Adhyaya 32

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । महाविनायकं गच्छेत्ततः पार्थिवसत्तम । यस्मिन्दृष्टे नृणां सद्यो निर्विघ्नत्वं प्रजायते

పులస్త్యుడు అన్నాడు—ఓ పార్థివశ్రేష్ఠా! ఆ తరువాత మహావినాయకుని దర్శించుటకు వెళ్ళవలెను; ఆయన దర్శనమాత్రంతోనే మనుష్యులకు తక్షణమే నిర్విఘ్నత్వం కలుగుతుంది.

Verse 2

ययातिरुवाच । कथं महत्त्वमगमत्पूर्वं तत्र विनायकः । कस्मिन्काले द्विजश्रेष्ठ सर्वं विस्तरतो वद

యయాతి అన్నాడు—ఓ ద్విజశ్రేష్ఠా! అక్కడ వినాయకుడు పూర్వం ఇంత మహత్త్వాన్ని ఎలా పొందాడు? ఏ కాలంలో ఇది జరిగింది? అన్నీ విస్తారంగా చెప్పండి.

Verse 3

पुलस्त्य उवाच । पुरोद्वर्त्तनजं लेपं गृहीत्वा नृप पार्वती । विनोदार्थं चकाराथ बालकं सुकुमारकम्

పులస్త్యుడు అన్నాడు—ఓ రాజా! పార్వతి ఉద్వర్తనంతో ఏర్పడిన లేపాన్ని తీసుకొని, వినోదార్థంగా ఒక సుకుమారమైన బాలకుణ్ని సృష్టించింది.

Verse 4

लेपाभावाच्छिरोहीनं शेषांगावयवं नृप । यथोक्तं निर्मयित्वा तं स्कन्दं वाक्यमथाब्रवीत्

ఓ నృపా! లేపం తక్కువగా ఉండుటవలన ఆమె అతనిని శిరస్సు లేకుండా, మిగిలిన అవయవాలతో యథోక్తంగా నిర్మించి, అనంతరం స్కందునితో మాటలాడెను।

Verse 5

लेपमानय भद्रं ते शिरोऽर्थं स्कन्द सत्वरम् । येनायं पुत्रको मे स्याद्भ्राता ते परदुर्जयः

హే స్కందా, నీకు మంగళం కలుగుగాక—శిరస్సుకోసం లేపాన్ని త్వరగా తెమ్ము; దానివల్ల ఇతడు నా కుమారుడగును, నీ సహోదరుడగును, శత్రువులకు అజేయుడగును।

Verse 6

ततो गौरीसमादेशाल्लेपालब्धौ नृपोत्तम । मत्तं गजवरं दृष्ट्वा शिरस्तस्य समानयत्

అనంతరం గౌరీ ఆజ్ఞచేత లేపం లభించినప్పుడు, ఉత్తమ నృపుడు మదించిన గజశ్రేష్ఠుని చూచి దాని శిరస్సును తీసికొనివచ్చెను।

Verse 7

तस्मिन्नियोजयामास गात्रे लेपसमुद्भवे । महद्धीदं शिरो भावि पुत्र कस्मात्त्वयाऽहृतम्

ఆపై ఆమె లేపసముద్భవమైన ఆ దేహమునకు ఆ శిరస్సును అమర్చెను. “పుత్రా, ఇది చాలా పెద్ద శిరస్సు; నీవెందుకు దీనిని తెచ్చితివి?” అని పలికెను।

Verse 8

ब्रुवंत्याश्चापि पार्वत्या मा मेति च मुहुर्मुहुः । न्यस्ते शिरसि तद्गात्रे दैवयोगान्नराधिप

ఓ నరాధిపా! పార్వతి “వద్దు, వద్దు” అని మళ్లీ మళ్లీ పలుకుచుండగా, ఆ దేహమునకు శిరస్సు ఉంచబడినపుడు, దైవయోగముచేత—

Verse 9

विशेषान्नायकत्वं च गात्रेभ्यः समजायत । बालकप्रतिमं कान्तं सर्वलक्षणलक्षितम्

ప్రత్యేక ఫలంగా ఆ అవయవాల నుండే నాయకత్వశక్తి ఉద్భవించింది; అతడు మనోహర బాలకునివలె, సమస్త శుభలక్షణాలతో లక్షితుడై ప్రత్యక్షమయ్యాడు।

Verse 10

त्रिगंभीरं चतुर्हस्तं सप्तरक्तं महीपते । षडुन्नतं पञ्चदीर्घं पश्चसूक्ष्मं सुसुन्दरम्

ఓ మహీపతే! అతని రూపం త్రిగంభీరము, చతుర్భుజము, సప్తరక్తవర్ణము; షడున్నతము, పంచదీర్ఘము, పంచసూక్ష్మము—అత్యంత సుందరం।

Verse 11

त्रिविस्तीर्णं महाराज दृष्ट्वा गौरी सुविस्मिता । सजीवं कारयामास स्वशक्त्या शक्तिरूपिणी

ఓ మహారాజా! అతనిని త్రివిస్తీర్ణంగా చూచి గౌరీ అత్యంత విస్మయపడింది; శక్తిరూపిణీ దేవి తన స్వశక్తితో అతనిని సజీవుడిగా చేసింది।

Verse 12

स सजीवः कृतो देव्या समुत्तस्थौ च तत्क्षणात् । आदेशं याचयामास विनयानतकन्धरः

దేవి సజీవుడిగా చేసిన వెంటనే అతడు తక్షణమే లేచి నిలిచాడు; వినయంతో మెడ వంచి ఆమె ఆజ్ఞను కోరాడు।

Verse 13

तं दृष्ट्वा चाद्भुताकारं प्रोक्त्वा पुत्रं मुहुर्मुहुः । शंभोः सकाशमनयत्प्रहृष्टेनान्तरात्मना

ఆ అద్భుతాకారాన్ని చూచి ఆమె అతనిని మళ్లీ మళ్లీ ‘పుత్రా’ అని పలుకుతూ, హర్షభరిత అంతరాత్మతో శంభువు సన్నిధికి తీసుకెళ్లింది।

Verse 14

ततोऽब्रवीत्सुतं देव ममैव गात्रलेपजम् । देहि देव वरानित्थं महत्त्वं येन गच्छति

అప్పుడు ఆమె దేవునితో పలికింది—“ఈ కుమారుడు నా స్వదేహలేపమునుండి జన్మించాడు. ఓ దేవా, ఇతడు మహత్త్వాన్ని పొందునట్లు వరములు ప్రసాదించుము.”

Verse 15

श्रीभगवानुवाच । शरीरस्थं शिरो मुख्यं यस्मात्पर्वतनन्दिनि । महत्त्विदं शिरः प्रोक्तं त्वया स्कन्देन योजितम्

శ్రీభగవానుడు పలికెను—“హే పర్వతనందిని, శరీరములోని అవయవములలో శిరస్సే ప్రధానము; అందుచేత ఈ ‘శిరస్సు’ మహత్తరమని ప్రకటించబడింది. దీనిని నీవు స్కందునితో కలిసి యోజించితివి.”

Verse 16

विशेषान्नायकत्वं च गात्रे चास्य यतः स्थितम् । महाविनायको ह्येष तस्मान्नाम्ना भविष्यति

“ఇతని అవయవములలో విశేష నాయకత్వము స్థితమై ఉన్నందున, ఇతడు నిశ్చయంగా ‘మహావినాయకుడు’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధి పొందును.”

Verse 17

गणानां चैव सर्वेषामाधिपत्यं नगात्मजे । अस्य दत्तं मया यस्माद्भविष्यति गणाधिपः

“హే నగాత్మజే, సమస్త గణములపై అధిపత్యము నేను ఇతనికి ప్రసాదించితిని; అందుచేత ఇతడు ‘గణాధిపుడు’ అవును.”

Verse 18

सर्वकार्येषु ये मर्त्याः पूर्वमेनं गणाधिपम् । स्मरिष्यंति न वै तेषां कार्यहानिर्भविष्यति

“సర్వ కార్యములలో ముందుగా ఈ గణాధిపుని స్మరించు మానవులకు, వారి కార్యములో నష్టం గాని విఫలత గాని కలుగదు.”

Verse 19

ततोऽस्य प्रददौ स्कन्दः प्रक्रीडार्थं कुठारकम् । तदेव चायुधं तस्य सुप्रियं हि सदाऽभवत्

అప్పుడు స్కందుడు అతనికి క్రీడార్థంగా ఒక చిన్న గొడ్డలిని ప్రసాదించాడు; అదే ఆయుధం తరువాత ఎల్లప్పుడూ అతనికి అత్యంత ప్రియమైన శస్త్రమైంది।

Verse 20

ततो गौरी ददौ भोज्यपात्रं मोदकपूरितम् । पुत्रस्नेहात्स तत्प्राप्य लास्यमेवं तदाऽकरोत्

తర్వాత గౌరీ మోదకములతో నిండిన భోజనపాత్రను ఇచ్చింది. మాతృస్నేహంతో దానిని పొందగానే అతడు అప్పుడే క్రీడామయ లాస్యాన్ని చేశాడు।

Verse 21

तस्य भक्ष्यस्य गन्धेन निष्क्रान्तो मूषको बिलात् । भक्षणाच्चामरो जातस्तस्य वाह्यो व्यजायत

ఆ మధుర భక్ష్యపు సువాసనకు ఒక ఎలుక బిలం నుంచి బయటికి వచ్చింది. దానిని తినడంతో అది వేగవంతమై, అతని వాహనంగా జన్మించింది।

Verse 22

पुलस्त्य उवाच । महाविनायको ह्येवं तत्र जातो मही पते । तस्मिन्दृष्टे च यत्पुण्यं तत्त्वमेकमनाः शृणु

పులస్త్యుడు అన్నాడు—ఓ మహీపతే! ఈ విధంగా అక్కడ మహావినాయకుడు ప్రాదుర్భవించాడు. ఇప్పుడు ఏకాగ్రచిత్తంతో విను—ఆయన దర్శనంతో కలిగే పుణ్యాన్ని।

Verse 23

बाल्ये वयसि यत्पापं वार्द्धके यौवनेऽपि यत् । करोति मानवो राजंस्तस्मात्पापात्प्रमुच्यते

ఓ రాజా! మనిషి బాల్యంలో, యౌవనంలో లేదా వృద్ధాప్యంలో ఏ పాపం చేసినా, (ఈ పవిత్ర దర్శనంతో) ఆ పాపం నుండి విముక్తుడవుతాడు।

Verse 24

माघमासे सिते पक्षे चतुर्थ्यां समुपोषितः । यस्तं पश्यति वाग्ग्मी स सर्वज्ञश्च प्रजायते । तस्याग्रे सुमहत्कुण्डं स्वच्छोदकपूरितम्

మాఘమాస శుక్లపక్ష చతుర్థినాడు విధివిధానంగా ఉపవాసం చేసి ఎవడు ఆయనను దర్శిస్తాడో, అతడు వాగ్మి అవుతాడు మరియు సర్వజ్ఞత్వాన్ని పొందుతాడు. ఆయన ముందర నిర్మల జలంతో నిండిన మహా కుండము ఉంది.

Verse 25

तत्र स्नात्वा नरो भक्त्या यः पश्यति विनायकम् । तस्यान्वयेऽपि सर्वज्ञा जायन्ते मानवा नृप

ఓ రాజా, అక్కడ స్నానం చేసి భక్తితో వినాయకుని దర్శించే వాని వంశంలో కూడా సర్వజ్ఞత్వం కలిగిన మనుష్యులు జన్మిస్తారు.

Verse 26

गणानां त्वेति मंत्रेण कृत्वा वै त्रिः प्रदक्षिणम् । यस्तं पश्यति राजेन्द्र दुरितं न स पश्यति

ఓ రాజేంద్రా, ‘గణానాం త్వా…’ అని ప్రారంభమయ్యే మంత్రాన్ని జపిస్తూ మూడుసార్లు ప్రదక్షిణ చేసి ఆయనను దర్శించినవాడు పాపమును, అపదలను చూడడు.

Verse 27

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तं प्रपश्येद्विनायकम् । य इच्छेत्सकलान्कामानिह लोके परत्र च

కాబట్టి, ఈ లోకంలోనూ పరలోకంలోనూ సమస్త కోరికల సిద్ధిని కోరువాడు, సమస్త ప్రయత్నంతో ఆ వినాయకుని దర్శించవలెను.

Verse 28

गृहस्थोऽपि च यो भक्त्या स्मरेत्कार्य उपस्थिते । अविघ्नं तस्य तत्सर्वं संसिद्धिमुपगच्छति

గృహస్థుడైనా పని ఎదురైనప్పుడు భక్తితో (వినాయకుని) స్మరిస్తే, అతని ఆ కార్యమంతా అవిఘ్నంగా సాగి సంపూర్ణ సిద్ధిని పొందుతుంది.

Verse 29

प्रातरुत्थाय यो मर्त्यः स्मरेद्देवं विनायकम् । तस्य तद्दिनजातानि सिद्धिं कृत्यानि यांति हि

ప్రాతఃకాలంలో లేచి దేవుడు వినాయకుని స్మరించువాడు—అతని ఆ రోజున పుట్టిన కార్యములన్నీ నిశ్చయంగా సిద్ధిని పొందును।

Verse 30

विवाहे कलहे युद्धे प्रस्थाने कृषिकर्मणि । प्रवेशे च स्मरेद्यस्तु भक्तिपूर्वं विनायकम् । तस्य तद्वांछितं सर्वं प्रसादात्तस्य सिद्ध्यति

వివాహంలో, కలహంలో, యుద్ధంలో, ప్రయాణప్రస్థానంలో, వ్యవసాయకర్మలో, ప్రవేశ సమయంలో—భక్తిపూర్వకంగా వినాయకుని స్మరించువాడికి, అతడు కోరినదంతా ఆయన ప్రసాదంతో సిద్ధమగును।

Verse 31

महाविनायकीं शांतिं यः करोति समाहितः । न तं प्रेता ग्रहा रोगाः पीडयंति विनायकाः

ఏకాగ్రచిత్తుడై మహావినాయకీ శాంతిని ఆచరించువాడిని ప్రేతబాధలు, గ్రహపీడలు, రోగాలు వేధించవు; వినాయకులు అతనిని బాధించరు।

Verse 32

ययातिरुवाच । महावैनायिकीं शांतिं वद मे मुनिसत्तम । के मंत्राः किं विधानं च परं कौतूहलं हि मे

యయాతి అన్నాడు—ఓ మునిశ్రేష్ఠా! మహావైనాయకీ శాంతిని నాకు చెప్పుము; ఏ మంత్రాలు, ఏ విధానం? నాకు పరమ కుతూహలం కలిగింది।

Verse 33

पुलस्त्य उवाच । शुक्लपक्षे शुभे वारे नक्षत्रे दोषवर्जिते । श्रेष्ठचंद्रबले शांतिं गणेशस्य समाचरेत्

పులస్త్యుడు అన్నాడు—శుక్లపక్షంలో, శుభవారంలో, దోషరహిత నక్షత్రంలో, చంద్రబలం ఉత్తమంగా ఉన్నప్పుడు గణేశుని శాంతిని విధివిధానంగా ఆచరించాలి।

Verse 34

पूर्वोत्तरे समे देशे कृत्वा वेदिं च मंडपम् । मध्ये चाष्टदलं पद्मं गृह्यसूत्रं प्रयोजयेत्

ఈశాన్య దిశలోని సమతల స్థలంలో వేదికను, మండపాన్ని నిర్మించి, మధ్యలో అష్టదళ పద్మాన్ని ఏర్పాటు చేసి గృహ్యసూత్ర విధానాన్ని అనుసరించి కర్మ నిర్వహించాలి।

Verse 35

इन्द्रादिलोकपालांश्च दिक्षु सर्वासु भूपते । गणेशपूर्विकाश्चापि मातरश्च विशेषतः

ఓ రాజా! అన్ని దిక్కులలో ఇంద్రాది లోకపాలకులను ఆహ్వానించి పూజించాలి; అలాగే ప్రత్యేకంగా గణేశుని ముందుగా ఉంచి మాతృకలను కూడా ఆరాధించాలి।

Verse 36

गंधपुष्पोपहारैश्च यथोक्तैर्बलिविस्तरैः । श्वेतवस्त्रयुगच्छन्नं कलशं जलपूरितम्

యథావిధిగా గంధ-పుష్ప ఉపహారాలు మరియు నిర్దిష్ట బలి-విస్తారాలతో, నీటితో నింపిన కలశాన్ని తెల్ల వస్త్రాల జంటతో కప్పి సిద్ధం చేయాలి।

Verse 37

तस्यैव पूर्वदिग्भागे सहिरण्यं फलान्वितम्

అదే యొక్క తూర్పు భాగంలో ఆ కలశాన్ని బంగారంతో పాటు ఫలాలతో కూడి స్థాపించాలి।

Verse 39

विनायकं समुद्दिश्य पुरः कुण्डे करात्मके । चतुरस्रे योनियुते मेखलाभिर्विभूषिते

వినాయకుని ఉద్దేశించి, ముందున్న ప్రమాణబద్ధంగా నిర్మిత కుండంలో—చతురస్రంగా, యోని-ఆధారంతో, మేఖలాలతో అలంకృతంగా ఉన్నదానిలో—విధిపూర్వక కర్మ చేయాలి।

Verse 40

मधुदूर्वाक्षतैहोमैर्ग्रहहोमादनंतरम् । गणानां त्वेति मंत्रेण दशसाहस्रिकस्तथा

గ్రహహోమం అనంతరం తేనె, దూర్వా గడ్డి, అక్షతలతో హోమాహుతులు సమర్పించాలి; తదుపరి “గణానాం త్వా…” మంత్రంతో దశసహస్ర సంఖ్యలో జపం/ఆహుతి అలాగే నిర్వహించాలి।

Verse 41

कार्यो वै पार्थिवश्रेष्ठ कार्यश्चोदङ्मुखैर्द्विजैः । चतुर्भिश्चतुरै राजन्पीतवस्त्रानुलेपनैः

ఓ రాజశ్రేష్ఠా! ఈ కర్మ తప్పక నిర్వహించాలి; ఉత్తరముఖంగా నిలిచిన నలుగురు నిపుణ బ్రాహ్మణులు, పీతవస్త్రాలు ధరించి పీతానులేపనంతో, దీన్ని విధిగా చేయాలి।

Verse 42

पीतांबरधरैश्चैव धृतहेमांगुलीयकैः । ततो होमावसाने तु यजमानं नृपोत्तम

వారు పీతాంబరాలు ధరించి స్వర్ణ ఉంగరాలు ధరించాలి; ఆపై, ఓ నృపోత్తమా, హోమం ముగిసిన తరువాత (వారు) యజమానునికి విధిగా ఉపచారం చేయాలి।

Verse 43

मृगचर्मोपरिस्थं च मंत्रैरेभिर्विधानतः । स्नापयेत्प्राङ्मुखं शांतं शुक्लवस्त्रावगुंठितम्

మృగచర్మంపై కూర్చున్న, ప్రాచ్యముఖంగా ఉన్న, శాంతస్వరూపుడైన, తెల్ల వస్త్రంతో ఆవృతమైన యజమానుని ఈ మంత్రాలతో విధిపూర్వకంగా స్నాపనం చేయించాలి।

Verse 44

इमं मे गंगे यमुने पंचनद्यः सुपुष्करे । श्रीसूक्तसहितं विष्णोः पावमानं वृषाकपिम्

“ఇమం మే”—ఓ గంగే, ఓ యమునే, ఓ పంచనద్యః, ఓ సుపుష్కరే—ఇదిని శ్రీసూక్తంతో కలిసి పఠించాలి; అలాగే విష్ణువின் పావమాన స్తోత్రాలు మరియు వృషాకపి సూక్తమును కూడా పఠించాలి।

Verse 45

सम्यगुच्चार्य विघ्नानां ततो नाशं प्रपद्यते । ग्रहाः सौम्यत्वमायांति भूता नश्यंति तत्क्षणात्

ఇవన్నీ సమ్యక్గా ఉచ్చరించగానే విఘ్నాలు నశిస్తాయి. గ్రహాలు సౌమ్యమవుతాయి, భూతప్రేతాదులు ఆ క్షణమే లయమవుతారు.

Verse 46

आधयो व्याधयो रौद्रा दुष्टरोगा ज्वरादयः । प्रणश्यंति द्रुतं सर्वे तथोत्पाताः सुदारुणाः

మానసిక ఆధ్యులు, శారీరక వ్యాధులు—భయంకర రోగాలు, దుష్ట వికారాలు, జ్వరాదులు—అన్నీ త్వరగా నశిస్తాయి; అలాగే అత్యంత దారుణమైన ఉత్పాతాలు, ఆపదలూ శమిస్తాయి.

Verse 47

एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि । विनायकस्य माहात्म्यं महत्त्वं शांतिकं तथा

నీవు నన్ను ఏది ఏది అడిగితివో, అది అంతా నీకు సమ్యక్గా వివరించాను—వినాయకుని మహాత్మ్యం, ఆయన మహత్త్వం, అలాగే శాంతిని ప్రసాదించే ప్రభావమూ.

Verse 48

यश्च कीर्त्तयते सम्यक्चतुर्थ्यां सुसमाहितः । शृणोति वा नृपश्रेष्ठ तस्याऽविघ्नं सदा भवेत्

ఓ నృపశ్రేష్ఠా! చతుర్థీ నాడు సుసమాహితుడై దీనిని సమ్యక్గా కీర్తించేవాడు, లేదా వినేవాడైనా—అతనికి ఎల్లప్పుడూ అవిఘ్నత కలుగుతుంది.

Verse 49

यंयं काममभिध्यायन्यजेच्चेदं समाहितः । तत्तदाप्नोति नूनं च गणनाथप्रसादतः

ఏ ఏ కోరికను మనసులో ధ్యానిస్తూ ఎవడు స్థిరచిత్తంతో ఈ ఆరాధన చేస్తాడో, అతడు గణనాథుని ప్రసాదంతో నిశ్చయంగా ఆ ఆ కోరికను పొందుతాడు.