిస్తుంది.

Verse 31

एतद्वै चक्रतीर्थं च यच्छिला चक्र चिह्निता । मुक्तिदा पापिनां लोके म्लेच्छदेशेऽपि पूजिता

ఇదే నిజంగా చక్రతీర్థము; దీని శిలపై చక్రచిహ్నము ముద్రితమై యున్నది. ఇది లోకమందు పాపులకైనా మోక్షదాయకము, మ్లేచ్ఛదేశములలోనూ పూజింపబడును.

Verse 32

प्रह्लाद उवाच । ब्रह्मादीनागतान्दृष्ट्वा विस्मिता नारदादयः । क्षेत्राणि तीर्थमुख्यानि विस्मितानि सरिद्वराः । प्रणेमुर्युगपत्सर्वे सर्वाः सर्वाणि सर्वशः

ప్రహ్లాదుడు పలికెను—బ్రహ్మాది దేవతలు వచ్చుట చూచి నారదాదులు విస్మయమొందిరి. ప్రధాన క్షేత్రములు, శ్రేష్ఠ తీర్థములు, ఉత్తమ నదులును ఆశ్చర్యభరితమై, అందరూ ఒకేసారి—అందరికీ, అన్ని విధాలుగా—నమస్కరించిరి.

Verse 33

ब्रह्मादीनां च तीर्थानां दृष्ट्वा यात्रां मनोहराम् । द्वारकां प्रति विप्रेन्द्रा विस्मिता द्वारकौकसः

హే విప్రేంద్రా! బ్రహ్మాది దేవతలతో కూడిన తీర్థముల మనోహర యాత్ర ద్వారక వైపు సాగుట చూచి, ద్వారకావాసులు విస్మయమొందిరి.

Verse 34

दृष्ट्वा देवगणाः सर्वे द्वारकां प्रति मंदिरे । गीतवाद्यादि निर्घोषैर्नृत्यमानाः प्रहर्षिताः

ద్వారకను దర్శించి ఆమె మందిరాల వైపు చేరుచుండగా, గీత-వాద్యముల ఘోష మధ్య సర్వ దేవగణములు పరమానందంతో నర్తించిరి.

Verse 35

वदन्तो जयशब्दांश्च सेयं कृष्णप्रियेति च । दृष्ट्वा ब्रह्ममहेशानौ द्वारकां प्रीतमानसौ

‘జయ జయ’ అని జయధ్వనులు పలుకుచు, ‘ఇదే కృష్ణప్రియా’ అని ప్రకటించుచు, ద్వారకను దర్శించి బ్రహ్మ మహేశ్వరులు హృదయానందమొందిరి.

Verse 36

त्यक्त्वा च वाहने श्रेष्ठे दण्डवत्पतितौ भुवि । ऊचतुश्च तदा देवौ द्वारकां प्रति हर्षितौ

శ్రేష్ఠ వాహనాలను విడిచి ఆ ఇద్దరు దేవులు దండవత్‌గా భూమిపై పడ్డారు. ఆపై హర్షంతో ద్వారక వైపు ముఖం చేసి పలికారు.

Verse 37

श्रेष्ठा त्वमम्ब सर्वेभ्योऽस्मदादिभ्योऽपि सर्वतः । यतस्त्वां न त्यजेत्साक्षाद्भगवान्विष्णुरव्ययः

హే అంబా! నీవు అందరిలోకెల్లా, మా వంటి దేవులకన్నా కూడా, సర్వతోముఖంగా శ్రేష్ఠురాలివి; ఎందుకంటే అవ్యయుడైన భగవాన్ విష్ణువు స్వయంగా సాక్షాత్తుగా నిన్ను ఎప్పుడూ విడువడు.

Verse 38

अतो दर्शय देवेशं कृष्णं कंसविनाशनम् । यद्दर्शनान्महासिद्धिः सर्वेषां च भविष्यति

కాబట్టి హే దేవీ! దేవేశుడైన కంసవినాశక శ్రీకృష్ణుని మాకు దర్శింపజేయుము; ఆయన దర్శనమాత్రంతో అందరికీ మహాసిద్ధి కలుగును.

Verse 39

प्रह्लाद उवाच । इत्युक्त्वा प्रययौ देवी तीर्थक्षेत्रादिसंयुता । ब्रह्मेशानौ पुरस्कृत्य हृष्टौ दृष्ट्वा महोत्सवान्

ప్రహ్లాదుడు పలికెను—ఇట్లు చెప్పి దేవి తీర్థక్షేత్రాదులతో కూడి బయలుదేరెను. బ్రహ్మా, ఈశానులను ముందుంచి మహోత్సవాలను చూచి వారు హర్షించారు.

Verse 40

गीतवाद्यपताकैश्च दिव्योपायनपाणिभिः । प्राप्योवाच ततो देवान्द्वारका हर्षविह्वला

గీతాలు, వాద్యాలు, పతాకాలతోను, చేతుల్లో దివ్య ఉపాయనాలు ధరించి, హర్షవిహ్వలమైన ద్వారక దేవుల వద్దకు వచ్చి తరువాత పలికింది.

Verse 41

पश्यतां पश्यतां देवाः सोऽयं वै द्वारकेश्वरः । प्राप्य संदर्शनं यस्य मुक्तानां यत्फलं भवेत् । न विद्यते सहस्रेषु ब्रह्मांडेषु च यत्फलम्

చూడండి, చూడండి, ఓ దేవులారా! ఇతడే నిజంగా ద్వారకేశ్వరుడు. ఇతని సాక్షాత్ దర్శనంతో ముక్తులకు లభించే ఫలం కలుగుతుంది; అటువంటి ఫలం వేల బ్రహ్మాండాలలో కూడా దొరకదు.

Verse 42

ततो देवगणाः सर्वे क्षेत्रतीर्थादिसंयुताः । पश्चिमाभिमुखं दृष्ट्वा कृष्णं क्लेशविनाशनम् । प्रणेमुर्युगपत्सर्वे प्रहृष्टाः समुपागताः

అప్పుడు సమస్త దేవగణాలు—క్షేత్రతీర్థాలతో కూడి—పశ్చిమాభిముఖంగా ఉన్న క్లేశవినాశక శ్రీకృష్ణుని చూసి, ఆనందంతో సమీపించి అందరూ ఒకేసారి నమస్కరించారు.

Verse 43

गीतवाद्यप्रघोषैश्च नृत्यमानाः समंततः । जयशब्दं नमःशब्दं गर्जंतो हरिनामभिः

గీత-వాద్యాల ఘోషతో చుట్టూ నర్తిస్తూ, హరినామాలను ఉచ్చరిస్తూ ‘జయ’ ‘నమః’ అని గర్జించారు.

Verse 44

ब्रह्मा भवो भवानी च सेन्द्रा देवगणा भुवि । दृष्ट्वा कृष्णं प्रणेमुस्ते भक्त्योत्थाय पुनःपुनः

భూమిపై బ్రహ్మ, భవుడు (శివుడు), భవానీ, అలాగే ఇంద్రునితో కూడిన దేవగణాలు శ్రీకృష్ణుని చూసి భక్తితో మళ్లీ మళ్లీ లేచి ప్రణామం చేశారు.

Verse 45

प्रयागादीनि तीर्थानि गंगाद्याः सरितोऽमलाः । ऋषयो देवगंधर्वाः शुकाद्याः सनकादयः । वीक्ष्य वक्त्रं महाविष्णोः प्रणेमुश्च मुहुर्मुहुः

ప్రయాగాది తీర్థాలు, గంగాది నిర్మల నదులు, ఋషులు, దేవగంధర్వులు, శుకాది మరియు సనకాదులు—మహావిష్ణువు ముఖాన్ని దర్శించి—మళ్లీ మళ్లీ ప్రణామం చేశారు.

Verse 46

कृष्णकृष्णेति कृष्णेति जय कृष्णेति वादिनः । स्नात्वा तु गोमतीनीरे तीरे चैव महोदधेः । कमलासनः संहृष्टः श्रीमत्कृष्णमपूजयत्

‘కృష్ణ కృష్ణ’ అని, ‘జయ కృష్ణ’ అని నినదిస్తూ వారు ముందుకు సాగారు. కమలాసన బ్రహ్మ గోమతీ తీరంలోను మహాసముద్ర తీరంలోను స్నానమాచరించి హర్షంతో శ్రీకృష్ణుని పూజించాడు।

Verse 47

स्वर्धेनुपयसा स्नाप्य दिव्यैश्चा मृतपंचकैः । भवश्चाथ भवानी च पूजयामास भक्तितः

స్వర్గీయ కామధేనువు పాలతోను, దివ్య పంచామృతాలతోను స్నాపింపజేసి, ఆపై భవుడు (శివుడు) మరియు భవానీ (పార్వతి) భక్తితో ప్రభువును పూజించారు।

Verse 48

इन्द्रो देवगणाः सर्वे योगिनः सनकादयः । ऋषयो नारदाद्याश्च गंगाद्याश्च सरिद्वराः

ఇంద్రుడు, సమస్త దేవగణాలు, సనకాది యోగులు, నారదాది ఋషులు, గంగాది శ్రేష్ఠ నదులు—అందరూ అక్కడ సమాగమించారు।

Verse 49

अमूल्याभरणैर्भक्त्या महारत्नविनिर्मितैः । दिव्यैर्माल्यैरनेकैश्च नन्दनादिसमुद्भवैः

భక్తితో వారు మహారత్నాలతో నిర్మితమైన అమూల్య ఆభరణాలను, అలాగే నందనాది దివ్య ఉద్యానాల నుండి పుట్టిన అనేక దివ్య మాలలను సమర్పించారు।

Verse 50

प्रियया श्रीतुलस्या वै श्रीमत्कृष्णमपूजयन् । धूपैर्नीराजनैर्दिव्यैः कर्पूरैश्च पृथक्पृथक्

ప్రియమైన శ్రీతులసితో వారు శ్రీకృష్ణుని పూజించి, విడివిడిగా దివ్య ధూపాలు, నీరాజనాలు (ఆరతి) మరియు కర్పూరాన్ని సమర్పించారు।

Verse 51

नैवेद्यैर्विविधैः पुष्पैर्दिव्यैः कर्पूरवासितैः । सकर्पूरैश्च तांबूलैः प्रियैश्चोपायनैस्तथा

వారు నానావిధ నైవేద్యాలతో, కర్పూరసువాసన గల దివ్య పుష్పాలతో, కర్పూరమిశ్రిత తాంబూలంతో మరియు ఇతర ప్రియ ఉపాయనాలతో కూడి ప్రభువును భక్తితో సత్కరించి పూజించారు।

Verse 52

महामांगलिकैः सर्वैः सुदिव्यैर्मंगलाऽर्तिकैः । संपूज्यैवं महाविष्णुं कृष्णं क्लेशविनाशनम् । प्रहृष्टा ननृतुः सर्वे गीतवाद्यप्रहर्षिताः

ఈ విధంగా సమస్త మహామంగళ కర్మకాండలతోను, దివ్య మంగళారతితోను క్లేశనాశక మహావిష్ణువు శ్రీకృష్ణుని సంపూర్ణంగా పూజించి, గీత-వాద్యాల ఉల్లాసంతో అందరూ పరమానందంతో నర్తించారు।

Verse 53

पुरतः कृष्णदेवस्य ह्यप्सरोभिः समन्विताः । ब्रह्मा च ब्रह्मपुत्राश्च ततः सेन्द्रा मरुद्गणाः

శ్రీకృష్ణదేవుని సమక్షంలో అప్సరలతో కూడి బ్రహ్మా మరియు బ్రహ్మపుత్రులు నిలిచారు; ఆపై ఇంద్రునితో కూడిన మరుత్గణాలు వచ్చారు।

Verse 54

ब्रह्मादीन्नृत्यतः प्रेक्ष्य भगवान्कमलेक्षणः । वारयामास हस्तेन प्रीतः प्राह सुरान्विभुः

బ్రహ్మాది దేవతలు నర్తిస్తున్నదాన్ని చూసి కమలనయనుడైన భగవంతుడు ప్రసన్నుడై, చేతి సంకేతంతో వారిని ఆపి, అనంతరం దేవతలను ఉద్దేశించి విభువు పలికాడు।

Verse 55

श्रीभगवानुवाच । भोभो ब्रह्मन्महेशान हे भवानि महेश्वरि । क्षेत्राणि सर्वतीर्थानि नारदः सनकादयः । प्रीतोऽहं भवता सम्यक्सर्वान्कामानवाप्स्यथ

శ్రీభగవానుడు పలికెను— ఓ బ్రహ్మన్, ఓ మహేశాన! ఓ భవానీ, ఓ మహేశ్వరీ! ఓ సమస్త క్షేత్రాలారా, సర్వ తీర్థాలారా! ఓ నారదా, సనకాదులారా! మీ భక్తిసేవచే నేను నిజంగా ప్రసన్నుడను; మీరు కోరిన సమస్త కామ్యఫలాలను పొందుదురు।

Verse 56

प्रह्लाद उवाच । तदाभिलषितांल्लब्ध्वा स र्वान्कामवरानथ । भक्त्या परमया श्रीमत्कृष्णं प्रोचुः प्रहर्षिताः

ప్రహ్లాదుడు అన్నాడు—అప్పుడు కోరుకున్న కోరికలన్నీ, సమస్త శ్రేష్ఠ వరాలూ పొందిన వారు పరమభక్తితో నిండిపోయి మహానందంతో శ్రీమాన్ కృష్ణుని సంభోదించారు।

Verse 57

देवा ऊचुः । प्राप्तः कामवरोऽस्माभिः सर्वतः कृपया विभो । सप्रेमा त्वत्पदांभोजे भक्तिर्भव्याऽनपायिनी

దేవతలు అన్నారు—హే విభో! అన్ని విధాల మీ కృపవల్ల మేము శ్రేష్ఠ వరాన్ని పొందాము. మీ పాదపద్మాలపై ప్రేమతో కూడిన, మంగళకరమైన, ఎప్పటికీ విడనాడని భక్తి మాలో కలుగుగాక।

Verse 58

प्रह्लाद उवाच । तथैव पूजयामासू रुक्मिणीं कृष्णवल्लभाम् । अथ ब्रह्ममहेशानौ सर्वेषां शृण्व तामिदम्

ప్రహ్లాదుడు అన్నాడు—అదేవిధంగా వారు కృష్ణవల్లభా రుక్మిణీదేవిని పూజించారు. అనంతరం బ్రహ్మా, మహేశ్వరులు అందరి సమక్షంలో ఈ మాటలు పలికారు—వినండి।

Verse 59

श्रद्धया परया युक्तौ द्वारकां प्रत्यवोचतुः । त्वं देवि सर्वतीर्थानां क्षेत्राणामुत्तमोत्तमा

పరమ శ్రద్ధతో యుక్తులైన ఆ ఇద్దరు ద్వారకను ఉద్దేశించి అన్నారు—హే దేవీ! సమస్త తీర్థక్షేత్రాలలో నీవే ఉత్తమోత్తమ.

Verse 60

पर्वतानां यथा मेरुः सिन्धूनां सागरो यथा । प्राणो यथा शरीराणामिन्द्रियाणां तु वै मनः

పర్వతాలలో మేరువు ఎలా ప్రధానమో, నదులలో సముద్రం ఎలా ప్రధానమో; శరీరాలకు ప్రాణం ఎలా, ఇంద్రియాలకు నిజంగా మనస్సు అలాగే—।

Verse 61

तेजस्विनां यथा वह्निस्तत्त्वानां चैत्त्य ईज्यते । यथा ग्रहर्क्षताराणां सोमो वै ज्योतिषां धुवम् । एषां प्रकाशपुंजानां यथा सूर्य्यः प्रकाशते

యథా తేజస్వులలో అగ్ని ప్రధానమో, తత్త్వాలలో పావన చైత్యం పూజ్యమో; యథా గ్రహ‑నక్షత్ర‑తారలలో సోముడు (చంద్రుడు) జ్యోతిష్కులకు ధ్రువమో, అలాగే ఈ ప్రకాశపుంజాలలో సూర్యుడు అత్యంత ప్రకాశిస్తాడు।

Verse 62

यथा नः सर्वदेवानां महाविष्णुरयं महान् । तथैव सर्वतीर्थानां पूज्येयं द्वारका शुभा

యథా మా దృష్టిలో సమస్త దేవతలలో ఈ మహా మహావిష్ణువే పరముడు, అలాగే సమస్త తీర్థాలలో ఈ శుభ ద్వారకా పూజ్యమైనది।

Verse 63

प्रह्लाद उवाच । इत्युक्त्वा सर्वदेवानां क्षेत्रादीनां च सत्तमाः । आधिपत्ये सुरेशानौ द्वारकामभिषेचतुः

ప్రహ్లాదుడు అన్నాడు— ఇలా చెప్పి, సమస్త దేవతలలోను పవిత్ర క్షేత్రాలలోను శ్రేష్ఠులైన ఆ ఇద్దరు దేవేశ్వరులు ద్వారకాను అధిపత్యానికి అభిషేకించారు।

Verse 64

ब्रह्मेशानौ तथा देवाः प्रजेशा ऋषयोऽमलाः । तीर्थानां क्षेत्रराजानां महाराजत्वकारणम्

బ్రహ్మా, ఈశానుడు, అలాగే దేవతలు, ప్రజేశులు (ప్రజాపతులు) మరియు నిర్మల ఋషులు— వీరందరూ తీర్థాలకూ క్షేత్రరాజ్యాలకూ ద్వారకా మహారాజత్వానికి కారణమయ్యారు।

Verse 65

चक्रुर्महाभिषेकं तु द्वारकायाः प्रहर्षिताः । वादयन्तो विचित्राणि वादित्राणि महोत्सवे

వారు పరమ హర్షంతో ద్వారకా మహాభిషేకాన్ని నిర్వహించారు; ఆ మహోత్సవంలో నానావిధ వాద్యాలను మ్రోగించారు।

Verse 66

दिव्यैः पञ्चामृतैस्तोयैः सर्वतीर्थसमुद्भवैः । पुण्यैश्चाकाशगंगाया दिग्गजानां करोद्धृतैः

సర్వతీర్థాల నుండి ఉద్భవించిన దివ్య పంచామృత జలాలతోను, దిక్పాల దిగ్గజుల కరములచే ఎత్తబడిన ఆకాశగంగ పుణ్యజలాలతోను—

Verse 67

अथ वासांसि दिव्यानि दत्त्वा चाऽचमनं तथा । चर्चितां चन्दनैर्दिव्यैर्दिव्याभरणभूषिताम्

అనంతరం వారు దివ్య వస్త్రాలను సమర్పించి ఆచమనార్థం జలమును ఇచ్చిరి; దివ్య చందనలేపముతో అలంకరించి దివ్య ఆభరణములతో భూషింపజేసిరి।

Verse 68

पूजां च चक्रिरे पुष्पैश्चंदनादिसमुद्भवैः । तदा जाता महादिव्या पुरुषाः पार्षदा हरेः

పుష్పములతోను చందనాది సముద్భవ ఉపచారములతోను వారు పూజ నిర్వహించిరి; అప్పుడు మహాదివ్య తేజస్సుగల పురుషులు—హరి పార్షదులు—ప్రకటించిరి।

Verse 69

विष्वक्सेनसुनंदाद्या द्योतयन्तो दिशो दश । जयशब्दं नमःशब्दं वदंतः पुष्पवर्षिणः

విష్వక్సేన, సునంద మొదలైనవారు దశదిశలను ప్రకాశింపజేస్తూ ‘జయ’ ‘నమః’ అని నినదించుచు పుష్పవర్షం కురిపించిరి।

Verse 70

गीतवादित्रघोषेण नृत्यमानाः प्रहर्षिताः । किरीटकुण्डलैर्हारैर्वैजयंत्या विभूषिताः

గీత వాద్యాల ఘోష మధ్య వారు పరమానందంతో నర్తించిరి; కిరీటము, కుండలములు, హారములు మరియు వైజయంతీ మాలతో భూషితులై యుండిరి।

Verse 71

श्यामाश्चतुर्भुजाः पीतवस्त्रमाल्यैर्विभूषिताः । स्वप्रभा दीप्यमानौ ते दृष्ट्वा ब्रह्ममहेश्वरौ

వారు శ్యామవర్ణులు, చతుర్భుజులు, పీతాంబరమాల్యాలతో అలంకృతులు; స్వప్రభతోనే ప్రకాశించుచుండిరి. వారిని చూచి బ్రహ్మమహేశ్వరులకూడా విస్మయమొందిరి.

Verse 72

नारदं सनकादींश्च महाभागवतानृषीन् । तेऽपि तानपि संहृष्टाः प्रहर्षागतसंभ्रमाः

అక్కడ నారదుడు, సనకాదులు మరియు మహాభాగవత ఋషులు ఉన్నారు; వారు కూడా వారిని చూచి పరమానందంతో హర్షోద్భవ సంభ్రమంతో ఉల్లసించిరి.

Verse 73

ववंदिरे ततो ऽन्योऽन्यं हृष्टा आलिंगनादिभिः । ऋषयोऽन्ये च देवाश्च प्रणेमुर्विष्णुपार्षदान्

అప్పుడు వారు హర్షంతో ఆలింగనాదులతో పరస్పరం వందనములు చేసిరి. ఇతర ఋషులు మరియు దేవతలు విష్ణుపార్షదులకు ప్రణామము చేసిరి.

Verse 74

अथ ते समुपागम्य द्वारकां विष्णुपार्षदाः । नत्वाऽथ द्वारकानाथं द्वारकां वै तथैव च

అనంతరం విష్ణుపార్షదులు ద్వారకకు సమీపమై, ప్రణమించి ద్వారకానాథునికి మరియు అలాగే ద్వారకాదేవికీ నమస్కరించిరి.

Verse 75

संपूज्य श्रद्धया भक्त्या निःश्रेयसवनोद्भवैः । कुसुमैर्विविधैर्दिव्यैस्तुलस्या तद्वनोत्थया

వారు శ్రద్ధాభక్తులతో సంపూజించి, నిఃశ్రేయసవనంలో పుట్టిన నానావిధ దివ్యకుసుమములు మరియు అదే వనజ తులసిని సమర్పించిరి.

Verse 76

तदुत्पन्नैः फलैर्दिव्यैर्धूपैर्नीराजनैः प्रभुम् । विविधैश्चान्नतांबूलैर्दत्त्वा कृष्णमतोषयन्

అక్కడ పుట్టిన దివ్యఫలాలతో, ధూపం నైరాజనంతో, అలాగే వివిధ అన్నములు తాంబూలములు సమర్పించి ప్రభువు శ్రీకృష్ణుని సంతోషింపజేశారు।

Verse 77

क्षेत्रतीर्थादिराजानां महाराजस्त्वमीश्वरि । इति सर्वे वदन्तस्तु द्वारकां च ववंदिरे

“హే ఈశ్వరీ! సమస్త క్షేత్రతీర్థములలో అధిరాజ్ఞి, నీవే మహారాజువు”—అని చెప్పి అందరూ ద్వారకకు నమస్కరించారు।

Verse 78

एतस्मिन्नंतरे विप्रा देवदुन्दुभिनिस्वनाः । अश्रूयंत महाशब्दा अभवन्पुष्पवृष्टयः

అదే సమయంలో, ఓ విప్రులారా! దేవదుందుభుల నినాదం వినబడింది; మహాశబ్దాలు ఉద్భవించాయి, పుష్పవృష్టి కురిసింది।

Verse 79

अथाऽसीन्महदाश्चर्य्यं शृण्वन्तु ऋषिसत्तमाः । कुरुक्षेत्रं प्रयागं च सव्यदक्षिणपार्श्वयोः

అప్పుడు ఒక మహా ఆశ్చర్యం జరిగింది—ఓ ఋషిశ్రేష్ఠులారా, వినండి: ఎడమ కుడి పార్శ్వాలలో కురుక్షేత్రం, ప్రయాగం ప్రత్యక్షమయ్యాయి।

Verse 80

स्थित्वा जगृहतुर्द्दिव्ये श्वेतच्छत्रे मनोहरे । द्वारकायस्तथा शुभ्रे चामरव्यजने शुभे

అక్కడ నిలిచి వారు దివ్యమైన, మనోహరమైన తెల్ల ఛత్రాలను ధరించారు; అలాగే ద్వారక కోసం శుద్ధమైన, శుభమైన చామరవ్యజనాలను కూడా తీసుకున్నారు।

Verse 81

अयोध्या मथुरा माया वाराणसी जयस्वनैः । स्तुवंत्यन्यास्तथान्यानि सर्वक्षेत्राणि सर्वशः

అయోధ్య, మథుర, మాయా, వారాణసీ—జయధ్వనులు చేస్తూ ఆమెను స్తుతించాయి; అలాగే అన్ని దిక్కులలోని ఇతర సమస్త పుణ్యక్షేత్రాలూ ప్రశంసించాయి।

Verse 82

तीर्थानि सरितः सर्वा द्वारकाया मुखांबुजम् । पश्यतः परमानंदं लेभिरे देवमानवाः

సమస్త తీర్థాలు, సమస్త నదులు ద్వారకా యొక్క కమలముఖాన్ని దర్శించి పరమానందాన్ని పొందాయి—దేవులూ, మనుష్యులూ కూడ।

Verse 83

आहुश्च पार्षदा विष्णोर्धन्यान्येतानि सर्वशः । दृष्ट्वा तु द्वारकां पुण्यां सर्वलोकैकमण्डनाम्

అప్పుడు విష్ణు పార్షదులు అన్నారు—“ఇవన్నీ నిజంగా ధన్యమైనవే; ఎందుకంటే ఇవి పుణ్యమైన ద్వారకను దర్శించాయి, అది సమస్త లోకాలకూ ఏకైక అలంకారం.”

Verse 84

वेदयज्ञतपोजाप्यैः सम्यगाराधितो हरिः । प्रसीदेद्यस्य तस्य स्याद्द्वारकागमने मतिः

వేదం, యజ్ఞం, తపస్సు, జపం ద్వారా హరిని సమ్యక్‌గా ఆరాధించినవాడిపై హరి ప్రసన్నుడవుతాడు; అతనిలో ద్వారకాగమన సంకల్పం కలుగుతుంది।