Adhyaya 12

Verse 1

प्रह्लाद उवाच । ततो गच्छेद्द्विजश्रेष्ठा गोप्रचारमतः परम् । यत्र स्नात्वा नरो भक्त्या लभेद्गोदानजं फलम्

ప్రహ్లాదుడు పలికెను—ఓ ద్విజశ్రేష్ఠులారా! తదుపరి గోప్రచారమనే పరమ తీర్థానికి వెళ్లవలెను. అక్కడ భక్తితో స్నానం చేసినవాడు గోదానఫలాన్ని పొందును.

Verse 2

यत्र स्नातो जगन्नाथो नभस्ये दैवतैर्वृतः । कटदानं च तत्प्रोक्तं द्वादश्यां द्विजसत्तमाः

నభస్య మాసంలో దేవతలచే పరివృతుడై జగన్నాథుడు స్నానమాచరించిన స్థలం అది. ఓ ద్విజసత్తములారా! అక్కడ ద్వాదశినాడు కటదానం (కటివస్త్రదానం) విధిగా చెప్పబడింది.

Verse 3

ऋषय ऊचुः । कथं तु तत्र दैत्येन्द्राऽभवद्वै गोप्रचारकम् । तीर्थं कथय तत्त्वेन यत्र स्नातो जनार्द्दनः

ఋషులు పలికిరి—ఓ దైత్యేంద్రా! ఆ స్థలం గోప్రచారకమని ఎలా ప్రసిద్ధి చెందింది? జనార్దనుడు స్నానించిన ఆ తీర్థతత్త్వాన్ని యథార్థంగా మాకు చెప్పుము.

Verse 4

प्रह्लाद उवाच । हते कंसे भोजराजे कृष्णेनामिततेजसा । उग्रसेने चाभिषिक्ते मधुपुर्य्यां महात्मना

ప్రహ్లాదుడు పలికెను—అమిత తేజస్సుగల శ్రీకృష్ణుడు భోజరాజు కంసుని సంహరించి, మహాత్ముడై మధుపురి (మథుర)లో ఉగ్రసేనుని రాజ్యాభిషేకం చేసిన తరువాత…

Verse 5

उद्धवं प्रेषयामास गोकुले गोकुलप्रियः । सुहृदां प्रियकामार्थं गोपगोपीजनस्य च

గోకులప్రియుడైన శ్రీకృష్ణుడు తన సుహృదులైన గోపగోపికల కోరిక నెరవేర్చుటకు उद्धవుని గోకులానికి పంపెను।

Verse 6

नमस्कृत्य च गोविदं प्रययौ नंदगोकुलम् । स तत्सदृशवेषेण वस्त्रालंकारभूषणैः

గోవిందునకు నమస్కరించి అతడు నందగోకులానికి బయలుదేరెను; అక్కడి జనులకు తగిన వేషధారణతో, వస్త్రాలంకారభూషణాలతో అలంకృతుడై ఉన్నాడు।

Verse 7

तं दृष्ट्वा दिवसस्यांते गोविंदानुचरं प्रियम् । उद्धवं पूजयामास वस्त्रालंकारभूषणैः

దినాంతంలో గోవిందుని ప్రియ అనుచరుడైన उद्धవుని చూచి, వారు వస్త్రాలంకారభూషణాలతో అతనిని పూజించి సత్కరించిరి।

Verse 8

तं भुक्तवंतं विश्रांतं यशोदा पुत्रवत्सला । आनंदबाष्पपूर्णाक्षी पप्रच्छानामयं हरेः

అతడు భోజనం చేసి విశ్రాంతి పొందిన తరువాత, పుత్రవాత్సల్యమయి యశోద ఆనందబాష్పపూర్ణ నేత్రాలతో హరి యొక్క కుశలమంగళాన్ని అడిగెను।

Verse 9

कच्चिद्धि स्तः सुखं पुत्रौ रामकृष्णौ यदूत्तमौ । कच्चित्स्मरति गोविंदो वयस्यान्गोपबालकान्

యదువులలో శ్రేష్ఠులైన మా ఇద్దరు కుమారులు రామకృష్ణులు క్షేమంగా సుఖంగా ఉన్నారా? గోవిందుడు తన బాల్యసఖులైన గోపబాలకులను స్మరిస్తున్నాడా?

Verse 10

कच्चिदेष्यति गोविंदो गोकुलं मधुरेश्वरः । तारयिष्यति पुत्रोऽसौ गोकुलं वृजिनार्णवात्

మధురేశ్వరుడైన గోవిందుడు మళ్లీ ఎప్పుడైనా గోకులానికి వస్తాడా? మా ఆ కుమారుడు దుఃఖదురితాల సముద్రం నుండి గోకులాన్ని తరింపజేస్తాడా?

Verse 11

इत्युक्त्वा बाष्पपूर्णाक्षौ यशोदा नंद एव च । दीर्घं रुरुदतुर्दीनौ पुत्रस्नेहवशंगतौ

ఇలా చెప్పి కన్నీళ్లతో నిండిన కళ్లతో యశోదా, నందుడు—పుత్రస్నేహానికి వశులై దుఃఖితులై—దీర్ఘకాలం విలపిస్తూ ఏడ్చారు.

Verse 12

उद्धवस्तौ ततो दृष्ट्वा प्राणसंशयमागतौ । मधुरैः कृष्णसंदेशैः स्नेहयुक्तैरजीवयत्

అప్పుడు ఉద్ధవుడు వారిని ప్రాణసంశయ స్థితికి చేరినట్లు చూసి, స్నేహభరితమైన కృష్ణుని మధుర సందేశాలతో వారిని మళ్లీ జీవింపజేశాడు.

Verse 13

नमस्करोति भवतीं भवंतं च सहाग्रजः । अनामयं पृष्टवांश्च तौ च क्षेमेण तिष्ठतः

ఆయన తన అగ్రజుడితో కలిసి మీ ఇద్దరికీ నమస్కారం చేస్తున్నాడు. మీ ఆరోగ్యకుశలాన్ని అడిగి, మీరు ఇద్దరూ క్షేమంగా సురక్షితంగా ఉన్నారా అని విచారిస్తున్నాడు.

Verse 14

क्षिप्रमेष्यति दाशार्हो रामेण सहितो विभुः । अत्रागत्य जगन्नाथो विधास्यति च वो हितम्

బలవంతుడైన దాశార్హ ప్రభువు రామునితో కలిసి త్వరగా వచ్చును. ఇక్కడికి వచ్చి జగన్నాథుడు నిశ్చయంగా మీ హితాన్ని సాధించును.

Verse 15

इत्येवं कृष्णसंदेशैः समाश्वास्योद्धवस्तदा । सुखं सुष्वाप शयने नन्दाद्यैरभिनंदितः

ఈ విధంగా కృష్ణుని సందేశాలతో సాంత్వన పొందిన ఉద్ధవుడు, నందాదులచే సత్కరింపబడి, శయ్యపై సుఖంగా నిద్రించాడు.

Verse 16

गोप्यस्तदा रथं दृष्ट्वा द्वारे नंदस्य विस्मिताः । कोऽयं कोऽयमिति प्राहुः कृष्णागमनशंकया

అప్పుడు గోపికలు నందుని ద్వారమున రథాన్ని చూసి ఆశ్చర్యపడ్డారు. ‘ఇవరు ఎవరు, ఎవరు?’ అని కృష్ణుడు వచ్చాడేమోనని అనుమానించారు.

Verse 17

गोपालराजस्य गृहे रथेनादित्यवर्चसा । समागतो महाबाहुः कृष्णवेषानुगस्तथा

గోపాలరాజు నందుని గృహమునకు సూర్యకాంతివలె ప్రకాశించే రథంపై ఒక మహాబాహువు వచ్చెను; అతడు కృష్ణుని వేషాన్ని పోలిన వేషధారి.

Verse 18

परस्परं समागम्य सर्वास्ता व्रजयोषितः । विविक्ते कृष्णदूतं तं पप्रच्छुः शोककर्षिताः

తరువాత వ్రజస్త్రీలందరూ పరస్పరం కూడి, శోకంతో కృశించినవారై, ఏకాంతమున ఆ కృష్ణదూతను ప్రశ్నించారు.

Verse 19

श्रीगोप्य ऊचुः । कस्मात्त्वमिह संप्राप्तः किं ते कार्य्यमिहाद्य वै । दस्युरूपप्रतिच्छन्नो ह्यस्मान्संहर्तुमिच्छसि

శ్రీ గోపికలు పలికిరి—నీవు ఇక్కడికి ఎందుకు వచ్చితివి? నేడు ఇక్కడ నీ పని ఏమిటి? దొంగవేషం ధరించి మమ్మల్ని నశింపజేయదలచితివా?

Verse 20

पूर्वमेव हतं तेन कृष्णेन हृदयादिकम् । पाययित्वाऽधरविषं योषिद्व्रातं पलायितः

ఆ కృష్ణుడు ముందే మా హృదయాది అంతటినీ హతముచేసెను. తన అధరవిషాన్ని స్త్రీల సమూహానికి త్రాగించి అతడు పారిపోయెను.

Verse 21

इत्येवमुक्त्वा ता गोप्यो मुमुहुः शोकविह्वलाः । ईक्षंत्यः कृष्णदासं तं निपेतुर्धरणीतले

ఇట్లు పలికి ఆ గోపికలు శోకవిహ్వలులై మూర్ఛించిరి. కృష్ణదాసుడైన అతనిని చూస్తూనే భూమిపై పడిపోయిరి.

Verse 22

उद्धवस्तं जनं दृष्ट्वा कृष्णस्नेहहृताशयम् । आश्वासयामास तदा वाक्यैः श्रोत्रसुखावहैः

కృష్ణస్నేహముచే హృతాశయులైన ఆ జనులను చూచి, ఉద్ధవుడు అప్పుడు శ్రోత్రసుఖకరమైన వాక్యములతో వారిని ఆశ్వాసింపజేసెను.

Verse 23

उद्धव उवाच । भगवानपि दाशार्हः कन्दर्पशरपीडितः । न भुंक्ते न स्वपिति च चिन्तयन्वस्त्वहर्निशम्

ఉద్ధవుడు పలికెను—భగవానుడైన దాశార్హుడుకూడా కందర్పశరపీడితుడై, ఆ విషయమును దినరాత్రులు చింతించుచు న భుజించును, న నిద్రించును.

Verse 24

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य ललिता क्रोधमूर्छिता । उद्धवं ताम्रनयना प्रोवाच रुदती तदा

ఆ మాటలు విని లలిత కోపముతో మూర్ఛితయై, కన్నులు ఎర్రబడగా, ఏడుస్తూ అప్పుడు ఉద్ధవునితో పలికింది।

Verse 25

ललितोवाच । असत्यो भिन्नमर्य्यादः क्रूरः क्रूरजनप्रियः । त्वं मा कृथा नः पुरतः कथां तस्याऽकृतात्मनः

లలిత చెప్పింది—అతడు అసత్యుడు, మర్యాదను భంగం చేసినవాడు; క్రూరుడు, క్రూరులకే ప్రియుడు. ఆ అసంయమాత్ముని కథను మా ముందర చెప్పవద్దు।

Verse 26

धिग्धिक्पापसमाचारो धिग्धिग्वै निष्ठुराशयः । हित्वा यः स्त्रीजनं मूढो गतो द्वारवतीं हरिः

పాపాచారికి ధిక్కారం, ఆ కఠినహృదయునికి ధిక్కారం! స్త్రీజనసంగాన్ని విడిచి మూర్ఖుడైన హరి ద్వారవతికి వెళ్లిపోయాడు।

Verse 27

श्यामलोवाच । किं तस्य मन्दभाग्यस्य अल्पपुण्यस्य दुर्मतेः । मा कुरुध्वं कथाः साध्व्यः कथां कथयताऽपराम्

శ్యామల చెప్పింది—ఆ దుర్భాగ్యుడు, అల్పపుణ్యుడు, దుష్టబుద్ధిగలవాడి కథ చెప్పి ఏమి ప్రయోజనం? ఓ సద్గుణవతులారా, అతని కథలు వద్దు; వేరే విషయాన్ని చెప్పండి।

Verse 28

धन्योवाच । केनायं हि समानीतो दूतो दुष्टजनस्य च । यातु तेन पथा पापः पुनर्नायाति येन च

ధన్యా చెప్పింది—ఆ దుష్టుని దూతను ఇక్కడికి ఎవరు తీసుకొచ్చారు? ఈ పాపి వచ్చిన దారినే వెళ్లిపోవాలి, మళ్లీ ఎప్పటికీ తిరిగి రాకూడదు।

Verse 29

विशाखोवाच । न शीलं न कुलं यस्य नास्ति पापकृतं भयम् । तस्य स्त्रीहनने साध्व्यो ज्ञायते जन्म कर्म च । हीनस्य पुरुषार्थेन तेन संगो निरर्थकः

విశాఖ పలికెను—యెవనికి శీలమూ లేదు, కులమర్యాదా లేదు, పాపకృత భయమూ లేదు; అతని స్త్రీహననముచేత, ఓ సాధ్వీ స్త్రీలారా, అతని జన్మకర్మలు స్పష్టమగును. అట్టి హీనుడు స్వార్థసాధనమే కోరునందున అతనితో సంగమము వ్యర్థము.

Verse 30

राधोवाच । भूतानां घातने यस्य नास्ति पापकृतं भयम् । तस्य स्त्रीहनने साध्व्यः शंका कापि न विद्यते

రాధా పలికెను—యెవడు భూతజీవుల హననములోనూ పాపభయము పొందడు, ఓ సాధ్వీ స్త్రీలారా, అట్టి వాడి స్త్రీహననమందు ఏ సందేహమూ ఉండదు.

Verse 31

शैब्योवाच । सत्यं ब्रूहि महाभाग किं करोति यदूत्तमः । संगतो नागरस्त्रीभिरस्माकं किं कथां स्मरेत्

శైబ్యా పలికెను—ఓ మహాభాగ, సత్యముగా చెప్పుము; యదువులలో ఉత్తముడు ఏమి చేయుచున్నాడు? నగరస్త్రీలతో చుట్టుముట్టబడి ఉన్నవాడు మా మాటను ఎందుకు స్మరించును?

Verse 32

पद्मोवाच । कदोद्धव महाभाग नागरीजनवल्लभः । समेष्यतीह दाशार्हः पद्मपत्रायतेक्षणः

పద్మా పలికెను—ఓ ఉద్ధవ మహాభాగ, నగరజనవల్లభుడు, పద్మపత్రసమ నేత్రములు గల దాశార్హుడు ఎప్పుడు ఇక్కడికి వచ్చును?

Verse 33

भद्रोवाच । हा कृष्ण हा गोपवर हा गोपीजनवल्लभ । समुद्धर महाबाहो गोपीः संसारसागरात्

భద్రా పలికెను—హా కృష్ణా! హా గోపవరా! హా గోపీజనవల్లభా! ఓ మహాబాహో, గోపీలను ఈ సంసారసాగరమునుండి उद्धరించుము.

Verse 34

प्रह्लाद उवाच । इति ता विविधैर्वाक्यैर्विलपंत्यो व्रजस्त्रियः । रुरुदुः सुस्वरं देव्यः स्मरंत्यः कृष्ण चेष्टितम्

ప్రహ్లాదుడు చెప్పెను—ఇట్లు నానావిధ వాక్యములతో విలపించుచు వ్రజస్త్రీలు, ఆ దివ్యాంగనులు, మధుర స్వరముతో గట్టిగా ఏడ్చిరి; శ్రీకృష్ణుని లీలలను స్మరించుచు।

Verse 35

तासां तद्रुदितं श्रुत्वा भक्तिस्नेहसमन्वितः । विस्मयं परमं गत्वा साधुसाध्विति चाब्रवीत्

వారి ఆ రోదనను విని, భక్తి స్నేహములతో నిండిన అతడు పరమ విస్మయమునకు లోనై—“సాధు! సాధు!” అని పలికెను.

Verse 36

उद्धव उवाच । यं न ब्रह्मा न च हरो न देवा न महर्षयः । स्वभावमनुगच्छंति सर्वा धन्या व्रजस्त्रियः

ఉద్ధవుడు చెప్పెను—యావనిని బ్రహ్మ, హరుడు (శివుడు), దేవతలు గాని మహర్షులు గాని ఆయన స్వభావాన్ని పూర్తిగా అనుసరించలేరు; అయినా వ్రజస్త్రీలందరూ ధన్యులు, ఎందుకంటే వారు సహజముగా ఆయనతోనే నడుచుదురు.

Verse 37

सर्वासां सफलं जन्म जीवितं यौवनं धनम् । यासां भवेद्भगवति भक्तिरव्यभिचारिणी

యెవరిలో భగవంతునిపై అవ్యభిచారిణి (అచంచల) భక్తి కలుగునో, వారి జన్మము, జీవితం, యౌవనం, ధనం—అన్నీ నిజముగా సఫలమగును.

Verse 39

प्रह्लाद उवाच । तासां तद्भाषितं श्रुत्वा तथा विलपितं बहु । बाढमित्येव ता ऊच उद्धवः स्नेहविह्वलाः

ప్రహ్లాదుడు చెప్పెను—వారి మాటలు మరియు అనేక విలాపములు విని, స్నేహముతో విహ్వలుడైన ఉద్ధవుడు వారికి కేవలం—“బాఢమ్” (అలానే గాక) అని మాత్రమే పలికెను.

Verse 40

उद्धवेन समं सर्वास्ततस्ता व्रजयोषितः । अनुजग्मुर्मुदा युक्ताः कृष्णदर्शनलालसाः

అప్పుడు వ్రజస్త్రీలందరూ ఉద్ధవునితో కలిసి ఆనందభరితులై, శ్రీకృష్ణ దర్శనాభిలాషతో అతనిని అనుసరించి బయలుదేరారు।

Verse 41

गायन्त्यः प्रियगीतानि तद्बालचरितानि च । जग्मुः सहैव शनकैरुद्धवेन व्रजांगनाः

ప్రియమైన పాటలు పాడుతూ, ఆయన బాలలీలల కథలను కూడా పలుకుతూ, వ్రజాంగనులు ఉద్ధవునితో కలిసి నెమ్మదిగా సాగారు।

Verse 42

यदुपुर्य्यां ततो दृष्ट्वा उद्यानविपिनावलीः । अद्य देवं प्रपश्यामः कृष्णाख्यं नंदनंदनम्

అనంతరం యదుపురిలో ఉద్యానవనాల వరుసలను చూసి వారు అన్నారు— “ఈ రోజు నందనందనుడైన కృష్ణనామక దేవుని దర్శించుదము।”

Verse 43

द्वारवत्यां तु गमनाद्ध्यानाल्लक्ष्मीपतेस्तदा । अशेषकल्मषान्मुक्ता विध्वस्ताखिलबन्धनाः

కానీ ద్వారవతికి వెళ్లి లక్ష్మీపతిని ధ్యానించినందున, వారు అప్పుడు సమస్త కల్మషాల నుండి విముక్తులై, వారి అన్ని బంధనాలు పూర్తిగా నశించాయి।

Verse 44

संप्राप्तास्तास्ततः सर्वास्तीरे मयसरस्य च । प्रणिपत्योद्धवः प्राह गोपिकाः कृष्णदेवताः

ఆపై వారందరూ మయసరస్సు తీరానికి చేరుకున్నారు। నమస్కరించి ఉద్ధవుడు కృష్ణునే ఆరాధ్యదైవంగా భావించే గోపికలతో ఇలా పలికాడు।

Verse 45

स्थीयतां मातरश्चात्रात्रैवेष्यति महाभुजः । कृष्णः कमलपत्राक्षो विधास्यति च वो हितम्

అమ్మలారా, ఇక్కడే నిలిచియుండండి; ఇక్కడికే మహాబాహువు కమలదళనేత్రుడు శ్రీకృష్ణుడు వస్తాడు. మీ హితాన్ని నిశ్చయంగా సిద్ధం చేస్తాడు.

Verse 46

गोप्य ऊचुः । कस्योद्धव इदं चात्र सरः सारसशोभितम् । संपूर्णं पंकजैश्चित्रैः कल्हारकुमुदोत्पलैः

గోపికలు పలికిరి—హే उद्धవా, ఇక్కడ హంసలతో శోభించే ఈ సరస్సు ఎవరిది? ఇది విచిత్ర పద్మాలు, కల్హారాలు, కుముదాలు, ఉత్పలాలతో నిండియున్నది.

Verse 47

उद्धव उवाच । मयो नाम महादैत्यो मायावी लोकविश्रुतः । कृतं तेन सरः शुभ्रं तस्य नाम्ना च विश्रुतम्

ఉద్ధవుడు పలికెను—మయ అనే మహాదైత్యుడు ఉండెను; మాయావిద్యలో లోకప్రసిద్ధుడు. అతడే ఈ శుభ్రమైన సరస్సును నిర్మించాడు; అది అతని పేరుతోనే ప్రసిద్ధి పొందింది.

Verse 48

श्रीगोप्य ऊचुः । शीघ्रमानय गोविंदं साधु दर्शय चाच्युतम् । नयनानंदजननं तापत्रयविनाशनम्

శ్రీగోపికలు పలికిరి—వేగంగా గోవిందుని తీసుకురా; దయచేసి అచ్యుతుని దర్శనం చేయించు. ఆయన నేత్రానందకరుడు, త్రితాపనాశకుడు.

Verse 49

तच्छ्रुत्वा वचनं तासां गोपिकानां तदोद्धवः । दूतैः समानयामास श्रीकृष्णं शीघ्रयायिभिः

ఆ గోపికల మాటలు విని, అప్పుడు ఉద్ధవుడు వేగంగా వెళ్లే దూతల ద్వారా శ్రీకృష్ణుని తీసుకురావించాడు.

Verse 50

आयांतं शीघ्रयानेन दृष्ट्वा देवकिनंदनम् । भ्राजमानं सुवपुषा वनमालाविभूषितम्

వేగవాహనంలో సమీపిస్తున్న దేవకీనందనుని చూచి, దివ్య సౌందర్యంతో ప్రకాశిస్తూ వనమాలతో అలంకృతుడైన ఆయనను వారు మహిమతో దర్శించారు।

Verse 51

ज्वलत्किरीटमुकुटं स्फुरन्मकरकुण्डलम् । श्रीवत्सांकं महाबाहुं पीतकौशेयवाससम्

వారు ప్రభువును దర్శించారు—జ్వలించే కిరీటముకుటంతో శోభితుడై, మకరాకార కుండలాలు మెరుస్తూ; వక్షస్థలంలో శ్రీవత్సచిహ్నం, మహాబాహువు, పీత కౌశేయ వస్త్రధారి।

Verse 52

आतपत्रैर्वृतं मूर्ध्नि संवृतं वृष्णिपुंगवैः । संस्तुतं बंदिमुख्यैश्च गीतवादित्रनिस्वनैः

ఆయన శిరస్సుపై రాజఛత్రాలు పట్టబడి ఉండగా, వృష్ణివంశపు శ్రేష్ఠులు ఆయనను చుట్టుముట్టి ఉన్నారు; గీత-వాద్యాల నాదమధ్య ప్రధాన బందులు స్తుతించారు।

Verse 53

पौरजानपदैर्लोकैर्वैष्णवैः सर्वतो वृतम् । पश्यन्तं हंसमिथुनैः सरः सारसशोभितम्

పట్టణ-గ్రామాల వైష్ణవ ప్రజలు ఆయనను అన్ని వైపులా చుట్టుముట్టగా, ఆయన హంసజంటలతోను సారసాలతోను శోభించిన సరస్సును తిలకించుచున్నాడు।

Verse 54

तं दृष्ट्वाऽच्युतमायांतं लोककांतं मनोहरम् । प्रियं प्रियाश्चिराद्दृष्ट्वा मुमुहुस्ता व्रजांगनाः

అచ్యుతుడు సమీపిస్తున్నాడు—లోకప్రియుడు, మనోహరుడు—అని చూచి, వ్రజాంగనులు ఎంతో కాలం తరువాత తమ ప్రియుని దర్శించి మూర్ఛిల్లారు।

Verse 55

चिराय संज्ञां संप्राप्य विलेपुश्च सुदुःखिताः । हा नाथ कांत हा कृष्ण हा व्रजेश मनोहर

చాలా కాలానంతరం స్పృహకు వచ్చి వారు ఘోర దుఃఖంతో విలపించారు— “హా నాథా! హా కాంతా! హా కృష్ణా! హా వ్రజేశా! మనోహరా!”

Verse 56

संवर्धितोऽसि यैर्बाल्ये क्रीडितो वत्सपालकैः । तेऽपि त्वया परित्यक्ताः कथं दुष्टोऽसि निर्घृणः

బాల్యంలో నిన్ను పెంచినవారు, వత్సపాలక బాలురతో కలిసి నీవు ఆడినవారు— వారినీ నీవు విడిచిపెట్టావా? నీవు ఇంత దుష్టుడిగా, నిర్దయుడిగా ఎలా అవుతావు?

Verse 57

न ते धर्मो न सौहार्द्दं न सत्यं सख्यमेव च । पितृमातृपरित्यागी कथं यास्यसि सद्गतिम्

నీకు ధర్మమూ లేదు, స్నేహమూ లేదు, సత్యమూ లేదు, సఖ్యత కూడా లేదు. తల్లిదండ్రులను విడిచినవాడా, నీవు ఎలా సద్గతిని పొందగలవు?

Verse 58

स्वामिन्भक्तपरित्यागः सर्वशास्त्रेषु गर्हितः । त्यजताऽस्मान्वने वीर धर्मो नावेक्षितस्त्वया

హే స్వామీ, భక్తులను విడిచిపెట్టడం అన్ని శాస్త్రాలలో నిందనీయం. హే వీరా, అడవిలో మమ్మల్ని వదిలినప్పుడు నీవు ధర్మాన్ని ఏమాత్రం పాటించలేదు.

Verse 59

प्रह्लाद उवाच । श्रुत्वा तासां विलपितं गोपीनां नंद नंदन । अनन्यशरणाः सर्वा भावज्ञो भगवान्विभुः । सांत्वयामास वचनैर्व्रजेशस्ता व्रजांगनाः

ప్రహ్లాదుడు అన్నాడు— హే నందనందనా! ఆ గోపికల విలాపాన్ని విని, వారు అందరూ నిన్నే ఏకైక శరణంగా భావిస్తున్నారని తెలుసుకొని, భావజ్ఞుడైన సర్వశక్తిమంతుడు భగవాన్ వ్రజేశుడు వ్రజాంగనలను మృదువైన మాటలతో సాంత్వనపరిచాడు.

Verse 60

अध्यात्मशिक्षया गोपीः प्रभुस्ता अन्वशिक्षयत्

అప్పుడు ప్రభువు ఆ గోపికలకు అధ్యాత్మశిక్ష ద్వారా, అనగా ఆత్మతత్త్వోపదేశంతో, సమ్యకంగా బోధించాడు।

Verse 61

श्रीभगवानुवाच । भवतीनां वियोगो मे न हि सर्वात्मना क्वचित् । वसामि हृदये शश्वद्भूतानामविशेषतः

శ్రీభగవానుడు పలికెను—మీతో నా వియోగం ఎప్పుడూ సంపూర్ణంగా ఉండదు. నేను సమస్త భూతాల హృదయములో నిత్యము, భేదము లేకుండా, నివసిస్తాను।

Verse 62

अहं सर्वस्य प्रभवो मत्तो देवाः सवासवाः । आदित्या वसवो रुद्राः साध्या विश्वे मरुद्गणाः

నేనే సమస్తానికి మూలము; నన్నుంచే దేవతలు ఉద్భవిస్తారు—ఇంద్రునితో కూడిన వసువులు, అలాగే ఆదిత్యులు, రుద్రులు, సాధ్యులు, విశ్వేదేవులు, మరుత్గణములు।

Verse 63

ब्रह्मा रुद्रश्च विष्णुश्च सनकाद्या महर्षयः । इंद्रियाणि मनो बुद्धिस्तथा सत्त्वं रजस्तमः

బ్రహ్మ, రుద్ర, విష్ణువు; సనకాద్య మహర్షులు; ఇంద్రియాలు, మనస్సు, బుద్ధి; అలాగే సత్త్వం, రజసం, తమసం—ఇవన్నీ నాలోనే స్థితమై ఉన్నాయి।

Verse 64

कामः क्रोधश्च लोभश्च मोहोऽहंकार एव च । एतत्सर्वमशेषेण मत्तो गोप्यः प्रवर्त्तते

కామం, క్రోధం, లోభం, మోహం, అహంకారమూ—ఓ గోపికలారా, ఇవన్నీ సంపూర్ణంగా నన్నుంచే ప్రవృత్తమవుతాయి।

Verse 65

एतज्ज्ञात्वा महाभागा मा स्म कृध्वं मनः शुचि । सर्वभूतेषु मां नित्यं भावयध्वमकल्मषाः

ఓ మహాభాగ్యులారా, ఇది తెలిసికొని మీ శుద్ధమనస్సును శోకంలో పడనీయకండి. సమస్త భూతాలలో నన్ను నిత్యం ధ్యానించండి, కల్మషరహితులై ఉండండి.

Verse 66

प्रह्लाद उवाच । ताः कृष्णवचनं श्रुत्वा गोप्यो विध्वस्तबन्धनाः । विमुक्तसंशयक्लेशा दर्शनानन्दसंप्लुताः । ऊचुश्च गोपवध्वस्ताः कृष्णं निर्मलमानसाः

ప్రహ్లాదుడు అన్నాడు—కృష్ణుని వచనాలు విని గోపికల బంధనలు ఛిన్నమయ్యాయి. వారు సందేహక్లేశాల నుండి విముక్తులై, ఆయన దర్శనానందంతో ముంచెత్తబడి, నిర్మలమనస్సుతో కృష్ణునితో పలికారు.

Verse 67

गोप्य ऊचुः । अद्य नः सफलं जन्म अद्य नः सफला दृशः । यत्त्वां पश्याम गोविन्द नागरीजनवल्लभम्

గోపికలు పలికారు—ఈ రోజు మా జన్మ సఫలమైంది, ఈ రోజు మా కన్నులు సఫలమయ్యాయి; ఎందుకంటే మేము గోవిందుని, నగరవాసుల ప్రియుడిని, దర్శిస్తున్నాము.

Verse 68

पुण्यहीना न पश्यंति कृष्णाख्यं पुरुषं परम् । वाक्यैर्हेत्वर्थसंयुक्तैर्यदि संबोधिता वयम् । तथापि माया हृदयान्नापैति मधुसूदन

పుణ్యహీనులు ‘కృష్ణ’ అనే పరమపురుషుని దర్శించరు. కారణార్థసహిత వాక్యాలతో మాకు బోధించినా, ఓ మధుసూదనా, మాయ హృదయం నుండి తొలగదు.

Verse 69

श्रीकृष्ण उवाच । दर्शनात्स्पर्शनाच्चास्य विमुक्ताऽशेषबन्धनाः । स्नात्वा च सकलान्कामानवाप्स्यथ व्रजांगनाः

శ్రీకృష్ణుడు పలికెను—ఇది దర్శించుటచేత, స్పర్శించుటచేత మీరు సమస్త బంధనాల నుండి విముక్తులవుతారు. స్నానం చేసి, ఓ వ్రజాంగనలారా, సమస్త శుభకామ్యాల ఫలాన్ని పొందుతారు.

Verse 70

गोप्य ऊचुः । अद्भुतो हि प्रभावस्ते सरसोऽस्य उदाहृतः । विधिं ब्रूहि जगन्नाथ विस्तराद्वृष्णिनन्दन

గోపికలు పలికిరి—మీరు చెప్పినట్లుగా ఈ పవిత్ర సరస్సు మహిమ నిజంగా అద్భుతము. ఓ జగన్నాథా, ఓ వృష్ణినందనా, దీని విధానాన్ని విస్తారంగా చెప్పుము।

Verse 71

श्रीकृष्ण उवाच । भवतीनां मया सार्द्धं सञ्जातमत्र दर्शनम् । तस्मान्मया सदा ह्यत्र स्नातव्यं नियमेन हि

శ్రీకృష్ణుడు పలికెను—ఇక్కడ మీతో కలిసి నాకు శుభ దర్శన-సమాగమం కలిగింది. అందువల్ల నేను ఎల్లప్పుడూ ఇక్కడ నియమంతో స్నానం చేయవలెను।

Verse 72

यः स्नात्वा परया भक्त्या पितॄन्सन्तर्पयिष्यति । श्रावणस्य सिते पक्षे द्वादश्यां नियतः शुचिः

ఎవడు పరమ భక్తితో స్నానం చేసి, శ్రావణ మాస శుక్ల పక్ష ద్వాదశినాడు, నియమంతో శుచిగా ఉండి పితృదేవతలను తర్పణముచేసెదడో—

Verse 73

दत्त्वा दानं स्वशक्त्या च मामुद्दिश्य तथा पितॄन् । लभते वैष्णवं लोकं पितृभिः परिवारितः

తన శక్తి మేరకు దానం చేసి, దానిని నన్ను మరియు పితృదేవతలను ఉద్దేశించి అర్పించినవాడు, పితృలతో పరివారితుడై వైష్ణవ లోకాన్ని పొందును।

Verse 74

मय तीर्थं समासाद्य कृत्वा च करयोः कुशान् । फलमेकं गृहीत्वा तु मन्त्रेणार्घ्यं प्रदापयेत्

మయతీర్థాన్ని చేరి, రెండు చేతులలో కుశలను ధరించి, ఒక ఫలాన్ని తీసుకొని, మంత్రంతో అర్ఘ్యాన్ని సమర్పించవలెను।

Verse 75

गृहान्धकूपे पतितं माया पाशशतैर्वृतम् । मामुद्धर महीनाथ गृहाणार्घ्यं नमोऽस्तु ते

సంసారమనే అంధకూపంలో పడిపోయి, మాయా పాశాల శతములతో బంధింపబడిన నేను. ఓ మహీనాథా, నన్ను उद्धరించుము; ఈ అర్ఘ్యాన్ని స్వీకరించుము—నీకు నమస్కారం.

Verse 76

अर्घ्यमन्त्रः । स्नात्वा यः परया भक्त्या पितॄन्संतर्प्य भावतः । कुर्याच्छ्राद्धं च परया पितृभक्त्या समन्वितः

అర్ఘ్య-మంత్రం: ఎవడు స్నానం చేసి పరమ భక్తితో, హృదయపూర్వకంగా పితృదేవతలను తృప్తిపరచి, అనంతరం గాఢమైన పితృభక్తితో శ్రాద్ధం ఆచరిస్తాడో—

Verse 77

दक्षिणां च ततो दद्याद्रजतं रुक्ममेव च । विशेषतः प्रदातव्यं पायसं च सशर्करम्

ఆపై దక్షిణ ఇవ్వాలి—వెండి మరియు బంగారం కూడా; ప్రత్యేకంగా చక్కెరతో కూడిన పాయసం (పాయసము) సమర్పించాలి.

Verse 78

नवनीतं घृतं छत्रं कंबलाजिनमेव च । भवतीभिः समं यस्मात्संजातं मम दर्शनम् । आगंतव्यं मया तस्मात्सदा ह्यस्मिञ्जलाशये

నవనీతం, ఘృతం, ఛత్రం, కంబళం, అజినం—ఇవి సమర్పించవలసినవి. మీతో కలిసి ఇక్కడే నాకు దర్శనం కలిగినందున, నేను ఎల్లప్పుడూ ఈ జలాశయానికి రావలసి ఉంటుంది.

Verse 79

योऽत्र स्नानं प्रकुरुते मयस्य सरसि प्रियाः । गंगास्नानफलं तस्य विष्णुलोकस्तथाऽक्षयः

ప్రియులారా, ఇక్కడ మాయా సరస్సులో ఎవడు స్నానం చేస్తాడో, అతనికి గంగాస్నాన ఫలం లభిస్తుంది; అలాగే అతడు అక్షయమైన విష్ణులోకాన్ని పొందుతాడు.

Verse 80

मुक्तिं प्रयांति तस्यैव पितरस्त्रिकुलोद्भवाः । पुत्रपौत्रसमायुक्तो धनधान्यसमन्वितः । यावज्जीवं सुखं भुक्त्वा चान्ते हरिपुरं व्रजेत्

అతనికే త్రికులజాత పితృదేవతలు మోక్షాన్ని పొందుతారు. అతడు పుత్రపౌత్రులతో, ధనధాన్యసంపదతో సమృద్ధిగా జీవనమంతా సుఖంగా అనుభవించి చివరికి హరిపురం (విష్ణులోకం) చేరుతాడు.